Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία

Η πανδημία μπαίνει στον δέκατο μήνα και είναι πολλά και ενδιαφέροντα τα όσα παρατηρούμε. Το μέγεθος, η ένταση και η διάρκειά του Covid-19 δείχνουν ότι θα δούμε ένα κύμα μακροπρόθεσμων επιπτώσεων στην υγεία των ασθενών – θα είναι πολλές και ποικίλες: στο ανοσοποιητικό, στο αιματολογικό, στο γαστρεντερικό και στο νευρολογικό σύστημα.

Η μόλυνση από τον ιό Sars-Cov-2 δεν προκαλεί μόνο ζημιά στους πνεύμονες αλλά μπορεί να οδηγήσει και σε επιπλοκές στην καρδιά, το συκώτι, τον εγκέφαλο και τα νεφρά. Οι ασθενείς αναφέρουν συμπτώματα που διαρκούν, μεταξύ των οποίων, σύγχυση, αρρυθμίες, μεγάλη κόπωση, πόνο στις αρθρώσεις, απώλεια γεύσης ή οσμής και δυσκολία στην αναπνοή. Πόσα από αυτά τα συμπτώματα θα εξελιχθούν σε χρόνιες παθήσεις στο μέλλον; Δεν γνωρίζουμε ακόμα και αυτό μας ανησυχεί.

Ακόμα και πριν από τον Covid-19, οι επικίνδυνες φλεγμονές θεωρούντο ως βασική αιτία θανάτου για πολλές ασθένειες, μεταξύ των οποίων η γρίπη, η σήψη, τα καρδιακά προβλήματα, ο καρκίνος, ο διαβήτης και χρόνιες παθήσεις στα νεφρά, στο συκώτι και στα αυτοάνοσα. Ομως τα όσα κατανοούμε σταδιακά για τις επιπτώσεις στην υγεία του Covid-19 μας προκαλούν ανησυχία.

Είναι ξεκάθαρο πλέον ότι οι ασθενείς θα χρειασθούν παρακολούθηση για καιρό ακόμα για να κατανοήσουμε την πλήρη πορεία της ανάρρωσης και το εύρος των επιπλοκών.

Φυσικά, υπάρχει ελπίδα. Πολλές έρευνες γίνονται σε διάφορα πανεπιστήμια του πλανήτη για να βελτιωθεί ο τρόπος αντιμετώπισης των φλεγμονών που προκαλούνται. Αναπτύσσονται νέα φάρμακα με πιο στοχευμένες δράσεις που επιτρέπουν στο ανοσοποιητικό σύστημα να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τον ιό, ενώ ταυτόχρονα μπλοκάρει τις πιο επιβλαβείς επιδράσεις του.

Μια πιο πλήρης κατανόηση των γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που κάνουν κάποια άτομα πιο ευάλωτα στη μόλυνση από Covid-19 θα μας βοηθήσει να διαχειρισθούμε τα οξεία επεισόδια και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Η μεγάλη ηλικία, το ανδρικό φύλο και η ύπαρξη υποκείμενων χρόνιων νοσημάτων αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για τη ζωή ενός ατόμου με Sars-Cov-2.

Η κλίμακα της πανδημίας έφερε στο προσκήνιο και πάλι μερικές σπάνιες καταστάσεις, όπως το σπάνιο σύνδρομο Καβασάκι για τα παιδιά. Ακόμα, έρευνες που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα δείχνουν ότι οι βλάβες στην πρώτη αντιική απόκριση του σώματος, τις ιντερφερόνες, μπορούν να κάνουν πιο ευάλωτους κάποιους ανθρώπους σε μορφές της Covid-19, ενώ μια αυτοάνοση κατάσταση πιο συχνή στους άνδρες μπορεί να παράγει αντισώματα που εμποδίζουν την προστατευτική λειτουργία της ιντερφερόνης.  Αυτή η γνώση ανοίγει το δρόμο για εξατομικευμένες θεραπείες προσαρμοσμένες στους ασθενείς, αντί για μια προσέγγιση για όλους.

Πώς μπορούμε λοιπόν να αποτρέψουμε την περαιτέρω ταλαιπωρία από αυτήν και από μελλοντικές ιογενείς πανδημίες; Χρειαζόμαστε πρόσβαση σε ένα καλύτερο φάσμα θεραπειών που στοχεύουν στην καταστροφή των φλεγμονών.  Ήρθε η ώρα για μεγαλύτερη εστίαση στην έρευνα και για δημόσια συζήτηση γύρω από θεραπείες για ασθενείς που εξακολουθούν να επηρεάζονται από την Covid-19, ενώ το εμβόλιο και η αντιική ανάπτυξη βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η καθηγήτρια Ελίζαπεθ Χάρτλαντ είναι διευθύντρια του Ινστιτούτου Ιατρικών Ερευνών στην Μελβούρνη, που πραγματοποιεί τις περισσότερες έρευνες για την αντιμετώπιση των φλεγμονών στην Αυστραλία