Μία εικόνα, χίλιες λέξεις

Την περίοδο της καραντίνας – η θύμησή της μας κάνει να ασφυκτιούμε, όπως η χρήση μάσκας εν μέσω κατακαλόκαιρου – ο Σωτήρης Τσιόδρας επισκέφτηκε τα ερμητικά κλειστά σπίτια μας μέσω των τηλεοπτικών δεκτών μας συνολικά 64 φορές. Κατά την όχι και τόσο ταχύρρυθμη εκπαίδευσή μας, δεδομένου ότι διήρκεσε δύο και πλέον μήνες, ανέλυσε τα πάντα γύρω από τις τρέχουσες εξελίξεις που αφορούσαν τον νέο κορωνοϊό.

Κοιτώντας μας απευθείας στα μάτια και με την οικεία σε όλους μας φωνή του, εξήγησε σε βάθος τις ανησυχίες της επιστημονικής κοινότητας και προσπάθησε να μας κάνει να εμπεδώσουμε τα μέτρα προφύλαξης, προετοιμάζοντάς μας για τη νέα κανονικότητα. Ακούραστος, όπως αποδείχτηκε, απάντησε σε 426 ερωτήσεις υγειονομικών συντακτών – εύκολες ή δύσκολες, διεισδυτικές ή επιφανειακές…

Στις 27 Μαΐου, ημέρα όπου έπεσαν οι τίτλοι τέλους της καθιερωμένης απογευματινής τηλεοπτικής ενημέρωσής μας, το ραντεβού με τον καθηγητή διακόπηκε για καλό σκοπό. Εκτοτε απέφυγε συνειδητά τις δηλώσεις, τις παρεμβάσεις, τις αναλύσεις. Συνέχισε όμως πίσω από τις τηλεοπτικές κάμερες να εργάζεται άοκνα για την προάσπιση της δημόσιας υγείας εν μέσω πανδημίας.

Οπως όλοι όσοι εκτίθενται στη δημόσια σφαίρα, έτσι και ο Σωτήρης Τσιόδρας έγινε αντικείμενο κριτικής. Αφορμή – της ίσως πιο σκληρής επίθεσης που δέχτηκε – ήταν η υποχρεωτική ή μη χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους στα τέλη Απριλίου.

Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις του, ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας επιχείρησε πάλι με πολλά λόγια που συνέθεταν προτάσεις και με πολλές προτάσεις που κατέληγαν σε επιχειρήματα να πείσει για το αυτονόητο – πως κατά την περίοδο του «unlocking» και με βάση τα νέα επιστημονικά δεδομένα η χρήση μάσκας κρίνεται απαραίτητη σε κλειστούς χώρους εξαιτίας της δύσκολης πλέον εφαρμογής της τήρησης των αποστάσεων.

Επιχείρησε να εξηγήσει ότι στην επιστήμη υπάρχουν αβεβαιότητες, ότι η λήψη αποφάσεων γίνεται σε συνάρτηση με το επιδημιολογικό φορτίο της εκάστοτε περιόδου και επικαλέστηκε την ατομική μας ευθύνη σεβόμενος τις ελευθερίες μας. Εκ των υστέρων διαπιστώνεται ότι οι λέξεις χάθηκαν στη… δίνη που προκάλεσε (και συνεχίζει να προκαλεί) η δυναμική επιστροφή στην οικονομική ζωή.

Οι επικοινωνιολόγοι λένε ότι στην πολιτική ο λόγος είναι η κινητήριος δύναμη για τον αυτοπροσδιορισμό του «πρωταγωνιστή» και συνεπακόλουθα για την κοινωνική αποδοχή του. Οι λέξεις όμως δεν είναι το παν – εξ ου και το ρητό «μία εικόνα, χίλιες λέξεις». Μάλιστα, κάποιες φορές πιθανόν να μην καταφέρνουν να μεταδώσουν το μήνυμα. Να κουράζουν. Να χάνουν την ουσία τους. Εκείνοι όμως που παραμένουν ταγμένοι στον σκοπό τους βρίσκουν άλλα μέσα έκφρασης, αποδοτικότερα – τις πράξεις τους. Ο Σωτήρης Τσιόδρας – το πιθανότερο αυτοσχεδιάζοντας, όντας «έγκλειστος» πλέον στη δημόσια σφαίρα – στέλνει ίσως το πλέον ισχυρό μήνυμά του στα… βουβά.

Τις τελευταίες εβδομάδες εμφανίζεται να φορά παντού μάσκα – στις συσκέψεις που γίνονται τακτικά στο Μέγαρο Μαξίμου, στην οδό Αριστοτέλους όπου συναντιέται με την ηγεσία του υπουργείου Υγείας, στις κοινωνικές του εξόδους. Σαν σκηνοθέτης σε μια άκρως ρεαλιστική παράσταση, επαναπροσδιορίζει τον ρόλο του ως αφηγητή που επενδύει στη γλώσσα του σώματος.

Τρανταχτή απόδειξη η πρόσφατη παρουσία του, συνοδευόμενος από τη σύζυγό του, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου όπου απόλαυσε την παράσταση «Πέρσες» του Αισχύλου. Η μάσκα δεν βγήκε ούτε μια στιγμή από το πρόσωπό του, παρότι ο χώρος είναι ανοιχτός. Ο κόσμος τον χαιρετούσε και εκείνος με την εγγενή ευγένεια που τον διακρίνει ανταπέδιδε τη θερμή υποδοχή τους χαμογελώντας με τα μάτια του. Και όποιος κατάλαβε, κατάλαβε…