Λάθος στρατηγική {LF}η εγκατάλειψη {LF}των υδρογονανθράκων

Η τελευταία ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έφερε για μια ακόμη φορά στην επικαιρότητα το θέμα των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η οριοθέτηση ΑΟΖ μέσω των πρόσφατων συμφωνιών με την Ιταλία και την Αίγυπτο σε πρώτη φάση και με τις υπόλοιπες όμορες χώρες αργότερα εξασφαλίζουν συνθήκες που θα επιτρέψουν περαιτέρω έρευνες και τελικά την αξιοποίηση των αξιόλογων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων που διαθέτει η χώρα.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι μετά την απόφαση που έλαβε η κυβέρνηση για συνολική και γρήγορη απολιγνιτοποίηση, ο ρόλος και η σημασία του φυσικού αερίου έχουν αναβαθμιστεί σημαντικά, αφού αυτό έρχεται να αντικαταστήσει τον λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή. Από ένα ποσοστό που για πολλά χρόνια ήταν γύρω στο 20%, η συμμετοχή του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή έχει αυξηθεί στο 40%+. Σε απόλυτα νούμερα αυτό σημαίνει ότι από μια συνολική κατανάλωση 5 δισ. κυβ. μέτρων το 2019 – ιστορικό υψηλό – αυτή με ακόμα μεγαλύτερη χρήση στον οικιακό και βιομηχανικό τομέα πρόκειται να έχει υπερδιπλασιαστεί μέχρι το 2030.

Τα περιβαλλοντικά οφέλη από τη χρήση φυσικού αερίου είναι προφανή αφού η καύση του εκπέμπει 50%+ λιγότερα αέρια του θερμοκηπίου σε σύγκριση με τον άνθρακα. Γι’ αυτό το αέριο έχει αναδειχθεί σε παγκόσμια βάση ως το καύσιμο επιλογής που θα στηρίξει την ενεργειακή μετάβαση κατά την επόμενη 30ετία τουλάχιστον. Ενόψει της ευρύτερης χρήσης του φυσικού αερίου η Ελλάδα προχωρεί στην ανάπτυξη νέων υποδομών όπως είναι τα περιφερειακά δίκτυα διανομής, η κατασκευή πλωτών τέρμιναλ LNG, η δημιουργία υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου, ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός, το μεγάλο έργο του αγωγού East Med κ.λπ.

Παρά την αναμενόμενη αύξηση της κατανάλωσης φυσικού αερίου και τον κομβικό ρόλο που αυτό διαδραματίζει σε γεωπολιτικό επίπεδο, από τα δείγματα γραφής που έχουμε έως τώρα συμπεραίνεται ότι η συνέχιση των ερευνών και η ανάπτυξη του σημαντικού εγχώριου δυναμικού υδρογονανθράκων δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα για την κυβέρνηση. Γιατί πώς διαφορετικά να εξηγήσουμε την υποβάθμιση της ΕΔΕΥ με αλλαγή του αντικειμένου και της ηγεσίας της, την άρνηση του ΥΠΕΝ να επαναπροκηρύξει για έρευνα τις περιοχές νότια της Κρήτης (που έχουν οριοθετηθεί ήδη από το 2014), την κωλυσιεργία στην έκδοση των απαραίτητων περιβαλλοντικών αδειών στα ελεύθερα block νότια της Κρήτης και σε αυτά του Ιονίου και τη μετάθεση των γεωτρήσεων στον Πατραϊκό και στο Κατάκολο για το 2022;

Με τον Πρωθυπουργό να ομιλεί «περί όνου σκιάς», αναφερόμενος στον ρόλο των υδρογονανθράκων, και την άποψη που εκφράζουν ανοικτά πλέον κυβερνητικά στελέχη περί «παγιδευμένων» και άρα μη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων (δηλαδή stranded assets), προδιαγράφοντας έτσι την απόλυτη και ανεξαρτήτως κόστους στροφή στις ΑΠΕ με πλήρη υποβάθμιση του αερίου, δίνεται η εντύπωση ότι το θέμα δεν απασχολεί σοβαρά την κυβέρνηση.

Ομως η εγκατάλειψη της προσπάθειας για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων συνιστά κολοσσιαίο λάθος στρατηγικής για δύο ακόμα λόγους. Πρώτον, η ανάπτυξη και εδραίωση των εναλλακτικών πηγών ενέργειας κατά την περίοδο της ενεργειακής μετάβασης θα στηριχθεί απόλυτα στην ύπαρξη και διαθεσιμότητα ανταγωνιστικού κόστους φυσικού αερίου, κάτι που μόνο η εγχώρια παραγωγή μπορεί να εξασφαλίσει. Δεύτερον, οι έρευνες για υδρογονάνθρακες είναι άμεσα ταυτισμένες με την προάσπιση του εθνικού χώρου μέσω της ολοκλήρωσης καθορισμού της ΑΟΖ και της επέκτασης των χωρικών μας υδάτων στα 12 ν.μ.

Ο Κ. Ν. Σταμπολής είναι πρόεδρος & εκτελεστικός διευθυντής του Ινστιτούτου Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης (ΙΕΝΕ). Το τελευταίο βιβλίο του «Πετρέλαιο, η μοιραία εξάρτηση» κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αίολος.