Ανάληψη ευθυνών και αλλαγή πολιτικής{CR}

Η πυρκαγιά που ξέσπασε το βράδυ της Τρίτης ήρθε απλά να επισφραγίσει έναν τόπο που έχει γίνει συνώνυμο της απόγνωσης και της αθλιότητας τα τελευταία πέντε χρόνια. Η Μόρια αποτελεί μία μαύρη τρύπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο έδαφος της Ελλάδας και της Ευρώπης, εκεί όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια εξαφανίζεται κάτω από χιλιάδες συνωστισμένους ανθρώπους, όπου οι διεθνείς διακηρύξεις και συμβάσεις γίνονται κενά γράμματα και όπου οι ανθρώπινες ζωές τίθενται σε αναμονή για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα.

Αν υπάρχει μία λέξη που θα μπορούσε να περιγράψει τη μεταναστευτική πολιτική στη χώρα μας, η πιο ευγενική από αυτές θα ήταν ο στρουθοκαμηλισμός. Κρυβόμαστε από το πρόβλημα και θεωρούμε ότι το πρόβλημα εξαφανίζεται. Προσποιούμενες οι ελληνικές Αρχές ότι η κατάσταση στη Μόρια – και στους υπόλοιπους καταυλισμούς στα νησιά του Αιγαίου – είχε κανονικοποιηθεί, βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με τα απόνερα αυτής της επικίνδυνης ψευδαίσθησης. Γιατί η κανονικοποίηση της αθλιότητας και η ψευδαίσθηση ότι αυτό συνιστά βιώσιμη διαχείριση ενός ζητήματος έχει κοντά ποδάρια ως πολιτική. Η «κοινοτοπία του κακού» για την οποία μίλαγε η Χάνα Αρεντ, γίνεται αποδεκτή από όλους τους υπόλοιπους, όχι όμως από αυτούς που βιώνουν στο πετσί τους μαζί με τις οικογένειές τους καθημερινά αυτό το «κακό».

Εδώ και χρόνια οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διεθνείς οργανισμοί και άνθρωποι που επιλέγουν να μη θεωρούν την αθλιότητα ως μία κανονική κατάσταση επισημαίνουν αυτά τα ζητήματα, αδιαφορώντας για τις ψεκασμένες θεωρίες περί «αργυρώνητης πέμπτης φάλαγγας». Ομως, από το ξέσπασμα της πανδημίας στη χώρα μας και μετά, οι τραγικές συνθήκες για τους διαμένοντες στους καταυλισμούς στα νησιά πέρασαν σε άλλο επίπεδο. Η απομόνωση χιλιάδων ανθρώπων, συνωστισμένων σε καταυλισμούς υποπολλαπλάσιας χωρητικότητας, ήταν ακριβώς το αντίθετο από τη γραμμή της κοινωνικής αποστασιοποίησης που ακολουθήθηκε στην υπόλοιπη χώρα. Για ακόμα μία φορά, ό,τι ίσχυε για την υπόλοιπη χώρα, σταματούσε στα σύρματα της Μόριας κι ας έμπαινε η υγεία χιλιάδων ανθρώπων σε άμεσο κίνδυνο.

Κανείς δεν μπορεί να προσποιηθεί ότι δεν γνώριζε τους κινδύνους αυτής της πολιτικής. Οι ευρωπαίοι και οι έλληνες ιθύνοντες της μεταναστευτικής πολιτικής πήραν την επιλογή τους και η Λέσβος πληρώνει τώρα το τίμημα. Η χρεοκοπία της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής που βασίζεται στο σχέδιο μετατροπής των ελληνικών νησιών σε αποθήκες ψυχών είναι πιο προφανής από ποτέ. Και οι ασπιρίνες της μεταφοράς μερικών εκατοντάδων ασυνόδευτων ανηλίκων στην ενδοχώρα δεν μπορούν να εξωραΐσουν την κατάσταση, ούτε ως επικοινωνιακό περιτύλιγμα.

Εστω και τώρα η Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της και να αλλάξει ρότα στη μεταναστευτική πολιτική, επιδεικνύοντας αλληλεγγύη με επιμερισμό της ευθύνης στις χώρες-μέλη της. Εστω και τώρα η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να εγκαταλείψει τις λογικές συνωστισμού ανθρώπινων ψυχών σε κλειστά κέντρα σε άθλιες συνθήκες, που μπορεί να κρύβουν το πρόβλημα για λίγο, αλλά το επαναφέρουν σε μεγαλύτερη ένταση, καθώς και της επιμονής σε μια ξενοφοβική ρητορική, που πυροδοτεί νέες εντάσεις.

Ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης είναι διευθυντής του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας