ΜVP χωρίς δαχτυλίδι, αλλά πάντα ΜVP

Πέρυσι όταν ο Γιάννης Αντετοκούνμπο κέρδισε τον τίτλο του MVP του ΝΒΑ η είδηση δημιούργησε στη χώρα ένα είδος εθνικής υπερηφάνειας: πολλοί αρθρογράφοι έβαλαν ως θέμα προβληματισμού το αν μιλάμε για τον πιο μεγάλο έλληνα αθλητή. Φέτος ο Γιάννης ξανακέρδισε τον τίτλο του MVP και μάλιστα εκτός από αυτόν κέρδισε και τον τίτλο του καλύτερου αμυντικού της χρονιάς, κατόρθωμα εντυπωσιακό αν κάποιος σκεφτεί ότι στην ιστορία του ΝΒΑ, μόλις δύο παίκτες έχουν πάρει και τα δύο βραβεία την ίδια σεζόν: ο πρώτος ήταν ο Μάικλ Τζόρνταν το 1988 κι ο δεύτερος ο Χακίμ Ολάζουον το 1994. Ομως φέτος και μολονότι για αυτό του το κατόρθωμα συνεχάρη τον παίκτη κι ο ίδιος ο μπασκετόφιλος Πρωθυπουργός μας, μια μεγάλη μερίδα φιλάθλων αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν ο Γιάννης μας να κερδίζει αυτές τις ατομικές διακρίσεις ενώ η ομάδα του αποκλείεται από τα play off νωρίς και γρήγορα. Το πράγμα έχει ενδιαφέρον.

Δημιούργημα

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι: όσο κι αν αυτοκολακευόμαστε στην ιδέα ότι ο Γιάννης είναι δικό μας παιδί, ο αθλητής Γιάννης Αντετοκούνμπο είναι δημιούργημα του ΝΒΑ – και μόνο. Στην Ελλάδα αγωνίστηκε ελάχιστα και όχι σε ομάδες που έκαναν πρωταθλητισμό, αλλά στην ταπεινή Α2. Μοιάζει πιο πολύ με αμερικανάκι που δεν πέρασε από κολέγιο, παρά με ευρωπαίο σούπερ σταρ. Πήγε στις ΗΠΑ χωρίς να έχει καν δοκιμαστεί στην Ευρωλίγκα ή να έχει υπάρξει πρωταγωνιστής σε ένα μεγάλο τουρνουά εθνικών ομάδων, όπως άλλοι Ευρωπαίοι που έκαναν κάποτε ή κάνουν τώρα καριέρα στις ΗΠΑ: οι περιπτώσεις του Κούκοτς, του Ντίβατς, του Ντράζεν Πέτροβιτς, του Γκασόλ, του Ντόνσιτς, του Ντράγκιτς, που στα πρόσφατα ματς των Μαϊάμι Χιτ με τους Μπακς του Γιάννη ήταν από τους καλύτερους δεν μοιάζουν με αυτή του Αντετοκούνμπο. Ο Γιάννης έμαθε το ΝΒΑ καλύτερα ίσως από όλους αυτούς – αλλά το ΝΒΑ έχει ένα παράξενο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: υπάρχουν ματς κανονικής περιόδου (που είναι πάρα πολλά και δεν σημαίνουν συχνά και τίποτα) και υπάρχουν και ματς των play off (που είναι λίγα, αλλά σε αυτά κρίνονται όλα). Για πολλούς από τους Ευρωπαίους τα ματς που μετράνε είναι μόνο αυτά των play off όπου υπάρχουν προκρίσεις και αποκλεισμοί, ευτυχία και δράμα. Για τους Αμερικανούς δεν είναι έτσι.

Γνώση

Ο Αντετοκούνμπο απέκτησε παίζοντας στις ΗΠΑ μια τεράστια γνώση των ματς της κανονικής περιόδου στα οποία πραγματικά προσφέρει θέαμα και είναι απολαυστικός: του είναι οικεία και βολικά. Τα play off παραμένουν ακόμα για τον ίδιο terra incognita – άγνωστος τόπος. Εχω ξαναγράψει ότι επειδή ματς που να κρίνουν προκρίσεις και τίτλους δεν έδωσε ούτε στην Ευρώπη, σε κάθε διαδικασία play off μοιάζει σαν πρωτάρης: ακόμα κι όταν είναι ο καλύτερος της ομάδας του (που συνήθως είναι…) συχνά σκορπά νωρίς τις δυνάμεις του, χωρίς να έχει στο μυαλό του πως όλα θα κριθούν στα τελευταία λεπτά. Φέτος τη σειρά κόντρα στο Μαϊάμι στα τρία πρώτα ματς είχε 0/7 τρίποντα και πολλές χαμένες  βολές, αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι στο δεύτερο και στο τρίτο ματς το χειρότερο κομμάτι του παιχνιδιού του ήταν πάντα το τελευταίο δωδεκάλεπτο – αυτό στο οποίο όλα κρίνονται. Η χρονιά του τελείωσε άδοξα: τραυματίστηκε και είδε την ήττα και τον αποκλεισμό της ομάδας του στο πέμπτο ματς από τον πάγκο. Αλλά οι Αμερικανοί, αντίθετα από μας, δεν περιμένουν πώς θα τελειώσει η χρονιά για να κρίνουν τη συνολική προσφορά ενός παίκτη. Εχουν άλλωστε για αυτόν που κρίνει το πρωτάθλημα ένα άλλο βραβείο: τον τίτλο του MVP των play off.

