Δηλώσεις ειλικρίνειας

Οι στατιστικές δεν λένε πάντα την αλήθεια. Αλλά συνήθως καταγράφουν την τάση. Πριν από την πανδημία τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Ελληνες είχαν αρχίσει να αποκαθιστούν τον προ της κρίσης του 2010 τρόπο ζωής τους.

Είχαν ξεκινήσει να ξοδεύουν. Οχι σε είδη πρώτης ανάγκης. Επαιρναν μια κάποια ανάσα. Το είχαν ανάγκη άλλωστε έπειτα από χρόνια λιτότητας. Οι συνθήκες ευνοούσαν αυτή την εξέλιξη. Οι πολιτικές δυνάμεις είχαν ομονοήσει στη συντριπτική τους πλειοψηφία για τη μελλοντική πορεία της χώρας. Τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις μεγάλες αποφάσεις. Ούτε για έξοδο από το ευρώ γινόταν λόγος. Ούτε για μονομερείς ενέργειες και αθετήσεις πληρωμών. Αντίθετα, η πορεία της χώρας έδειχνε και βρισκόταν σε δυναμική τροχιά.

Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για τις δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών το 2019 δεν δείχνουν υπερβολές. Το μέσο μηνιαίο ποσό που δαπάνησε μια οικογένεια έφτασε το 2019 τα 1.478 καταγράφοντας αύξηση 2,5% σε σχέση με το 2018. Καθόλου άσχημα.

Οι Ελληνες πριν από την πανδημία κατάφεραν να βρουν ξανά χρήματα στον οικογενειακό προϋπολογισμό για να πάνε ένα θέατρο, σε μια συναυλία (+6% για αναψυχή και πολιτισμό). Βρήκαν ξανά χρήματα να πάνε λίγες μέρες παραπάνω διακοπές, να φάνε με τους φίλους τους (+5,4% αύξηση για ξενοδοχεία, καφενεία και εστιατόρια). Δεν τους πτόησαν ούτε οι φόροι, που παρέμεναν στα ύψη, ούτε τα χρέη που κουβαλούσαν από τη 10ετή ύφεση. Ξόδεψαν και για ένα ταξιδάκι. Με αεροπλάνο ή πλοίο (+5,4% για μεταφορές). Ανανέωσαν ωστόσο και βασικά είδη της καθημερινότητάς τους (+4,8% για διαρκή αγαθά), αλλά και την γκαρνταρόμπα τους (+1,4% για είδη ένδυσης και υπόδησης).

Οι Ελληνες το 2019 βελτίωσαν όμως και τη διατροφή τους. Αύξησαν τη δαπάνη για λαχανικά (+6,5%). Επέστρεψαν στην ψαροφαγία (+6,2%)

Μαζί με την ύφεση στην οικονομία έφυγαν και οι στενοχώριες. Αποτέλεσμα να μειώσουν τα ελληνικά νοικοκυριά το 2019 τις δαπάνες τους για οινοπνευματώδη ποτά και καπνό (-4,6%). Μείωσαν όμως και τις δαπάνες τους για υπηρεσίες υγείας. Το τελευταίο σηκώνει διπλή ανάγνωση. Είτε μείωσαν τα προγραμματισμένα check up. Είτε απλά η αισιοδοξία βελτίωσε τους δείκτες υγείας τους, μειώνοντας συνακόλουθα τη δαπάνη.

Αυτή είναι η προ της πανδημίας εικόνα. Πραγματικά πολλά υποσχόμενη, αν και ανακόπηκε βίαια από τον Covid-19.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ έδειξαν όμως και κάτι άλλο. Οπως λέει ο λαός πρώτα «βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι». Εν προκειμένω ο λόγος για τη φοροδιαφυγή.

Οι Ελληνες ξοδεύουν περισσότερα από όσα βγάζουν. Από τα νόμιμα εισοδήματά τους. Προφανώς έχουν και άλλα.

Για παράδειγμα, οι μισθωτοί δαπανούν μηνιαίως περί τα 1.814 ευρώ. Ενδεχομένως το οικογενειακό πορτοφόλι να γεμίζει από δύο μέλη που δουλεύουν. Αρα μπαίνουν δύο μισθοί στο σπίτι. Υπενθυμίζεται ότι βάσει των τελευταίων στοιχείων για τα δηλωθέντα εισοδήματα του 2018, το μέσο εισόδημα των μισθωτών έφτανε τα 12.660. Δηλαδή κοντά στα 1.000 ευρώ διαθέσιμα για κάθε μισθωτό.

Τα περίεργα αυξάνονται στην επόμενη κατηγορία των αυτοαπασχολούμενων. Αυτοί ξόδεψαν το 2019 κατά μέσο όρο από 1.855 έως 3.233 ευρώ μηνιαίως, ποσά πολύ μεγαλύτερα από τα δηλωθέντα της συγκεκριμένης κατηγορίας φορολογουμένων. Για να γίνει σαφές, οι ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα δηλώνουν ετησίως κατά μέσο όρο 8.636 ευρώ.

Ακόμα μεγαλύτερα ερωτηματικά προκαλούν τα στοιχεία για τον οικονομικά μη ενεργό ή άνεργο πληθυσμό. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ξόδεψαν το 2019 κατά μέσο όρο 1.094 ευρώ τον μήνα! Ξόδεψαν από αυτά που δεν είχαν.

6.500 άνθρωποι που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο της ΕΛΣΤΑΤ ήταν πιο ειλικρινείς από το αντίστοιχο ερωτηματολόγιο που βάζει κάθε χρόνο το υπουργείο Οικονομικών: τις φορολογικές δηλώσεις…