Σαράντα πέντε φορές Πειραιώτης

Σαράντα πέντε
φορές Πειραιώτης

Στην ταινία «Η μεγάλη απόδραση των έντεκα» του Τζον Χιούστον που εξελίσσεται στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η γερμανική προπαγάνδα επιστρατεύει ακόμη και το ποδόσφαιρο. Ετσι διοργανώνεται ένας αγώνας ανάμεσα σε μια ομάδα επίλεκτων Ναζί και μια ενδεκάδα αιχμαλώτων πολέμου, ποδοσφαιριστών από διάφορες χώρες, με την προσδοκία ότι οι εύρωστοι Γερμανοί θα έπαιζαν μονότερμα τους εξαθλιωμένους αντιπάλους τους. Την πατάνε όμως αφού οι αιχμάλωτοι αγωνίζονται με πάθος (προσπαθώντας να οργανώσουν, μέσω του ματς, την απόδρασή τους) και κερδίζουν με συντριπτικό σκορ. (Η ιστορία είναι πραγματική, χωρίς όμως το happy end της ταινίας, αφού οι αιχμάλωτοι ποδοσφαιριστές, τελικά, εκτελέστηκαν).

Το μυθιστόρημα του Μένη Κουμανταρέα «Δυο φορές Ελληνας» αρχίζει με την αυτοκτονία ενός φιλάθλου (πέφτει από την Ακρόπολη) όταν η Εθνική Ελλάδας χάνει από την Εθνική Τουρκίας. Και ο Χιούστον και ο Κουμανταρέας, όπως και παρά πολλοί άλλοι σκηνοθέτες, συγγραφείς, ποιητές, διανοούμενοι, είδαν τη δυναμική του ποδοσφαίρου και ενός ποδοσφαιρικού συλλόγου εκτός της σημειολογίας του γηπέδου. Ο,τι σκεφτόμουν κι εγώ όταν προχθές το βράδυ έβλεπα μια ολόκληρη πόλη, τον Πειραιά, να φωτίζεται, να λάμπει από τα πυροτεχνήματα όχι μόνο για την κατάκτηση του 45ου πρωταθλήματος από τον Ολυμπιακό, αλλά και για να στείλει, στους δύσκολους καιρούς μας, μήνυμα ελπίδας και αλληλεγγύης από τον Πειραιά σε όλο τον κόσμο. Σαν να έγραφε ο πειραιώτικος ουρανός ότι απέναντι στα τείχη που σηκώνει η πανδημία εμείς όχι μόνο μπορούμε αλλά επιβάλλεται να ονειρευόμαστε, να αγαπάμε, να δημιουργούμε, να παλεύουμε, να επιβιώνουμε. Και να νικάμε.

Θρύλε, Θεέ μου

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, πριν ξεσπάσει η παγκόσμια οικονομική κρίση, το ποδόσφαιρο ήταν η μόνη αιτία που έκανε τον κόσμο να κατεβεί στον δρόμο. Ακόμη και σήμερα όμως, την εποχή των μεγάλων διαδηλώσεων, το ποδόσφαιρο είναι το μόνο που μπορεί να κατεβάσει στον δρόμο ανθρώπους που κρατάνε σημαίες. Σημαίες της ομάδας τους, δηλαδή μιας «μικρής πατρίδας», λάβαρα μιας «μικρής θρησκείας».

Δεν είναι παράξενο. Οι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι, παντού στον κόσμο, ξεκίνησαν σαν τοπικές οργανώσεις. Ετσι αναπτύχθηκαν ιδιαίτερα οι δεσμοί με την κοινότητα εντός αλλά και εκτός γηπέδου. Ηταν το αποκούμπι του κόσμου, η κοινή αναφορά, σε εποχές που δεν υπήρχε άλλου είδους συγκολλητική ύλη. Ηταν οι φορείς που έδιναν παλμό και ταυτότητα στην πόλη. Και που συνέτρεχαν στα δύσκολα. Και όσο τα «σύνορα» ανάμεσα στις γειτονιές – πόλεις έτειναν να καταργηθούν, τόσο αυτές οι δράσεις εξαπλώνονταν.

Συγχωρήστε μου, σήμερα τουλάχιστον, το οπαδικό (η Σύρος είναι η πατρίδα μου, «θυγατρική» του Πειραιά), αλλά θυμάμαι τον Ολυμπιακό και τους παίκτες του να μοιράζουν, αυτοπροσώπως, τρόφιμα στους πρόσφυγες που φιλοξενούνταν στην προβλήτα του Πειραιά, να συμπαραστέκονται στους πλημμυροπαθείς της Μάνδρας, να δίνουν αίμα για να ενισχύσουν το τμήμα αιμοδοσίας του Νοσοκομείου Μεταξά, να στηρίζουν τους συνοριοφύλακες στον Εβρο, να ενισχύουν ιδρύματα για παιδιά και ηλικιωμένους ή φιλανθρωπικές δράσεις μητροπόλεων.

Στα γήπεδα η Ελλάδα αναστενάζει

Τρέχω από μικρή στα γήπεδα. Και με συγκινούν πάντα τα αναπηρικά αμαξίδια στην άκρη του γηπέδου. Αυτή η στοργή και η πρόνοια που έδειχνε η ομάδα στους φιλάθλους που δεν μπορούσαν να παρακολουθήσουν τον αγώνα από τις κερκίδες. Κορυφαία θα μείνει πάντως, τον περασμένο Οκτώβριο, στο ντέρμπι με την ΑΕΚ, η φιλοξενία της Μυρτώς Παπαδομιχελάκη στο Γ. Καραϊσκάκης. Το κορίτσι – σύμβολο που επιβίωσε από την άγρια επίθεση πριν από λίγα χρόνια στην Πάρο είναι οπαδός της ΑΕΚ, «άνοιξε» όμως τον αγώνα με την άλλη ΑμεΑ φίλαθλο, την Τόνια. Μια στιγμή που θα θυμούνται για πολύ καιρό όσοι βρέθηκαν στο γήπεδο εκείνο το βράδυ.