Δύση, Γερμανία και «Μεγάλος Ασθενής»

Οι μείζονες ελληνοτουρκικές εξελίξεις καθορίστηκαν πάντοτε από τη στάση των μεγάλων ναυτικών δυνάμεων της Δύσης. Και όχι των Κεντρικών Αυτοκρατοριών. Αυτή η διάκριση έχει καίρια σημασία ξανά σήμερα. Η γέννηση της σύγχρονης Ελλάδας ως κράτους και οι σταδιακές επεκτάσεις της σφραγίστηκαν από τη στάση της Δύσης στο τρίγωνο με την Τουρκία. Εγινε το 1827 στο Ναβαρίνο και το 1912/13 στους Βαλκανικούς Πολέμους, που εξακόντισαν το ελληνικό κράτος στο πολλαπλάσιο εκείνου μετά την Επανάσταση. Ισχύει και αντίστροφα: οι Τούρκοι ευνοήθηκαν δραματικά από τη Δύση όποτε η Ελλάδα απομακρύνθηκε από αυτή, συνήθως με δική της, παιδαριώδη ευθύνη. Ετσι φτάσαμε και στο 1922 και στο 1974 στην Κύπρο. Αυτές οι ήττες είχαν κοινό παρονομαστή την απομάκρυνση της Ελλάδας από τη Δύση.

Στον Ψυχρό Πόλεμο κύριο όπλο της Τουρκίας ήταν η γεωπολιτική σημασία της για τις ΗΠΑ. Αυτό όχι απλώς είναι πια παρελθόν, αλλά έχει σχεδόν αντιστραφεί. Και, σχεδόν αυτόματα, η Ελλάδα βρίσκει επιτέλους ξανά τη θέση της. Για τους Δυτικούς η Τουρκία ρέπει ανεπίστροφα να ξαναγίνει ο «Μεγάλος Ασθενής». Η Αγκυρα κινείται κοντά στους Ρώσους. Και έχει πάντοτε ενεργή εύνοια της παλαιάς Μεσευρώπης των Γερμανών, όχι της Δύσης, που διατηρούν ισχυρές σχέσεις μαζί της. Γερμανία και Τουρκία ήταν πάντα μαζί. Ομως οι δυνάμεις που μετράνε, οι ΗΠΑ και εν προκειμένω εξίσου τώρα η Γαλλία, έχουν βουνά δικών τους εντάσεων με την Τουρκία που διογκώνονται διαρκώς. Οι ΗΠΑ δεν θέλουν (ακόμα) ανοιχτή αντιπαράθεση, όμως οι δεσμοί έχουν κοπεί αμετάκλητα. Δεν υπάρχει σύγκριση με το παρελθόν. Η Τουρκία είναι απέναντι. Νομίζει ότι ενισχύεται, αλλά γίνεται συνεχώς πιο αδύναμη. Στο τουρκικό έδαφος σταθμεύει πλέον πολλοστημόριο των αμερικανικών δυνάμεων των προηγούμενων δεκαετιών, ενώ η Ελλάδα τείνει στο αντίστροφο. Για τη Γαλλία, τα όρια ανοχής έχουν εξαντληθεί. Αλλωστε είναι η μόνη ισχυρή χώρα, η στρατιωτικά ισχυρότερη της Ευρώπης, που βρίσκεται πάντοτε δίπλα στην Ελλάδα. Παράλληλα, το Ισραήλ είναι καίριος παράγοντας στην εξίσωση. Τέλος, η οικονομία απειλεί θανάσιμα την Τουρκία, που στη μεγαλομανία της συντηρεί ήδη στρατιωτικά μέτωπα στη Συρία, στο Βόρειο Ιράκ και επιχειρεί στη Λιβύη, πάλι με τη διπλωματική βοήθεια της Γερμανίας.

Πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε ότι αυτός ο τουρκικός χάρτινος πύργος δεν αντέχει να συγκρουστεί και με την Ελλάδα. Οτι δεν είμαστε ακόμα στον Ψυχρό Πόλεμο. Η εξίσωση έχει δυναμική. Χρειάζεται λίγο περισσότερος χρόνος να βελτιστοποιηθούν οι ισορροπίες. Τι σημαίνει αυτό; Οτι η Ελλάδα δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να υπογράψει οτιδήποτε με την Τουρκία όσο κι αν αυτή πιέζει, ή όσο κι αν η Γερμανία θέλει έναν διάλογο με στόχο την ικανοποίηση της Τουρκίας, που πρακτικά σημαίνει συρρίκνωση της Ελλάδας. Είναι λοιπόν τεράστιο λάθος να αφεθεί το Βερολίνο να κάνει τον τροχονόμο στα ελληνοτουρκικά. Δεν πρέπει να οδηγηθούμε σε τέτοιου είδους διάλογο. Και σίγουρα όχι μόνο με τη Γερμανία να έχει ρόλο σε αυτόν. Και ούτε πριν τα στρατόπεδα ωριμάσουν περισσότερο. Επιπλέον, δεν πρέπει να έχουμε την αυταπάτη ότι η ΕΕ θα παίξει ουσιώδη θετικό ρόλο ως σύνολο. Εδώ πλέον μιλάνε κράτη, και μάλιστα λίγα. Αυτά μετράνε.

Η Ελλάδα είναι αδιανόητο να υπογράψει αλλαγή της Λωζάννης, δηλαδή συρρίκνωση. Ειδικά τώρα όμως είναι διπλά αδιανόητο. Η ισορροπία μεταβάλλεται ραγδαία. Η Ελλάδα καθίσταται νομοτελειακά σύνορο της Δύσης. Η «υπόθεση Τουρκία» άνοιξε ρήγμα στις μεγάλες δυνάμεις. Και αυτό αλλάζει τα πάντα. Οσο και να θέλει η Γερμανία, είναι αδιανόητο να γίνουμε πιόνι στη στρατηγική σχέση της με την Αγκυρα. Ειδικά όταν οι δεσμοί της Δύσης με τον «Μεγάλο Ασθενή» έχουν πλέον διαρραγεί.