Φλέγεται πάλι ο Καύκασος

Ένα νέο κεφάλαιο στην ένταση που υποβόσκει εδώ και καιρό στον νότιο Καύκασο γράφεται από χθες με την κατάληψη από το Αζερμπαϊτζάν έξι χωριών που βρίσκονται κατά μήκος των συνόρων του Ναγκόρνο Καραμπάχ και τελούσαν υπό τον έλεγχο της Αρμενίας. Οι εχθροπραξίες ανάμεσα στις δυο πλευρές είχαν ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους δεκαέξι στρατιώτες και περισσότεροι από εκατό να τραυματιστούν, ενώ νωρίτερα το υπουργείο Αμυνας του Ναγκόρνο Καραμπάχ, μιας περιοχής που βρίσκεται εντός της αζερικής επικράτειας αλλά κήρυξε την ανεξαρτησία της το 1991, είχε ανακοινώσει ότι κατέστρεψε τέσσερα ελικόπτερα του Αζερμπαϊτζάν, 15 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 10 τεθωρακισμένα.

Οι συγκρούσεις αυτές ανάμεσα στις αζερικές και τις αρμενικές δυνάμεις αναζωπύρωσαν τον φόβο για μια νέα, μείζονα κρίση στον νότιο Καύκασο, έναν διάδρομο για τους αγωγούς που μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο στις παγκόσμιες αγορές. Το Κοινοβούλιο του Αζερμπαϊτζάν, κατά τη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης, ενέκρινε την κήρυξη στρατιωτικού νόμου και απαγόρευσης της κυκλοφορίας σε πολλές περιοχές και πόλεις λόγω της κλιμάκωσης των εχθροπραξιών. Το σχέδιο προβλέπει την κήρυξη στρατιωτικού νόμου στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, το Μπακού, αλλά και σε άλλες πόλεις, μεταξύ των οποίων είναι το Γκαντζά και το Γκοϊγκόλ. Στρατιωτικός νόμος κηρύχθηκε και στην Αρμενία, η οποία υποστηρίζει πως οι Αζέροι άνοιξαν πρώτοι πυρ. Ο πρωθυπουργός της χώρας ανακοίνωσε ακόμη πως η κυβέρνησή του εξετάζει το ενδεχόμενο να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Ναγκόρνο Καραμπάχ.

«Απελευθερώσαμε έξι χωριά, πέντε στο Φιζούλι, ένα στο Τζεμπράιλ», δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Αμυνας του Αζερμπαϊτζάν. Την ίδια ώρα σήμανε συναγερμός στις Βρυξέλλες με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ να απευθύνει έκκληση για παύση των εχθροπραξιών και την «άμεση επιστροφή στις διαπραγματεύσεις». «Οι πληροφορίες που αφορούν το Ναγκόρνο Καραμπάχ είναι πηγή σοβαρότατων ανησυχιών», έγραψε ο Σαρλ Μισέλ σε μήνυμά του στο Twitter. «Η στρατιωτική δράση πρέπει να σταματήσει, επειγόντως, για να αποτραπεί οποιαδήποτε κλιμάκωση της βίας. Μια άμεση επιστροφή στις διαπραγματεύσεις, χωρίς προαπαιτούμενα, είναι ο μοναδικός δυνατός δρόμος» συμπλήρωσε.

Αμεση ήταν και η αντίδραση της Γαλλίας που ζήτησε από το Γερεβάν και το Μπακού να σταματήσουν τις εχθροπραξίες και να ξαναρχίσουν αμέσως τον διάλογο. Ρόλο ωστόσο στην περιοχή και προστάτιδας δύναμης του Αζερμπαϊτζάν διεκδικεί και η Τουρκία. Ο τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη πως δεν θα αφήσει μόνους τους «αζέρους αδελφούς του» και σε αυτό το πνεύμα κινήθηκε και ο υπουργός του της Αμυνας: «Θα στηρίξουμε τους αδελφούς μας από το Αζερμπαϊτζάν με όλα μας τα μέσα στη μάχη τους να προστατεύσουν την εδαφική ακεραιότητά τους», δήλωσε ο Χουλουσί Ακάρ. Ο ίδιος ο Ερντογάν δήλωσε πως «η Αρμενία πραγματοποίησε ακόμη μία επίθεση κατά του Αζερμπαϊτζάν, αποδεικνύοντας και πάλι πως είναι η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην περιοχή». Παράλληλα, η Τουρκία κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να «σταθεί στο πλευρό του Αζερμπαϊτζάν».

Σε πιο ήπια γραμμή κινήθηκε η Μόσχα εκφράζοντας κι αυτή με τη σειρά της την ανησυχία της για την κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή. Οι σχέσεις του Κρεμλίνου με τον Πασινιάν δεν είναι οι καλύτερες δυνατές. Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να διασφαλίσει ότι η Τουρκία δε θα εμπλακεί στη διαμάχη, τονίζοντας ότι η συμπεριφορά της Τουρκίας θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για τον νότιο Καύκασο και τις γειτονικές περιοχές.

Πάντως, ήταν πρωτοβουλία αυτού του τελευταίου να επικοινωνήσει με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν προκειμένου να λάβει τη στήριξη της Μόσχας. Οπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Κρεμλίνο, στην τηλεφωνική επικοινωνία «σημειώθηκε ότι είναι σημαντικό τώρα να γίνει ό,τι είναι δυνατόν για να αποφευχθεί η περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης και να σταματήσουν οι εχθροπραξίες».