Ψηφοδέλτιο από τη φυλακή;

Μπορούν να είναι υποψήφιοι στις εκλογές… οι καταδικασθέντες χρυσαυγίτες;

Μετά την έκδοση της πολύκροτης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, που αναγνώρισε την ενοχή του Νίκου Μιχαλιολάκου και των άλλων για το βδελυρό έγκλημα της διεύθυνσης της εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής, προέκυψε αιφνιδίως ένα βασικό πρόβλημα.

Ποιο; Οι καταδικασθέντες (νεοναζιστές) χρυσαυγίτες θα έχουν τη δυνατότητα, ενώ εκτίνουν την ποινή τους στη φυλακή, να είναι ταυτόχρονα και υποψήφιοι στις επερχόμενες εθνικές ή αυτοδιοικητικές εκλογές;

Η απάντηση είναι δυστυχώς «ναι» και κατά τη γνώμη μου αυτό συνδέεται με μια ισοπεδωτική (και τελικά εντελώς ατυχή) τροποποίηση την οποία έκανε ο νομοθέτης του νέου Ποινικού Κώδικα.

Ποια; Οταν ένα δικαστήριο καταδικάζει λ.χ. κάποιον σε μια ποινή κάθειρξης 12 ετών, τότε έχει τη δυνατότητα να του επιβάλει και μια «παρεπόμενη ποινή».

Ο παλιός Ποινικός Κώδικας παρείχε σε ανάλογες περιπτώσεις τη δυνατότητα στέρησης «των πολιτικών δικαιωμάτων». Αυτό σήμαινε με απλά λόγια το εξής πράγμα: δηλαδή ότι οι καταδικασθέντες χρυσαυγίτες δεν θα είχαν το δικαίωμα να είναι υποψήφιοι στις επερχόμενες εθνικές εκλογές!

Ο καινούργιος Ποινικός Κώδικας, που ετέθη σε ισχύ την 1η Ιουλίου του 2019 υπό τις συνθήκες που όλοι θυμόμαστε, εξοβέλισε ατυχώς στο άρθρο 59 την παρεπόμενη ποινή της στέρησης των πολιτικών δικαιωμάτων (και την αντικατέστησε με μια άλλη).

Γιατί έγινε αυτό; Πιθανολογώ γιατί θεωρήθηκε ότι η ανωτέρω παρεπόμενη ποινή έχει έντονο «στιγματιστικό χαρακτήρα»!

Και υπό αυτό το πρίσμα φθάσαμε σήμερα στην ακόλουθη – κατά την άποψή μου – «κακή», ανεπιθύμητη και ίσως απαράδεκτη ή παρανοϊκή εξέλιξη: να καταδικάζονται τα ηγετικά στελέχη της Χρυσής Αυγής για ένα έγκλημα το οποίο προσβάλλει το έννομο αγαθό της δημόσιας τάξης (: συγκρότηση εγκληματικής οργάνωσης και διεύθυνσή της) και να διατηρούν παράλληλα το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι!

Και το ίδιο θα ίσχυε εάν καταδικάζονταν οι χρυσαυγίτες για το έγκλημα της εσχάτης προδοσίας (άρθρο 134 του ΠΚ), το οποίο προσβάλλει το έννομο αγαθό του πολιτεύματος!

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πιστεύω ειλικρινά ότι είναι ακατανόητο για ένα σοβαρό κράτος δικαίου να καταδικάζονται κάποιοι για τόσο σοβαρά κακουργήματα και να διατηρούν παράλληλα το δικαίωμα να κατέρχονται στον δημόσιο στίβο για να εκλεγούν!

Κατά συνέπεια, θεωρώ ότι είναι απαραίτητο να τροποποιηθεί άμεσα η σχετική διάταξη του νέου Ποινικού Κώδικα!

Και να προβλεφθεί εκ νέου η παρεπόμενη ποινή της «στέρησης των πολιτικών δικαιωμάτων», τουλάχιστον για εκείνους οι οποίοι καταδικάζονται σε ισόβια κάθειρξη ή για εκείνους που διαπράττουν κακουργήματα τα οποία προσβάλλουν το έννομο αγαθό του πολιτεύματος ή της δημόσιας τάξης!

Σε τελευταία ανάλυση, ζούμε στη χώρα που «γέννησε» τον Αριστοτέλη, ο οποίος έλεγε ότι η απονομή της δικαιοσύνης σημαίνει «τα οφειλόμενα εκάστω αποδιδόναι» (δηλαδή να αποδίδονται στον καθένα αυτά που του αξίζουν)!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, kalfelis@law.auth.gr