Μια Νέα Ευρώπη γεννιέται…

Μπορεί να χαρακτηριστεί και ως «ιστορική συμφωνία», όπως την ονόμασαν ορισμένοι ευρωπαίοι ηγέτες (π.χ. ο πρωθυπουργός Ισπανίας, Π. Σάντσεθ). Πάντως είναι οπωσδήποτε μια σημαντική συμφωνία. Τέσσερις ημέρες διαπραγματεύσεων σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν πήγαν χαμένες.

      Το κύριο θετικό σημείο της συμφωνίας: Η θέσπιση του Ταμείου Ανάκαμψης / Διευκόλυνσης στο αρχικό του ύψος των 750 δισ. ευρώ.  Το πλέον σημαντικό όμως είναι ότι για πρώτη φορά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα βγει στις αγορές για να δανειστεί σε αυτό το ύψος προκειμένου να χρηματοδοτήσει το Ταμείο, δηλαδή τις χώρες-μέλη. Αυτό αποτελεί την πρώτη πράξη για τη δημοσιονομική ένωση (fiscal union) και τη θέσπιση του ευρωομολόγου. Μόλις πριν από έξι μήνες κάτι τέτοιο θα ήταν αδιανόητο. Ετσι, παρά τα προβλήματα, μια νέα Ευρώπη φαίνεται να αναδύεται σιγά-σιγά και επώδυνα.

      Το κύριο αρνητικό σημείο: Η αποτυχία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να συμφωνήσει σε έναν αποτελεσματικό μηχανισμό για την τήρηση των κανόνων του κράτους δικαίου από τα κράτη-μέλη και σε περίπτωση καταπάτησής τους την αναστολή των χρηματοδοτήσεων από το Ταμείο και τον Προϋπολογισμό. Ετσι οι «ανελεύθερες δημοκρατίες», Ουγγαρία και Πολωνία, φαίνεται να ξεφεύγουν και πάλι την τιμωρία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι βέβαιο ότι θα αντιδράσει.

Παρά ταύτα, μέσα από την κρίση της πανδημίας η Ευρώπη προχώρησε. Και είναι σημαντικό ότι η Ελλάδα ήταν εκεί, στο κέντρο. Στην προηγούμενη κρίση, την οικονομική, η Ελλάδα ήταν στο περιθώριο…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομ. καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του ΥΠΕΞ