Το νέο Ιράν

Επί πολλές δεκαετίες, τουλάχιστον από τα Σεπτεμβριανά του 1955 και μετά, η Ελλάδα γνωρίζει πολύ καλά τι σημαίνει Τουρκία. Γνωρίζει πικρά, από πρώτο χέρι, ότι η Τουρκία είναι μια χώρα που δεν μπορεί κανείς να την εμπιστευτεί. Ο λόγος της δεν έχει αξία, ακόμα και όταν συνοδεύεται από την υπογραφή της. Η Τουρκία καταπατά συστηματικά τις διεθνείς συνθήκες και το διεθνές δίκαιο. Αδιαφορεί πλήρως για όλα αυτά. Οχι σήμερα ή χθες, αλλά στο βάθος δεκαετιών.

Τα τελευταία χρόνια η κατάσταση αυτή επιδεινώθηκε δραματικά. Ο Ερντογάν οδήγησε την ήδη δεδομένη τουρκική αναξιοπιστία σε νέα επίπεδα. Η διαφορά είναι και ποσοτική και ποιοτική. Και αυξήθηκαν οι απειλές και η έλλειψη σεβασμού σε κάθε κανόνα που διέπει και δεσμεύει κάθε πολιτισμένη χώρα, αλλά, ταυτόχρονα, αυτές μεταλλάχτηκαν και οδηγήθηκαν σε νέα επίπεδα. Δεν είναι πλέον τοπικά περιορισμένες: σήμερα είναι σχεδόν καθολικού χαρακτήρα. Και αυτό είναι ταυτόχρονα και ποσοτικό και ποιοτικό.

Η Τουρκία όμως δεν αρκέστηκε ούτε σε αυτό. Μια ακόμα διάσταση προστέθηκε: η επιθετικότητα και η υπεροψία της Τουρκίας επεκτάθηκαν πλέον και πέραν των όσων πολλών απαιτεί από την Ελλάδα. Θέλει να γίνει μεγάλη δύναμη, πραγματοποιεί διαρκώς πολιτικές, διπλωματικές και στρατιωτικές κινήσεις πολύ πέρα ακόμα και από αυτές εναντίον των γειτόνων της. Η Τουρκία φαντάζεται ότι θα γίνει αυτοκρατορία και ενεργεί ανάλογα περίπου έναντι πάντων. Σκίζει και πετάει στα σκουπίδια, όπως η ίδια επισήμως λέει, επιστολές αμερικανών προέδρων, ρίχνει ρωσικά αεροσκάφη, εισβάλλει σε τρίτες, ακόμα και μακρινές χώρες, χρησιμοποιεί πολιτικά ως ανθρώπινο όπλο πρόσφυγες και μετανάστες. Βάλλει κατά πάντων με πλήθος τρόπων. Και αυτό συμβαίνει για έναν απλό λόγο, που φάνηκε στην πληρότητά του με την απολίτιστη αθλιότητα της Αγίας Σοφίας. Ποιος είναι ο λόγος; Η Τουρκία ετοιμάζεται να γίνει ένα νέο Ιράν.

Οταν ο Χομεϊνί ανέτρεψε τον σάχη, η χώρα που αναδύθηκε από την επανάστασή του έγινε πολύ γρήγορα εντελώς διαφορετική από την προηγούμενη. Ο Ερντογάν δεν έκανε τέτοιου είδους επανάσταση. Ακολούθησε άλλον δρόμο. Ομως η χώρα που οικοδόμησε τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια σήμερα ιρανοποιείται πια πλήρως. Αργά αλλά σταθερά. Ο Ερντογάν αποκαθήλωσε τον Κεμάλ. Ομως, αυτός ήταν ο ένας στόχος του. Ο άλλος, ξεκάθαρα πλέον, είναι να πάρει τα σκήπτρα από χώρες όπως το Ιράν ή η Σαουδική Αραβία, στην κατεύθυνση της πιο σημαντικής και πιθανότατα επιθετικής κρατικής οντότητας του μουσουλμανικού κόσμου.

Ο βαθύτερος ανταγωνιστής του Ερντογάν είναι πλέον το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν. Σε αυτούς «μιλάει» με την Αγία Σοφία για να τους πει ότι είναι κι εκείνος εδώ. Εκείνους έχει στο μυαλό του πολύ περισσότερο από ό,τι τη Δύση. Αυτή τη στιγμή, ένα νέο Ιράν γεννιέται δίπλα στην Ελλάδα. Είναι επιθετικό και, επιπλέον, εξαπατά. Δεν είναι αντίγραφο της Τεχεράνης, αλλά ένα διαφορετικό υβρίδιο. Ομως οι διαφορές της Τουρκίας από το Ιράν καθίστανται σταδιακά όλο και λιγότερες από ό,τι οι ομοιότητες.

Σε αυτό το νέο Ιράν, που η Ελλάδα έχει το ατύχημα να ξεφυτρώνει δίπλα της, δεν υπάρχουν απαντήσεις βασισμένες σε έναν πολιτισμό τον οποίο εκείνο δεν συμμερίζεται. Δεν δουλεύουν η λογική και η διεθνής έννομη τάξη και δεν υφίσταται αξιοπιστία. Στη θεοκρατική Τουρκία που απλώς ντύνεται (ακόμα) με κοστούμια δεν ισχύουν οι συνθήκες συμβίωσης που διέπουν τον δυτικό κόσμο. Δεν το ομολογεί, δεν θέλει να το δείχνει, όμως είναι ξεκάθαρο ότι ο Ερντογάν περπατάει πια ύπουλα στον δρόμο της τζιχάντ. Η Ελλάδα πρέπει να το δει κατάματα. Και να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει όλα όσα σημαίνει, που αθροίζονται στο ήδη μέγα πρόβλημα να αντιμετωπίζει την «εθνική» Τουρκία.