Ξεμπερδέψαμε {LF}με την Ακροδεξιά;

Ποια ήταν η στιγμή που η ελληνική κοινωνία κατάλαβε ότι το ακροδεξιό της πρόβλημα ήταν σοβαρό; Δεν ήταν το 2009, όταν οι «αγανακτισμένοι κάτοικοι» του Αγίου Παντελεήμονα αναλάμβαναν να στήσουν τις πρώτες ομάδες περιφρούρησης για τη φύλαξη της γειτονιάς από τους μετανάστες. Δεν ήταν στις δημοτικές εκλογές του 2010, όταν ο Νίκος Μιχαλολιάκος εξελέγη για πρώτη φορά στο δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων. Δεν ήταν το καλοκαίρι του 2011, όταν η πάνω πλατεία αναμειγνυόταν με την κάτω, φορούσε χλαμύδες, μούντζωνε τη Βουλή και έβριζε τη Δημοκρατία – ούτε τον Μάιο του 2012, όταν για πρώτη φορά μετά τη Μεταπολίτευση ένα νεοναζιστικό κόμμα μπήκε στη Βουλή. Δεν ήταν όταν ο Ηλίας Κασιδιάρης χτύπησε τη Λιάνα Κανέλλη σε ζωντανή μετάδοση. Για να ξυπνήσουμε χρειάστηκε ένας φόνος: ο θάνατος του Παύλου Φύσσα από το χέρι του Γιώργου Ρουπακιά λειτούργησε αφυπνιστικά και άρχισε να ξεδιπλώνει το κουβάρι της αποκάλυψης μιας εγκληματικής δράσης που έφτανε πιο βαθιά απ’ όσο φαινόταν με την πρώτη ματιά. Επτά χρόνια μετά, στις 7 Οκτωβρίου, έρχεται επιτέλους η ώρα της απόφασης.

Η ΑΝΟΔΟΣ. Πάνε δέκα χρόνια από τότε που η Χρυσή Αυγή άρχισε να μεταμορφώνεται από περιθωριακό μόρφωμα σε κοινοβουλευτικό κόμμα. Το κατάφερε ανεβαίνοντας στο άρμα των αντιμνημονίων, εκμεταλλευόμενη τόσο την έλλειψη εμπιστοσύνης των ελλήνων πολιτών στο σύστημα που έφερε την οικονομική εποπτεία όσο και σε ένα περίεργο κράμα συνωμοσιολογίας και εθνικιστικής μυθολογίας. Πάτησε πάνω σε χρόνια λάθη και παραλείψεις: τα στελέχη της έγιναν συνοδοί γιαγιάδων στα ΑΤΜ, κυνηγοί μεταναστών και προσφύγων, αυτόδικοι σωτήρες των αδύναμων. Πάτησε, όμως, και σε κάτι βαθύτερο, σκάλισε τις ιστορικές πληγές του Εμφυλίου που δεν έκλεισαν ποτέ όπως θα έπρεπε. Ο σταδιακός εθισμός στη βία, πολύ πριν από τον Αλέξη Γρηγορόπουλο ή τη Μαρφίν, δημιούργησε το ευρύτερο πλαίσιο ανοχής. Το Προσφυγικό και ο χειρισμός του όξυνε τις αντιθέσεις ανάμεσα «σ’ εμάς» και τους «άλλους». Οι θεωρίες πως η κρίση ήταν δημιούργημα των Εβραίων ή συνωμοσία του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος έφτιαξαν το περιτύλιγμα. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που, ακόμα και αν δεν ψήφιζαν Χρυσή Αυγή, επαναλάμβαναν όσα άκουγαν ευλαβικά, σαν αποδεδειγμένη αλήθεια.

ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ. Η δολοφονία του Παύλου Φύσσα έβαλε πρόσημο στο νεοναζιστικό μόρφωμα, δεν διόρθωσε όμως τίποτα από αυτά που την έφεραν στο προσκήνιο. «Αν ο φασισμός έφτανε αύριο, θα τον αναγνωρίζαμε;», ρώτησε πριν από κάποια χρόνια ο «Guardian» τους αναγνώστες του, για να καταλάβει τη μετά Brexit βρετανική κοινωνία. Η ίδια ερώτηση ισχύει και για τους Ελληνες: αν αύριο εμφανιζόταν ένας alt-right εθνικισμός που θα απέφευγε τις εμφανείς προειδοποιήσεις που εξέπεμπε η εμφάνιση της Χρυσής Αυγής, πόσο έτοιμοι θα είμαστε να του γυρίσουμε την πλάτη; Η πανδημία έφερε ξανά στην επιφάνεια συμπεριφορές που έδειχναν να έχουν τελειώσει: η απαξίωση των επιστημονικών δεδομένων, οι θεωρίες για τα τσιπάκια και την προέλευση του ιού, η δυσπιστία απέναντι στα μέτρα προστασίας θυμίζουν εκείνες τις πρώτες μέρες τις κρίσης, όταν για τα πάντα έφταιγε ο Τζορτζ Σόρος. Η σχέση Ελλήνων και μεταναστών μόνο καλύτερη δεν έγινε. Μια ματιά στο Twitter μετά τις φωτιές στη Μόρια δείχνει ξεκάθαρα πως η αφομοίωση ή ακόμα και η ανοχή δεν αποτελούν τον πυρήνα της συζήτησης. Οι διεργασίες, δε, στον χώρο δεξιά της Δεξιάς, για τη δημιουργία ενός κόμματος που θα λειτουργήσει όπως κάποτε ο Γιώργος Καρατζαφέρης, ως buffer zone, όλο και αυξάνονται το τελευταίο διάστημα – η δεξαμενή είναι μεγάλη και οι μικρές δημοσκοπικές επιτυχίες που σημειώνει κατά καιρούς ο Κυριάκος Βελόπουλος είναι μόνο ένα από τα σημάδια.

Το άλλο, το πιο τρομακτικό, ήρθε ξανά από τις πλατείες: στην τελευταία διαμαρτυρία για το κλείσιμο των καταστημάτων τα μεσάνυχτα, ένας παλιός γνώριμος έκανε την εμφάνισή του. Ο υπόδικος Ηλίας Κασιδιάρης ίδρυσε δικό του κόμμα. Φοράει πια κοστούμι, χρησιμοποιεί συνθήματα του Ανδρέα Παπανδρέου και ασκεί κριτική στον «μέντορα» Μιχαλολιάκο. Η αναμονή της απόφασης στις αρχές Οκτωβρίου είναι από τα λίγα που θυμίζουν πια τη δράση του. Η επόμενη μέρα θα δείξει αν είναι αρκετή.