Διάλογος μακράς διαρκείας

Ενα σκληρό διπλωματικό παζάρι βρίσκεται σε εξέλιξη στο παρασκήνιο αναφορικά με τον διάλογο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Φυσικά δεν λέω κάτι καινούργιο. Ακόμη και αν η μόνη σου επαφή με την (πολιτική) πραγματικότητα είναι να ρίχνεις τίποτε κλεφτές ματιές στο περίπτερο που είναι κρεμασμένες στα μανταλάκια οι καθημερινές εφημερίδες, αυτό δεν χρειάζεται μεγάλη φιλοσοφία για να το καταλάβεις. Κάτι γίνεται. Για την ακρίβεια πολλά γίνονται, αλλά δεν λέγονται. Δεν ανακοινώνονται, και καλώς δεν ανακοινώνονται. Γιατί όλα είναι θέμα συζήτησης, πόντο πόντο συζήτησης, και εν συνεχεία διαπραγμάτευσης. Για τον πόντο.

Κατ’ αρχάς, πριν προχωρήσω στο ψητό (αρνάκι με πατάτες στον φούρνο – το αγαπημένο πολλών εξ ημών και υμών), να σπεύσω να προϊδεάσω τους φίλους αναγνώστες, εντός και εκτός συνόρων (αποκτήσαμε τελευταία αναγνώστες και «απέναντι»…): η διαδικασία του διαλόγου ή της διαπραγμάτευσης δεν θα είναι μικρής διάρκειας. Θα κρατήσει καιρό, μήνες και χρόνια. Γιατί τα προβλήματα είναι πολυσύνθετα και όπως έχω προαναφέρει, και περίεργα: εν προκειμένω κάποιος απαιτεί (η Τουρκία) και κάποιος (η Ελλάδα) πιέζεται να δώσει.

Αρα αν δεν αποφασίσει κάποιος εκ των δυο συνομιλητών να επιταχύνει εγκαταλείποντας ίσως κάποια θέση του, το πράγμα θα αναπτύσσει καθημερινά την ταχύτητα ενός… αραμπά που πορεύεται σε δύσβατο δρόμο.

Διπλωματική ντρίμπλα

Πάμε παρακάτω, γιατί πρέπει να πάμε παρακάτω: ακόμη και η επανέναρξη των συνομιλιών αποτελεί εδώ και ημέρες θέμα συνεχούς διαπραγμάτευσης. Οι Τούρκοι θα ήταν ευτυχείς να ξεκινούσε η συζήτηση και εάν αυτό δεν ήταν εφικτό, έστω να κάθονταν οι δυο αντιπροσωπείες γύρω από ένα τραπέζι για να βγουν οι (αναμνηστικές) φωτογραφίες, πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης, μεθαύριο. Αλλά εμείς δεν το δεχόμασταν αυτό με τίποτε. Διότι θεωρήσαμε, και σωστά κατά τη γνώμη μου, ότι τυχόν έναρξη των συνομιλιών πριν από μεθαύριο θα μπορούσε να δώσει ισχυρό επιχείρημα στις χώρες που διάκεινται φιλικά προς την Τουρκία, να αρνηθούν και ενδεχομένως να σαμποτάρουν την επιβολή κυρώσεων στη γειτονική χώρα για όσα έπραξε στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.

Ετσι λοιπόν δεχτήκαμε ως συμβιβαστική λύση και συμφωνήσαμε να ανακοινωθεί η ημερομηνία για την έναρξη των συνομιλιών πριν από την Πέμπτη, και η έναρξη των συνομιλιών να πραγματοποιηθεί αργότερα – ίσως και ως το τέλος του μηνός.

Η μικρή αυτή ντρίμπλα θα δώσει την ευκαιρία στην Τουρκία να σταθμίσει το μέγεθος του κινδύνου των κυρώσεων και να είναι προσεκτική στο τι λέει και στο τι κάνει…

Απεταξάμην τις κυρώσεις

Ρόλο σε αυτό το «κόλπο» έπαιξε και το γεγονός ότι και άλλοι στην Ευρώπη φοβήθηκαν για το μέλλον των συνομιλιών έτσι και έπεφταν οι κυρώσεις. Γερμανοί κυρίως, αλλά και οι Αμερικανοί οι οποίοι εσχάτως άρχισαν πάλι να δραστηριοποιούνται για την επίλυση της υπόθεσης δεν θέλουν με τίποτε το πακέτο των κυρώσεων που θα συζητηθεί στην αυριανή Σύνοδο Κορυφής να υπονομεύσει την προσπάθεια να τα βρουν οι δυο χώρες, πριν καν ξεκινήσει (η προσπάθεια).

Γι’ αυτό πιέζουν για μια δέσμευση της Τουρκίας ότι ακόμη και αν η πλειοψηφία της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποφασίσει κυρώσεις, η Τουρκία θα κάνει σαν να μην υπάρχουν.

Φίλος διπλωμάτης, ο οποίος με ενημέρωσε σχετικά για όλα τα προηγούμενα, μου είπε ότι «οι ισχυρές πιέσεις διαφόρων παραγόντων για την προσέγγιση και την έναρξη διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι δεν θα ακυρωθούν από μικροθέματα – όπως το συγκεκριμένο».

Κατά την ίδια πηγή η δεκτικότητα της Ελλάδας στο αίτημα να προηγηθεί της διάσκεψης κορυφής η ανακοίνωση της ημερομηνίας έναρξης των εκ του σύνεγγυς συνομιλιών «έχει ήδη αποτιμηθεί θετικά, και από τους συμμάχους και από την ίδια την Τουρκία».

Μένει να δούμε αν αυτή η αποτίμηση έχει ουσιαστικό περιεχόμενο ή είναι μόνο λόγια…

Η ατζέντα και η Χάγη

Το άλλο μεγάλο θέμα, που είναι και πεμπτουσία των ελληνοτουρκικών προβλημάτων, είναι το εντάξει πάμε σε διάλογο, αλλά τι συζητάμε μαζί τους; Εδώ τα πράγματα φαίνεται να είναι πιο ξεκάθαρα – αργότερα να δούμε: συζητάμε μόνο την

υφαλοκρηπίδα και τη χάραξη των ΑΟΖ. Εκείνοι που γνωρίζουν τα πράγματα εκ των ένδον, υποστηρίζουν ότι οι Τούρκοι θα πιέσουν και σωστά από την πλευρά τους, να συναινέσουν σε μια προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για το θέμα του Καστελλόριζου, ελπίζοντας ότι θα δικαιωθούν. Εμείς πάλι, αυτό δεν το θέλουμε. Δεν επιθυμούμε και δεν θα δεχτούμε μεμονωμένη προσφυγή για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ του Καστελλόριζου, αλλά δεν θα ήμασταν και ιδιαίτερα αρνητικοί για μια συνολική προσφυγή η οποία θα περιελάμβανε και την υφαλοκρηπίδα των νησιών του Αιγαίου. Αν θέλουν τη Χάγη, δεν μπορεί να την επιζητούν για ό,τι ενδεχομένως τους συμφέρει πρόσκαιρα. Χάγη για όλα (που αφορούν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, εννοείται…). Τι θα γίνει τελικά; Θα δείξει.

Οι συνομιλίες, όπως είναι φυσικό αυτού του είδους, δεν είναι κουβέντα καφενείου, που λες εσύ κάτι, λέει και ο απέναντί σου κάτι άλλο, και είναι η φάση «να ‘χαμε να λέγαμε, και να ‘χουμε να πούμε». Εδώ, όπως προανέφερα, οι συζητήσεις θα είναι μακροχρόνιες, και όρεξη και αντοχές να έχουμε να τις παρακολουθούμε να εξελίσσονται…

Με το βλέμμα στις κάλπες

Για την πιθανότητα συνάντησης του προέδρου Κυριάκου με τον πρόεδρο Ερντογάν στην Ουάσιγκτον υπό την αιγίδα του προέδρου Τραμπ, που κάπου είδα να γράφεται, ρώτησα, αλλά μου δήλωσαν άγνοια. Ο διπλωμάτης που προαναφέρω δεν το «βλέπει» και πολύ πιθανό. Οχι μεταξύ των δύο, Μητσοτάκη – Ερντογάν, αλλά υπό την αιγίδα του Τραμπ. Η ελληνική πλευρά – κατά τον συνομιλητή μου – δεν θα ήθελε να συμβεί κάτι τέτοιο, διότι με τον τρόπο αυτό θα μετείχε εμμέσως στις επικείμενες αμερικανικές εκλογές. Βέβαιη ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα χρησιμοποιούσε τη συνάντηση για να δελεάσει την ελληνοαμερικανική κοινότητα, η οποία φαίνεται να τάσσεται υπέρ του Τζο Μπάιντεν, του υποψηφίου των Δημοκρατικών, επιδιώκει να μην εμπλακεί η ελληνοτουρκική διένεξη στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Εγώ περιμένω να δω αν θα διατηρήσουν την ίδια άποψη και μετά την έλευση του Μάικ Πομπέο, του αμερικανού ΥΠΕΞ, το Σαββατοκύριακο στην Αθήνα…

Συντροφικός αποκλεισμός

Στο μεταξύ επιθυμώ να ενώσω τη διαμαρτυρία μου, με εκείνη του φίλου Στέλιου Κούλογλου, ο οποίος είναι πολύ στεναχωρημένος διότι ο πρόεδρος Αλέξης τον απέκλεισε από τις ερωτήσεις των δημοσιογράφων την Κυριακή στη ΔΕΘ. Δεν ξέρω σε τι θα γινόμασταν σοφότεροι μετά την ερώτηση του TVXS του Στέλιου, αλλά για να επιμένει τόσο, μπορεί και να έχει δίκιο. Πάντως, στην έγγραφη καταγγελία που δημοσίευσε, λέει λόγια πικρά για το κόμμα και τον αρχηγό. Ιδού μερικά: «Γράφουμε για να επισημάνουμε μια απαράδεκτη νοοτροπία πειθάρχησης, αν όχι τιμωρίας, της κριτικής και της κριτικής σκέψης». Κι ακόμη: «Είμαστε αντίθετα υπερήφανοι (που τους έκοψαν), καθώς πρόκειται στην πραγματικότητα για το καλύτερο βραβείο ανεξάρτητης δημοσιογραφίας, ανάλογο με αυτό που λάβαμε προσφάτως από τον κ. Πέτσα».

Και άλλο: «Οσοι είχαν την ιδέα του αποκλεισμού μας – ή δεν έκαναν τίποτα για να τον αποτρέψουν παρότι είχαν όλον τον χρόνο – να μην έχουν καμία αμφιβολία: θα συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο, ερευνώντας και αναλύοντας την πολιτική της πιο ανίκανης κυβέρνησης στην πρόσφατη ιστορία της χώρας. Εντοπίζοντας όμως, συγχρόνως, τα λάθη και τις αδυναμίες της αντιπολίτευσης, που διευκολύνουν αυτή την κυβέρνηση και επιμηκύνουν την παραμονή της στην εξουσία».

Α πα πα πα. Πυρ και μανία ο Στέλιος…