H επικοινωνία του ανασχηματισμού

Εμπιστοσύνη και αυθεντία. Ο δεκάλογος των εννοιών που προσδιόρισαν οι περισσότερες διεθνείς μελέτες οργανισμών και επιχειρήσεων για την ερμηνεία της νέας συμπεριφοράς πολιτών και καταναλωτών, όπως αυτή διαμορφώνεται στην Covid και μετά Covid εποχή, περιλαμβάνει τη δημιουργία εμπιστοσύνης ανάμεσα σε πολίτες και κεντρικές διοικήσεις καθώς και την αναβάθμιση του ρόλου των ειδικών, ως βασική πηγή πληροφόρησης και ενημέρωσης. Με απλά λόγια οι πολίτες σήμερα, σε μια εκ των πραγμάτων ασταθή ή τουλάχιστον μεταβαλλόμενη πραγματικότητα, θέλουν να νιώσουν εμπιστοσύνη στη διοίκηση του κράτους τους, τη στιγμή που οι ίδιοι εμπιστεύονται κυρίως τους ειδικούς.

Υποβάλλοντας τον ανασχηματισμό των τελευταίων ημερών σε μια επικοινωνιακή ανάγνωση και ενσωματώνοντας σε αυτή τις δύο έννοιες της εμπιστοσύνης και της αυθεντίας, η κυβέρνηση πέτυχε τη δημιουργία μιας απόλυτα στοχευμένης εικόνας, η οποία παρουσιάζει ιδιαίτερα ενδιαφέροντα επικοινωνιακά (στρατηγικά) στοιχεία.

Στοιχείο πρώτο: ο ανασχηματισμός δεν αποτέλεσε πολιτικό γεγονός, τη στιγμή που κατάφερε να εμπεδώσει την εικόνα της συνέχειας του κράτους. Μπορεί επικοινωνιακά και δημοσιογραφικά ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης να μην προσφέρθηκε για ιστορίες παρασκηνίου, κατασκευάζει εντούτοις μια στεγανή εικόνα της οργανωτικής συνέχειας μιας κυβέρνησης. Τα νέα πρόσωπα δεν επαναπροσδιορίζουν πολιτικές ισορροπίες αλλά ενισχύουν τους τομείς που εκ των πραγμάτων απαιτούν εντατικοποίηση στην υλοποίηση πολιτικών.

Στοιχείο δεύτερο: ο ανασχηματισμός δείχνει με σαφήνεια τις προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής χωρίς να απαιτείται ο επικοινωνιακός υπερθεματισμός. Υγεία, διαχείριση αγοράς, πράσινη ανάπτυξη, τουρισμός. Βασικοί πυλώνες της σημερινής και της επόμενης ημέρας οι οποίοι ενισχύονται με την προσθήκη προσώπων και την αλλαγή ρόλων, ευδιάκριτοι στους πολίτες μέσα από το γεγονός του ανασχηματισμού και όχι (απαραίτητα) από την πολιτική ρητορεία.

Στοιχείο τρίτο: οι ειδικοί στο προσκήνιο. Δεν αποτελεί ελληνικό δεδομένο η τάση για διευρυμένη εμπιστοσύνη στα πρόσωπα των ειδικών κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών αλλά μια γενικευμένη, διεθνή πρακτική. Ο ανασχηματισμός των τελευταίων ημερών έφερε νέους ειδικούς – στους τομείς τους – να ενσωματώνονται στην κεντρική δομή σχεδιασμού και υλοποίησης πολιτικής, ενισχύοντας το άδηλο επικοινωνιακό μήνυμα της εμπιστοσύνης στους ειδικούς. Ισως είναι από τις ελάχιστες περιπτώσεις που η αρθρογραφία αναφορικά με τα νέα πρόσωπα και τους νέους ρόλους στο κυβερνητικό σχήμα επικεντρώθηκε στα βιογραφικά των προσώπων και όχι στην πολιτική τους καταγωγή, προέλευση ή κατεύθυνση.

Στοιχείο τέταρτο: αναβάθμιση ρόλων που στα μάτια των πολιτών είναι συμπληρωματικοί. Ο ρόλος του γενικού γραμματέα, απαραίτητος για την υλοποίηση πολιτικών, αναβαθμίζεται επικοινωνιακά σε κεντρική αρμοδιότητα, η οποία μάλιστα καλύπτεται σήμερα από πρόσωπα με τεχνογνωσία και όχι με κριτήριο ή ως ανταμοιβή μιας συγκεκριμένης πολιτικής διαδρομής.

Στην επικοινωνία, τα μηνύματα που προκύπτουν από τις πράξεις όπως και τα μηνύματα που δεν προσπαθούν να επιβληθούν μέσω του πολιτικού λόγου, στις περισσότερες περιπτώσεις αναπτύσσουν μεγαλύτερη δυναμική και περισσότερο διευρυμένη διείσδυση στους πολίτες. Ο ανασχηματισμός του κυβερνητικού σχήματος είναι μια κατ’ εξοχήν τέτοια περίπτωση. Αν θα έπρεπε να επιλέξουμε τις λέξεις που χαρακτηρίζουν και προσδιορίζουν το επικοινωνιακό μήνυμα του ανασχηματισμού, θα επιλέγαμε την «ενίσχυση» αντί για τη «διόρθωση», τη «συνέχεια» αντί για την «αλλαγή» όπως και το «συγκεκριμένο σχέδιο» αντί για το «πολιτικό μήνυμα».

Ο Κωστής Καπόπουλος είναι CΕO Εταιρείας Στρατηγικής Επικοινωνίας, W2Strategy