Το νόμιμο, το ηθικό και το ευπρεπές

Ηταν επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή και, συγκεκριμένα, την περίοδο του σκανδάλου της μονής Βατοπεδίου, που εγκαταστάθηκε στον δημόσιο λόγο η φράση περί νόμιμου και ηθικού. Την είχε πει ο Γιώργος Βουλγαράκης, ταυτίζοντας αυτές τις δύο έννοιες. Από τότε, η φράση «παίζει» πολύ αλλά, κυρίως, για να προσδιορίσει την αντιδιαστολή ανάμεσα στο νόμιμο και το ηθικό. Και, όπως συνήθως συμβαίνει ως αποτέλεσμα υπερχρήσης, συχνά με λάθος τρόπο. Είναι βλέπετε αυτό το «ηθικό» που μπορεί να πάρει πολλές αποχρώσεις ως προς την ερμηνεία του. Εχει να κάνει περισσότερο με τα ήθη ή με την ηθική; Και αν, τέλος πάντων, το αντίθετο του νόμιμου είναι de facto το παράνομο, το αντίθετο του ηθικού δεν είναι πάντα το ανήθικο.

Λέξη με μεγάλο ειδικό βάρος το «ηθικό», ας τη στρογγυλέψουμε. Στην προκειμένη περίπτωση, ας μιλήσουμε για νόμιμο και πρέπον. Ή ευπρεπές. (Ως συμπεριφορά, για να εξηγούμαστε). Και η προκειμένη περίπτωση είναι η απαγόρευση, έως τις 4 Οκτωβρίου, των συναυλιών αλλά όχι των θεατρικών παραστάσεων.

Από τις συναυλίες που ακυρώθηκαν και αυτή του Κωστή Μαραβέγια στο «Αλσος». Σύμφωνα με τα μέτρα για τη στήριξη όσων έχουν πληγεί από την πανδημία, η επιχείρηση έχει το δικαίωμα να μην επιστρέψει τα χρήματα των εισιτηρίων της συναυλίας και οι κάτοχοί τους να τα χρησιμοποιήσουν για μια μελλοντική εκδήλωση. Το «Αλσος» και ο καλλιτέχνης, ωστόσο, αποφάσισαν να επιστραφούν τα χρήματα. Αν δεν τα επέστρεφαν, δεν θα έκαναν κάτι παράνομο. Προτίμησαν όμως να αναδείξουν το ευπρεπές. Ξέρω, οι καιροί είναι, οικονομικά, ασφυκτικοί. Δεν κατηγορώ τις εταιρείες που κράτησαν τα χρήματα, ειδικά μάλιστα όταν αυτά τα εισιτήρια – voucher εξαργυρώνονται πανευρωπαϊκά σε μεγάλα φεστιβάλ. Αλλά δεν μπορώ να μην επισημάνω την κοινωνική ευπρέπεια που, μέσα στην παραζάλη της κρίσης, χάνεται πού και πού.

Κιθαρίστας ή ντράμερ;

Από την άλλη, ο Φοίβος Δεληβοριάς. Που, στο πνεύμα της «Ταράτσας» του, δίνει δύο παραστάσεις επίσης στο «Αλσος». Παραστάσεις επαναλαμβάνω αφού συμμετέχουν ηθοποιοί, υπάρχουν και θεατρικά νούμερα. Στις οποίες βέβαια καλεσμένοι επί σκηνής είναι άνθρωποι της μουσικής – στην πρώτη η Καίτη Γαρμπή και ο Δημήτρης Μεντζέλος, στη δεύτερη ο Σταμάτης Κραουνάκης και ο Χρήστος Νικολόπουλος. Επίσης, ο ίδιος ο Φοίβος Δεληβοριάς, τα τελευταία χρόνια έχει πρωτοστατήσει – και πολύ καλά έχει κάνει – στον αγώνα για τα δικαιώματα των ανθρώπων της μουσικής.

Οχι, δεν θα περίμενα να κάνει τον ήρωα και να ακυρώσει αυτές τις παραστάσεις. Στο κάτω κάτω, κάποιοι θα πάρουν ένα μεροκάματο. Αλλα το να προτρέπει, έστω μεταξύ σοβαρού και αστείου, από τα σόσιαλ μίντια, τον Μαραβέγια να ονομάσει τη συναυλία του «Αμλετ» ώστε να πάρει άδεια, καλαμπουράκι είναι. Και αυτό που προτείνει κάτι όχι νόμιμο αλλά, κυρίως, καθόλου ευπρεπές.

ΥΓ. Αλλά εν τω μεταξύ, ανακοινώθηκε η απαγόρευση και των παραστάσεων και έμεινε ο καθείς με την ευπρέπειά του.

Παιδιά σηκωθείτε να βγούμε στους δρόμους

Προχθές, πρώτη μέρα εφαρμογής των μέτρων που, μεταξύ άλλων, απαγορεύουν τις συγκεντρώσεις άνω των εννέα ατόμων, έκανε πορεία διαμαρτυρίας προς το υπουργείο Εργασίας ο Πανελλήνιος Μουσικός Σύλλογος. Και, σε ένδειξη συμπαράστασης, το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών.

Συμμερίζομαι την απελπισία ανθρώπων που έχουν, εδώ και μήνες, να πάρουν έστω και ένα μεροκάματο. Και κατανοώ ότι για να ανταποκριθούν τα υπουργεία χρειάζονται, πολλές φορές, «θεαματικές» κινητοποιήσεις. Αλλά επειδή οι καλλιτέχνες έχουν αυτήν τη μοναδική σχέση με το κοινό στην οποία παίζουν βασικό ρόλο οι εντυπώσεις, θέτω στα υπόψη τον προβληματισμό ενός φίλου: «Αφού δεν σέβονται τα μέτρα πρόληψης, αύριο που θα πάω να τους δω επί σκηνής, πώς θα είμαι σίγουρος ότι θα τηρούν τα μέτρα προστασίας;».