Που ‘σαι Θανάση

Οταν ήμουν μικρή, εκεί στα δέκα – δώδεκα, λέγαμε ανέκδοτα με τον Μπόμπο. Οι μεγαλύτεροι έλεγαν ανέκδοτα με τον Τοτό. Και οι νεότεροι με τον Λάκη. Θέλω να πω ότι η κάθε γενιά έχει τα δικά της ονόματα – φετίχ, τα δικά της ονόματα – αναφορές. Για παράδειγμα, σε εκείνη την ηλικία, ονειρευόμουν ότι με έλεγαν Τερέζα (ίσως από το «Τερέζα, δεν γεννηθήκαμε αθώοι» το τραγούδι του Τόνι Πινέλι). Ακόμη μικρότερη, είχα μια φανταστική φίλη – ποιο παιδί δεν έχει; – που την έλεγαν Κορίνα (ίσως από την Κορίνα Τσοπέη). Ηταν η εποχή που οι Τούλες και οι Κούλες, οι Νίτσες και οι Λίτσες, έδιναν τη θέση τους στα ονόματα της διεθνούς εξωστρέφειας. Από τα αυτοκρατορικά Γιολάντα και Ναταλία έως τα μεσογειακά Ρομίνα και Πολίνα και τα αγγλοσαξονικά τύπου Ντέμη, Νταίζη, Ντένη, Ντέπυ. Σε μια τάξη θηλέων, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, δεν ήταν το ίδιο να σε λένε Πάμελα και το ίδιο Παναγιώτα (διότι το Πάμελα από το Παναγιώτα έβγαινε τότε).

Για να το φτάσω στο σήμερα, διαπιστώνω ότι, με την ευκαιρία των διακοπών και της αναπόφευκτης συνάθροισης, έστω και με social distancing, σε θάλασσες και σε ακτές, ο μέσος Ελληνας (ή χρήστης του Διαδικτύου) τα έχει πάρει, πάλι, με αυτήν την αρχετυπική πλέον φιγούρα μάνας στην παραλία που ουρλιάζει στο ατάσθαλο βλαστάρι της «Κωστάκηηηη μην πας στα ανοιχτά». Ποιος Κωστάκης; Δεν υπάρχουν πια αυτά τα ονόματα. Στις ελληνικές παραλίες, τα τελευταία χρόνια, παίζει με κουβαδάκια και κολυμπά η ελίτ της αρχαιότητας με Λυκίες, Λυσίες, Νικίες, Γαληνούς, Φωκιανούς, Ετεοκλείς και Πολυνείκηδες, κάνει μια στάση στο Βυζάντιο με Ρωμανούς και Κομνηνούς και συνεχίζει στην Αναγέννηση με Κορνήλιους, Δομίνικους και Ερωτόκριτους. Πολύ φοβάμαι δε, μήπως τώρα, λόγω της συμπλήρωσης 2.500 χρόνων από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας, πιάσουμε και τα περσικά και από του χρόνου καλωσορίσουμε τον Αρταφέρνη, τον Αρσιβούλη, τον Δαδάκη και τον Κρυεκούκη. Ποιος Θανάσης; Ποιος Βαγγέλης; Ποιος Αντώνης; Ο κυρ Αντώνης πάει καιρός που ζούσε στην αυλή.

Με λένε Γιώργο
«Με λένε Γιώργο» μου είπε ένα πιτσιρίκι προχθές, όταν ρώτησα το όνομά του, και είχα την εντύπωση ότι ο 7χρονος θα άρχιζε να χορεύει χασάπικο και να τραγουδάει «Με λένε Γιώργο και ποτέ δεν τραγουδάω, θα υποφέρω στη ζωή κάθε στιγμή», ως αποσυνάγωγος λόγω ονόματος.  Αντίστοιχα θα σκεφτόμουν και για ένα κορίτσι που θα το έλεγαν Γωγώ μέσα σε ένα σύμπαν από σειρήνες, νύφες και γοργόνες που τις λένε Ευρυάλη, Σθενώ, Πενθεσίλεια, Θελξινόη, Αγαύη, Γλαύκη, Αμφιτρίτη. Αφήστε δε αυτά τα διπλά ονόματα. «Δανάη Φοίβη, έλα εδώ» φώναζε προχθές μία μαμά, περίμενα να έρθουν δύο κοριτσάκια, ένα ήρθε τελικά.

Κοιμήσου, Περσεφόνη
Η μόδα αυτή με τα ονόματα έχει, θεωρώ, την εξήγησή της. Συμπίπτει με την αναγωγή του παιδιού της μέσης ελληνικής οικογένειας σε μικρούς αυτοκράτορες, σε πλάσματα μοναδικά γύρω από τα οποία περιστρέφεται ο κόσμος. Και τα μοναδικά πλάσματα πρέπει να έχουν μοναδικά ονόματα. Ξέρετε εσείς κανένα αυτοκράτορα Μπάμπη ή Τάκη. Καμιά αυτοκράτειρα Ποτούλα;

Δεν νομίζω ότι το όνομα μπορεί να καθορίσει μία ζωή – αν και αυτό ακριβώς πιστεύουν οι σημερινοί γονείς. Επειδή ωστόσο όλα κάνουν τον γύρο τους και τα παλιά γίνονται καινούργια και τα καινούργια παλιά, σε καμιά 15αριά χρόνια βλέπω τον Πολυδεύκη να τον φωνάζουν Πόλυ και την Πενθεσίλεια Πένυ.