Ενας Γάλλος Φίλος

Θα μπορούσε να είναι ένα παιχνίδι της στήλης: τη Δευτέρα ο Τραμπ, την Τετάρτη η Μέρκελ, την Παρασκευή ο Μακρόν. Είναι γεγονός όμως ότι οι ηγέτες των τριών μεγάλων δυτικών δημοκρατιών είναι, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, τα πρόσωπα-κλειδιά της εποχής μας. Κι ότι ο πρόεδρος της Γαλλίας άλλαξε εντελώς με τη στάση του τα δεδομένα τόσο στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων όσο και στην ανατολική Μεσόγειο γενικότερα.

Είναι γνωστή η συζήτηση για το αν Μέρκελ και Μακρόν δρουν συντονισμένα, ως «καλός μπάτσος» και «κακός μπάτσος», ή η πρώτη είναι ενοχλημένη με τον ακτιβισμό του δεύτερου. Σε έναν βαθμό συμβαίνουν και τα δύο. Η γερμανίδα καγκελάριος πιστεύει περισσότερο στη δύναμη της διπλωματίας: από εκείνη περιμένουμε κάθε φορά να σηκώσει το τηλέφωνο και να παρέμβει πυροσβεστικά. Ο γάλλος πρόεδρος, πάλι, έχει πεισθεί ότι ο Ερντογάν καταλαβαίνει μόνο από συσχετισμούς δυνάμεων. Οπως λέει στη χθεσινή Libération ο τούρκος αναλυτής και συγγραφέας Αχμέτ Ινσέλ, που ζει στη Γαλλία, «ο Ερντογάν δεν μιλάει καμιά ξένη γλώσσα, δεν έχει περάσει ποτέ πάνω από δύο ημέρες έξω από την Τουρκία, διαπνέεται όμως από αυτή την τεράστια Υβρι, πιστεύει πραγματικά ότι είναι ο εκλεκτός του Θεού».

Τη διέξοδο τελικά, το ξέρουμε, θα τη δώσει το Βερολίνο, εκεί θα πραγματοποιηθεί αργά ή γρήγορα η επόμενη τριμερής. Τον δρόμο όμως θα τον προετοιμάσει το Παρίσι. Στον Μακρόν δεν αρέσει να τον αποκαλούν «χωροφύλακα της Μεσογείου», κι έχει δίκιο, ο στόχος του δεν είναι να ρυθμίζει την κυκλοφορία στην περιοχή, αλλά να εγκαθιδρύσει σε πρώτη φάση μια «pax mediterranea» και στη συνέχεια μια «ευρωπαϊκή κυριαρχία». Οι φιλοδοξίες του Ερντογάν τον ενοχλούν. Και απέναντί του δεν χρησιμοποιεί πλέον διπλωματική γλώσσα. «Η Τουρκία δεν είναι πλέον εταίρος στην περιοχή», είπε στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου. «Ο τουρκικός λαός αξίζει κάτι καλύτερο», πρόσθεσε.

Ο Εμανουέλ Μακρόν είναι λοιπόν πολύτιμος στην προσπάθεια να γίνει σεβαστό το διεθνές δίκαιο. Υπάρχει όμως ένας κίνδυνος. Να παραμυθιαστεί η Ελλάδα από τη μαχητικότητα του «Γάλλου Φίλου» και να θεωρήσει ότι θα λύσει εκείνος, με το καλό ή με το ζόρι, τις διαφορές της με την Τουρκία. Κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί. Τα διμερή προβλήματα θα λυθούν με διμερή διάλογο και, αν ο διάλογος δεν δώσει αποτελέσματα, θα παραπεμφθούν στο διεθνές δικαστήριο.

Το ίδιο ισχύει και για το Κυπριακό. Ο πρόεδρος Αναστασιάδης κάνει λάθος αν θεωρεί ότι η απόρριψη των τουρκικών γεωτρήσεων από την Ευρώπη ισοδυναμεί με πράσινο φως για μονομερή εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της περιοχής. Και υπερτιμά τις δυνάμεις του αν νομίζει πως μπορεί να θέτει διάφορα κουτοπόνηρα εμπόδια στις ευρωπαϊκές κυρώσεις στη Λευκορωσία μέχρις ότου αποφασιστούν ανάλογες κυρώσεις και στην Τουρκία.

Γιατί είτε είσαι ισχυρός είτε ανίσχυρος, η αλαζονεία δεν είναι ποτέ καλός σύμβουλος.