Διάκριση

Και πάλι κάποιος αντιρρησίας θα πει ότι ο τίτλος του ΜVP, όταν δεν συνοδεύεται από τη διάκριση της ομάδας, δεν σημαίνει κάτι: η προσέγγιση είναι εντελώς ευρωπαϊκή και για αυτό λάθος, διότι έχουμε να κάνουμε με μια αμερικάνικη ιστορία. Στην προκειμένη περίπτωση ο τίτλος αποτελεί ένα είδος αναγνώρισης από τη μια του θεαματικού παιχνιδιού του Γιάννη κι από την άλλη των δυνατοτήτων του. Οι Αμερικανοί τον ανταμείβουν γιατί τους ψυχαγωγεί και συγχρόνως αναγνωρίζουν πως είναι καλύτερος από την ομάδα του. Είναι σαν να λένε ότι αν αυτός δεν υπήρχε δεν θα ασχολούνταν και κανείς με τους Μπακς, πράγμα ίσως άδικο για τα Ελάφια του Μιλγουόκι, αλλά και κομμάτι πραγματικό.

Ενδιαφέρον

Μπορεί όντως η κανονική περίοδος να μην έχει τα δράματα των play off, όμως αποτελεί πάντα το μεγάλο κομμάτι της σεζόν – κι αυτό το κομμάτι για τους Αμερικανούς δεν είναι καθόλου μα καθόλου ασήμαντο. Σε αυτή την παρεξηγημένη από μας τους Ευρωπαίους κανονική περίοδο χτίζεται πρώτα από όλα το ενδιαφέρον του κοινού για το σπορ. Χιλιάδες άνθρωποι όταν τα γήπεδα ήταν ανοιχτά έψαχναν εισιτήρια για να θαυμάσουν μεγάλους παίκτες και αυτοί είναι πάντα στην Αμερική οι πραγματικοί πρωταγωνιστές. Οποιος γεμίζει γήπεδα, προκαλεί ενδιαφέρον, έχει σταθερή απόδοση (δηλαδή σε κάνει πάντα να χαίρεσαι το μπάσκετ) δεν μπορεί παρά να είναι ο καλύτερος του πρωταθλήματος: αυτό ακριβώς αναγνωρίζεται στον Γιάννη. Τον βραβεύουν γιατί τον θεωρούν ένα σταθερό παρασκευαστή μεγάλων στιγμών, ένα επαγγελματία που δεν διαλέγει παιχνίδια και δεν προδίδει το κοινό, προσπαθώντας πάντα να δώσει τον καλύτερο εαυτό του. Το αν αυτά τα ματς δεν έχουν την ένταση των παιχνιδιών των play off δεν σημαίνει και πολλά εν τέλει: είναι παιχνίδια στα οποία το θέαμα μετρά συχνά πιο πολύ από το αποτέλεσμα, αλλά πού είναι το κακό; Για αθλητισμό μιλάμε, όχι για πολεμικές επιχειρήσεις.

Γκάλης

Πριν από μερικά χρόνια ένας δημοσιογράφος ρώτησε τον μεγάλο προπονητή Γκρεγκ Πόποβιτς γιατί η ομάδα του δεν έκανε φάουλ στην τελευταία επίθεση: αν το είχε κάνει θα είχε γλιτώσει το τρίποντο που δέχτηκε και ίσως είχε κερδίσει το ματς. Ο προπονητής των Σπερς κοίταξε αυτόν που έκανε την παρατήρηση και τον ρώτησε αν ήταν Ευρωπαίος: ο δημοσιογράφος απάντησε ότι είναι Ιταλός και ο Πόποβιτς έβαλε τα γέλια. Το NBA είναι ένας κόσμος που δεν έχει σχέση με τα δικά μας. Εχει νόμους, κανόνες και ήρωες δικούς του. Κι ένας από αυτούς είναι ο Γιάννης. Οχι τυχαία ένας από τους λίγους στην Ελλάδα που ξέρει την αμερικάνικη νοοτροπία είπε πως αν τον συναντούσε θα του έλεγε «να μη νομίζει ότι κατάφερε κάτι και χαλαρώσει γιατί δεν πρέπει να χαλαρώσει, αφού είναι πιο εύκολο να ανέβεις ψηλά και είναι πιο δύσκολο να κρατηθείς ψηλά». Τον λένε Νίκο Γκάλη και πριν από τις συμβουλές φρόντισε να δώσει στον Γιάννη συγχαρητήρια γιατί «αυτό που κατάφερε και φέτος είναι αληθινά σπουδαίο».