Κάθε πόλη και στάδιο

Τα πρώτα χρόνια του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, όπως θυμάστε οι παλιότεροι, αποκεντρώθηκε το θέατρο, διά της δημιουργίας δημοτικών περιφερειακών θεάτρων, στα οποία επίδοξοι αναμορφωτές της αισθητικής μας προετίθεντο να αλλάξουν το κοινό γούστο. Εξαιρώντας κάποιες ελάχιστες νησίδες ανήσυχου πνεύματος, τα πιο πολλά ΔΗΠΕΘΕ, πολεμώντας τη λαϊκότητα, ιδεολογικοποίησαν το θέατρο. Η κατάσταση περιγράφηκε έξοχα στη λιτότητά της από τον ΚΥΡ, τον γελοιογράφο της «Ελευθεροτυπίας», ο οποίος πάντα σάρκαζε ότι όλη η επαρχία μάθαινε τον Μπρεχτ.

Τον έμαθε; Αν κρίνουμε από την τύχη των περισσότερων ΔΗΠΕΘΕ, κι από την κυριαρχία του «σκυλέ» πολιτιστικού ιδιώματος σ’ ολόκληρη την Ελλάδα, το ρεπερτόριο των ΔΗΠΕΘΕ ελάχιστα άγγιξε τις τοπικές κοινωνίες. Για να μην είμαστε άδικοι, όμως, τα ΔΗΠΕΘΕ, με την ευγενική χορηγία του κράτους, ευνόησαν την κοινωνική κινητικότητα στην ελληνική επαρχία, αφού έφεραν κοντά στους απλούς ανθρώπους εκπροσώπους του θεάματος, τους έκαναν απτούς, καθημερινούς. Πριν το Διαδίκτυο μηδενίσει τις αποστάσεις, το έκανε η ελληνική Μεταπολίτευση διά του κράτους, που έφτιαχνε δουλειές στην ελληνική επαρχία.

Η αλήθεια είναι ότι τα ΔΗΠΕΘΕ δεν άλλαζαν ουσιαστικά την τοπική οικονομία στις πόλεις όπου λειτουργούσαν. Οι μεγάλες μπίζνες στην επαρχία, καφενεία, ταβέρνες, ενοικιαζόμενα, υπό την αιγίδα του κράτους, αφορούσαν παλαιότερα τα στρατόπεδα και, τις τελευταίες δεκαετίες, αφορούν το πανεπιστήμιο.

Θυμάμαι ένα διαφημιστικό σύνθημα της χούντας, που επιχειρούσε να επενδύσει στον λαϊκό αθλητισμό: «Κάθε πόλη και στάδιο, κάθε χωριό και γυμναστήριο». Η Μεταπολίτευση θα μπορούσε να αναδιατυπώσει αυτό το σύνθημα σε «Κάθε πόλη και ΑΕΙ, κάθε χωριό και ΤΕΙ». Αλλά μετά την αντιμεταρρύθμιση Γαβρόγλου και την ανωτατοποίηση των ΤΕΙ, πλέον παντού υπάρχει ένα πανεπιστήμιο – ή η προοπτική να γίνει. Ποιος φανταζόταν, για παράδειγμα, πριν από μερικά χρόνια ότι τα Ψαχνά Ευβοίας θα αποκτούσαν Τμήμα Κινηματογράφου; Κι όχι οποιουδήποτε ΑΕΙ αλλά του ιστορικού Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι φοιτητές του οποίου θα παρακολουθήσουν οκτώ εξάμηνα και, πριν το πτυχίο, θα εκπονήσουν πτυχιακή εργασία. Είναι Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου, αλλά πουθενά δεν γίνεται μνεία για τα απαραίτητα εργαστηριακά μαθήματα, για γυρίσματα ταινιών και για ανάλογες εργασίες. Διαβάζοντας όμως τα βιογραφικά διδασκόντων, καταλαβαίνω ότι το τμήμα θα δίνει έμφαση στην αβανγκάρντ και στις κινηματογραφίες της πρωτοπορίας. Κατανοώ ότι στο πνευματικό περιβάλλον των Ψαχνών Ευβοίας, η αβανγκάρντ θα απογειωθεί. Είναι ακριβώς αυτό που λείπει από την ελληνική αγορά του οπτικοακουστικού.

Διαβάζω επίσης ότι στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων δημιουργήθηκε Εργαστήριο Μελέτης Κοινωνικών Θεμάτων, Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης (ΜΕΚΘΕΜΕ). Διαβάζω ότι είναι «χώρος έρευνας, ανάλυσης, διδασκαλίας και διάσωσης (!) της Νέας Ελληνικής Γλώσσας με τη δημιουργική αξιοποίηση των σύγχρονων ραδιοτηλεοπτικών και έντυπων media». Μάλιστα. Και εκτός από τη διάσωση της ελληνικής γλώσσας, το ΜΕΚΘΕΜΕ θα φροντίσει για «κρίσιμα και ευαίσθητα θέματα» όπως «οι κοινωνικές ανισότητες, η ξενοφοβία, η ομοφοβία και ο εκφοβισμός». Πώς; Με μαθήματα που θα συνεισφέρουν στη διαμόρφωση «ενός πολυπολιτισμικού και δυναμικού εκπαιδευτικού περιβάλλοντος» που θα διδάσκει εκδοχές πολιτικής ορθότητας. Ωραίος συνδυασμός μεροκάματου (καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή) και μονομερούς προπαγάνδας.

Πολλά άχρηστα και επιβλαβή πράγματα πληρώνουμε για να έχουν ζωή οι πόλεις και οι κωμοπόλεις της γαλάζιας μας χώρας.

Στρατηγικός ειρμός

Το 2018 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ είχε εξαγγείλει την πρόθεσή της να επεκτείνει μερικώς τα ελληνικά χωρικά ύδατα στα Ιόνιο στα 12 ναυτικά μίλια, όπως ανέτως μπορούσε να το πράξει. Στην πρόθεση εκείνη, τότε, αντιτάχθηκε ο εκπρόσωπος της ΝΔ, ο οποίος είχε συμφωνήσει με τον Βαγγέλη Βενιζέλο, βουλευτή τότε του ΚΙΝΑΛ, ότι μια τέτοια κίνηση θα επέτρεπε την αντιδιαστολή με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Χθες, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έπραξε ό,τι τότε η ΝΔ επιδίωξε να μη συμβεί. Αλλά σε όσους απόρησαν τι επιδιώκει η κυβέρνηση ουσιαστικά ανασκευάζοντας την παλαιά θέση της απάντηση δεν δόθηκε. Ο λόγος των αντιπολιτευόμενων, επίσης, περιείχε πολλή φλυαρία αλλά τίποτα επί της ουσίας. Αντίθετα, ο Βαγγέλης Βενιζέλος, με ανακοίνωση που εξέδωσε, υπενθύμισε την παλαιά στάση της ΝΔ και, κομψά, επισήμανε ότι δεν βλέπει λογική στις κυβερνητικές κινήσεις και, ιδίως, στην εύκολη επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο. Σημείωσε μάλιστα πως είναι αναγκαίο η κυβέρνηση «να προβεί στη ρητή δήλωση ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο δεν συνιστά αντιδιαστολή προς το Αιγαίο», όπου η ελληνική θέση για το τι είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης παραμένει.

Χρειάζεται να είναι σταθερή η στόχευση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Και να υπάρχει «στρατηγικός ειρμός». Αν η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει επιχειρήματα, οφείλει να μην τα αδυνατίζει με επιλογές που, απλώς, κερδίζουν τις εντυπώσεις.