Αντίστροφη μέτρηση για τον διάλογο

Το χαλί του ελληνοτουρκικού διαλόγου έχει αρχίσει να στρώνεται στο τρίγωνο Αθήνας, Αγκυρας και Βερολίνου, αξιοποιώντας και την αποχώρηση του τουρκικού «Ορούτς Ρέις» από την ελληνική υφαλοκρηπίδα. Στόχος του Βερολίνου και συνακόλουθα και των Βρυξελλών είναι η ημερομηνία έναρξης των διερευνητικών επαφών ανάμεσα σε Αθήνα και Αγκυρα να ανακοινωθεί ακόμα και πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, και η πρώτη συνάντηση να πραγματοποιηθεί αμέσως μετά τις 25 Σεπτεμβρίου, με τις παρασκηνιακές διεργασίες να κορυφώνονται και ένα ευρωπαϊκό παζάρι με την Αγκυρα να είναι σε πλήρη εξέλιξη.

Οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ της διευθύντριας του διπλωματικού γραφείου του Πρωθυπουργού, Ελένης Σουρανή και του εκπροσώπου της τουρκικής προεδρίας, Ιμπραχίμ Καλίν, έχουν ενεργοποιηθεί, με τους δύο συμβούλους να έχουν τηλεφωνική επικοινωνία την περασμένη Παρασκευή, με τη συμμετοχή και του Γιαν Χέκερ, συμβούλου εξωτερικής πολιτικής της γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ, για το πλαίσιο των διερευνητικών επαφών, ενώ αναμένεται και νέα επικοινωνία τις επόμενες μέρες, με αντικείμενο τις τελευταίες λεπτομέρειες.

Οι επαφές συνεχίζονται και στο ΝΑΤΟ, με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια να έχει το περασμένο Σάββατο νέα τηλεφωνική συνομιλία με τον ΓΓ της Συμμαχίας, Γενς Στόλτενμπεργκ και αντικείμενο την πρόταση για τη θέσπιση ενός μηχανισμού αποκλιμάκωσης της έντασης. Διπλωματικές πηγές αναφέρονταν σε πρόοδο και σημείωναν ότι μέσα στην εβδομάδα θα υπάρξει νέα συνάντηση στρατιωτικών κλιμακίων Ελλάδας – Τουρκίας με τον πρόεδρο της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ.

Η προϋπόθεση. Ξεκάθαρα υπέρ της έναρξης διαλόγου στο πλαίσιο των διερευνητικών επαφών με την Τουρκία τάσσεται η ελληνική πλευρά, επαναλαμβάνοντας όμως ως απαράβατη προϋπόθεση να γίνει στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας, χωρίς προκλήσεις και απειλές. Για την Αθήνα, η Τουρκία πρέπει να δείξει ότι η απόσυρση του «Ορούτς Ρέις» δεν είναι μία κίνηση τακτικής ενόψει της Συνόδου Κορυφής, με στόχο να απομακρύνει το ενδεχόμενο κυρώσεων, αλλά να έχει συνέχεια. Σε αυτό το πλαίσιο η ελληνική πλευρά έχει ρίξει τους τόνους, διαμηνύει ωστόσο στις Βρυξέλλες ότι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πρέπει να εγκριθεί ένας κατάλογος επιλογών μέτρων, τα οποία να είναι σε ετοιμότητα η ΕΕ να ενεργοποιήσει εάν η Αγκυρα επανέλθει σε επιθετικές κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε αυτή τη γραμμή αναμένεται να κινηθούν τόσο ο Νίκος Δένδιας, κατά τη σημερινή συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, που θα έχει θέμα την Τουρκία, στο πλαίσιο της προετοιμασίας και της Συνόδου Κορυφής, όσο και ο αναπληρωτής ΥΠΕΞ Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, κατά το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων αύριο, όπου θα γίνει η συζήτηση επί του σχεδίου αποφάσεων των ηγετών της ΕΕ.

«Το κλίμα έχει καταστεί πλέον αρκετά κατάλληλο για την έναρξη αυτών των διαπραγματεύσεων. Οι διαβουλεύσεις μας για αυτό το θέμα συνεχίζονται, οι διερευνητικές συνομιλίες ενδέχεται να ξεκινήσουν ξανά σύντομα», σημείωσε ο Καλίν, ενώ ανοικτός σε διάλογο εμφανίζεται και ο Ερντογάν λέγοντας ότι «σκοπεύουμε να δώσουμε στη διπλωματία όσο το δυνατόν περισσότερο χώρο και να λύσουμε τα προβλήματα με διάλογο, από τον οποίο μπορούν να κερδίσουν όλοι». Διεμήνυσε ωστόσο ότι «θα συνεχίσουμε να υπερασπίζουμε κάθε σταγόνα ύδατος και γης της χώρας μας μέχρι το τέλος». Ερωτηματικό παραμένει και αν θα κληθεί η Τουρκία στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής για διαβουλεύσεις και αν τελικά θα υπάρξει και μια συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Καχυποψία. Η διγλωσσία που επιλέγει η Τουρκία ωστόσο δεν επιτρέπει διάλυση της καχυποψίας στην Αθήνα, αφού κάθε δήλωση τούρκου αξιωματούχου για διάλογο συνοδεύεται από έναν αστερίσκο που υπενθυμίζει το σύνολο των διεκδικήσεων της Αγκυρας, έστω και αν πέφτουν οι τόνοι, ενώ συνεχίζεται και η πολιτική μέσω Navtex. Την Παρασκευή η Τουρκία εξέδωσε δύο νέες Navtex για στρατιωτικές ασκήσεις στο Αιγαίο με πραγματικά πυρά στο διάστημα 19-20 Σεπτεμβρίου, ενώ παρατάθηκε και μέχρι τις 18 Οκτωβρίου η Νavtex για τις έρευνες του «Μπαρμπαρός» στην κυπριακή ΑΟΖ. Υπενθυμίζεται ότι τις προηγούμενες μέρες παρατάθηκε και η Νavtex για το «Γιαβούζ», που επίσης συνεχίζει την παραμονή του σε κυπριακά νερά.

Οι αποφάσεις της Συνόδου θεωρείται ότι θα κρίνουν και τα επόμενα βήματα της Αγκυρας, με ορισμένους να προτείνουν εγκατάλειψη των κυρώσεων, προκειμένου να μην προκληθεί η οργή της Τουρκίας, με το διπλωματικό παρασκήνιο να οργιάζει και να παραμένει ερωτηματικό το τι μηνύματα θα επιλέξει να στείλει στην Αγκυρα η ΕΕ.