Κάθε εμπόδιο για καλό, λένε

Μα πότε προλάβαμε και φτάσαμε στον Αύγουστο; Αυτό το διαφορετικό καλοκαίρι δεν είχε ξεκίνημα. Μπήκε ύπουλα, αθόρυβα, φορώντας μάσκα. Και δεν ξέρουμε καν αν χαμογελάει πίσω από τη μάσκα του.

Εγώ πάντως προσπαθώ να χαμογελάω. Ακόμα και με μάσκα. Ψέματα… Χωρίς προσπάθεια χαμογέλασα όταν αντίκρισα τις προάλλες τους θεατές στο Λύκειο του Αριστοτέλη όπου πρωτοπαρουσιάσαμε με το Θέατρο Τέχνης την εκδήλωση «Πλάθοντας τον Προμηθέα», στη δράση «Ολη η Ελλάδα, ένας πολιτισμός.» Αβίαστα και με ανακούφιση που μετά από τόσους μήνες σιωπής, είδα καθαρά πόσο δυνατή είναι η θεατρική πράξη. Με αποστάσεις, μειωμένο αριθμό θέσεων, μάσκες και απολυμαντικά… Εκεί όμως. Οι ερμηνευτές απέναντι στους θεατές. Σε έναν αρχαιολογικό μάλιστα χώρο, στο φως της ημέρας. Μόνο με τον λόγο, τη μουσική, την ιστορία που κάποιοι επιλέγουν να πουν σε κάποιους που επιλέγουν να τη δουν. Το ίδιο αβίαστο χαμόγελο θα έχω υποθέτω σε λίγες ημέρες στο Ηρώδειο, όπου θα παρουσιάσουμε στο Φεστιβάλ την όπερα του Μοντεβέρντι «Η επιστροφή του Οδυσσέα στην πατρίδα». Την ίδια συγκίνηση. Ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Γιατί θα είμαστε θεατές και καλλιτέχνες εκεί. Μαζί.

Οι δύο παραγωγές που ανέφερα πραγματοποιούνται βέβαια σε εξωτερικούς χώρους και είναι επιχορηγούμενες από το υπουργείο Πολιτισμού. Και πολύ σωστά, καθώς η πολιτεία οφείλει να παράγει πολιτισμό ακόμα και υπό καθεστώς πανδημίας. Τι θα γίνει όμως τον χειμώνα, στους κλειστούς χώρους; Και δη στο ιδιωτικό θέατρο;

Κατ’ αρχάς να επισημάνω ότι αν θέλουμε να κάνουμε το ελληνικό θέατρο καλύτερο, αν θέλουμε να σταματήσει αυτή η αδιέξοδη υπερπαραγωγή των τελευταίων ετών, δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την αφοσίωση, τη συγκέντρωση, τον χρόνο που δεν δίνεται πλέον σε τίποτα.

Ναι, χρόνος σημαίνει χρήμα. Αν είχαμε λοιπόν το χρήμα, θα προτιμούσα να μην παίρναμε κανενός είδους ρίσκο ανοίγοντας τα θέατρα τον χειμώνα και να χρησιμοποιούσαμε αυτή την παύση ως μια μεγάλη ευκαιρία για να γίνουμε καλύτεροι. Να κάνουμε πρόβες όλο τον χρόνο. Να μελετήσουμε. Να πειραματιστούμε…

Φυσικά δεν υπάρχει αυτή η πολυτέλεια. Το Θέατρο Τέχνης και οι άνθρωποί του πρέπει να επιβιώσουν. Από την άλλη δεν έχουμε ούτε την πολυτέλεια να συμπεριφερόμαστε σαν να πρόκειται για έναν «κανονικό» θεατρικό χειμώνα. Πρέπει να δούμε τι θα συμβεί με την πανδημία. Ποια θα είναι τα μέτρα. Και κυρίως πώς θα ανταποκρίνεται το κοινό. Βλέποντας και κάνοντας λοιπόν. Με ενδιαφέροντα έργα, συμπράξεις και συνεργασίες. Και με νέες ιδέες που γεννήθηκαν μέσα στην πανδημία και τις σκέψεις που αυτή δημιούργησε: ιδέες για ένα παράλληλο, αμιγώς ψηφιακό ρεπερτόριο με έργα που γράφτηκαν και θα παίζονται αποκλειστικά και μόνο στο Διαδίκτυο, θέατρο στο ραδιόφωνο, εκπαιδευτικά προγράμματα για όλες τις ηλικίες και τις ειδικότητες, μετεκπαίδευση και συσπείρωση καλλιτεχνών. Και πάνω από όλα προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του ίδιου του Θεάτρου Τέχνης, της ταυτότητας και της δυναμικής του σήμερα. Κάθε εμπόδιο για καλό, λένε. Χαμογελάω.

Ναι, ανησυχώ. Αλλά προσπαθώ πάντα να χαμογελάω.

Η Μαριάννα Κάλμπαρη είναι καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης