Το εμβόλιο, εφόσον αποδειχτεί ασφαλές και αποτελεσματικό, θα αποτελέσει ένα σημαντικό ορόσημο όσον αφορά την καταπολέμηση της πανδημίας. Πραγματικά θα έχουμε στα χέρια μας κάτι απτό που θα μπορεί να προλάβει έναν αριθμό θανάτων.
Ακόμη όμως και στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι είναι μερικώς αποτελεσματικό, υπάρχει η πιθανότητα να μας φέρει στα αποτελέσματα της εποχικής γρίπης. Υπενθυμίζεται ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου της γρίπης είναι έως 60%, καθώς οι ιοί μεταλλάσσονται, παρ’ όλ’ αυτά αποτελεί σημαντικό «όπλο».
Μάλιστα, καθώς θα έχουμε στη διάθεσή μας ένα εμβόλιο και ένα φάρμακο (τη ρεμντεσιβίρη) θα είμαστε σαφώς σε πλεονεκτικότερη θέση. Δεν ξέρω εάν αυτό σημαίνει το τέλος της πανδημίας, σίγουρα όμως αποτελεί αποφασιστικό βήμα.
Ο επόμενος σημαντικός χρονικός «σταθμός» είναι το ερχόμενο φθινόπωρο – πιθανότητα ο Σεπτέμβριος – καθώς τότε θα ανακοινωθούν τα ενδιάμεσα αποτελέσματα (που αφορούν την τελική φάση της κλινικής μελέτης). Και παρότι η παραγωγή του εμβολίου έχει ήδη ξεκινήσει, είναι αναγκαίο να υπάρξουν τα απαραίτητα επιστημονικά δεδομένα που διασφαλίζουν αφενός την ασφάλεια και αφετέρου την αποτελεσματικότητά του, ώστε να λάβει έγκριση κυκλοφορίας από τις αρμόδιες Αρχές.
Η μελέτη όμως δεν θα σταματήσει, αντιθέτως θα διαρκέσει 12 μήνες και συνεπακόλουθα θα επεκταθεί στο δεύτερο κύμα της πανδημίας. Κατά το διάστημα αυτό, οι ερευνητές θα ελέγξουν μεταξύ άλλων τη διάρκεια της ανοσίας, ώστε να γίνει σαφές εάν χρειάζεται επαναληπτική δόση – για παράδειγμα έπειτα από ένα ή δύο χρόνια.
ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ. Προς το παρόν οι επιστήμονες είναι στη διαδικασία καταγραφής των «γεγονότων». Πιο συγκεκριμένα οι εθελοντές έχουν χωριστεί σε δύο ομάδες: οι μισοί έχουν λάβει (ή θα λάβουν) το εμβόλιο έναντι του SARS-CoV-2 και οι άλλοι μισοί εμβόλιο μηνιγγιτιδόκοκκου. Ο σχεδιασμός είναι διπλά τυφλός, που σημαίνει ότι οι ασθενείς και οι γιατροί που τους παρακολουθούν δεν μαθαίνουν τι έχουν λάβει παρά μόνον στο τέλος της δοκιμής.
Οι εθελοντές παρακολουθούνται τακτικά, με λήψη αίματος, δείγματος ρινοφάρυγγα κ.ο.κ. Με τον όρο «γεγονότα» περιγράφεται ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν κολλήσει τον νέο κορωνοϊό. Το ζητούμενο είναι να κολλήσουν αρκετοί και οι περισσότεροι να βρίσκονται στην ομάδα που έχουν λάβει εμβόλιο «placebo».
Στην αντίθετη περίπτωση η μελέτη σταματά, όπως έγινε για παράδειγμα με το εμβόλιο κατά του ιού SARS, καθώς η μεταδοτικότητά του ήταν πολύ χαμηλή. Υπό το πρίσμα αυτό, το γεγονός ότι η μελέτη διεξάγεται στην Αγγλία, στη Βραζιλία και σύντομα στις ΗΠΑ αποτελεί συνάρτηση του υψηλού επιδημιολογικού φορτίου στις χώρες αυτές.
Ο Γκίκας Μαγιορκίνης είναι επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας
