Η πανδημία έχει βυθίσει το λιανεμπόριο

Σημαντική μείωση του τζίρου που μπορεί να ξεπεράσει ακόμα και το 17% αναμένει ο εμπορικός κόσμος για τη φετινή θερινή εκπτωτική περίοδο ενώ ήδη η αγορά έχει χάσει από την αρχή του χρόνου το 1/4 του τζίρου της. Τις εκτιμήσεις αυτές κάνουν εκπρόσωποι του κλάδου, οι οποίοι έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους στις αφίξεις των τουριστών παρακαλώντας να μην υπάρξει έξαρση των κρουσμάτων το επόμενο διάστημα, κάτι που θα ήταν καταστροφικό για την αγορά.

Στα ταμεία των επιχειρήσεων οι πρώτες ήμερες των εκπτώσεων δεν έφεραν καλά αποτελέσματα. Οι έμποροι βλέπουν τους καταναλωτές διστακτικούς καθώς μεγάλο μέρος αυτών προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα με 534 ευρώ τον μήνα ενώ έρευνα του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης δείχνει επιδείνωση του καταναλωτικού κλίματος με τα τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά να βλέπουν βελτίωση της κατάστασης, που δημιούργησε η πανδημία στην οικονομία, μετά το 2022.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Περιφερειακού Επιμελητηριακού Συμβουλίου Αττικής και του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς Βασίλη Κορκίδη «όπως όλα δείχνουν, θα είναι βαθύ το αποτύπωμα της πανδημίας στις φετινές θερινές εκπτώσεις, καθώς η αγοραστική κίνηση στην Αττική συνεχίζει να κινείται υποτονικά. Ο τζίρος του λιανεμπορίου κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, που διενεργούνται οι τακτικές θερινές εκπτώσεις, διαμορφώνεται μεσοσταθμικά την τελευταία δεκαετία στα 6 δισ. ευρώ, καταγράφοντας όμως, από έτος σε έτος, σημαντικές αυξομειώσεις». Ενδεικτικά, σύμφωνα με τον ίδιο την προ κρίσης περίοδο και συγκεκριμένα το αντίστοιχο δίμηνο του 2009, ο τζίρος των θερινών εκπτώσεων είχε ξεπεράσει τα 8 δισ. ευρώ, δηλαδή ήταν συγκριτικά 25% υψηλότερα από τον μέσο όρο της δεκαετίας που ακολούθησε. Από τότε, οι ετήσιες απώλειες του θερινού εκπτωτικού τζίρου εμφανίζονται σταθερά στα επίπεδα των 6 δισ. ευρώ, δηλαδή μειωμένες κατά δύο δισ. ευρώ.

Η ΑΓΟΡΑ ΝΟΣΕΙ. «Η χρονιά που διανύουμε θα μας γυρίσει σίγουρα αρκετά χρόνια πίσω, χωρίς ακόμα να γνωρίζουμε πόσο. Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα οικονομικά στοιχεία, είναι βέβαιο πως φέτος η ανοδική τάση που είχε εμφανισθεί το καλοκαίρι του 2014, όταν για πρώτη φορά από το 2009 είχε καταγραφεί αύξηση του τζίρου τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, θα διακοπεί, λόγω κορωνοϊού» λέει ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ. Οπως μάλιστα τονίζει ενδεχομένως η φετινή χρονιά να είναι η χειρότερη της τελευταίας δεκαετίας, αφού η μείωση των πωλήσεων που καταγράφεται τα α’ εξάμηνο του 2020 στο εμπόριο είναι -23% και η μείωση στα κέρδη των εμπορικών επιχειρήσεων είναι -77%. «Αυτά τα μεγέθη δύσκολα ανατρέπονται στο β’ εξάμηνο, αλλά τουλάχιστον μπορούν να βελτιωθούν μέχρι τέλος του έτους, μειώνοντας αισθητά τις προβλεπόμενες απώλειες».

Ανάλογη και η εικόνα που έδωσε ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθήνας Σταυρός Καφούνης, ο οποίος αναφέρθηκε στην απουσία τουριστών και στο καθεστώς πανικού που ζουν οι επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωπες με υπέρογκα πάγια έξοδα την ίδια ώρα που το αγοραστικό ενδιαφέρον είναι ασθενικό. Μάλιστα με δεδομένο αυτό οι έμποροι ζητούν από την κυβέρνηση να παρέμβει με ρύθμιση που θα προβλέπει την επέκταση της μείωσης των ενοικίων και στο λιανικό εμπόριο.

ΕΧΑΣΑΝ ΜΙΣΟ ΤΖΙΡΟ. Για τις φετινές θερινές εκπτώσεις στην Αττική, όπου πραγματοποιείται άνω του 50% των εμπορικών συναλλαγών, η εκτίμηση είναι ότι ο τζίρος θα σημειώσει σημαντική μείωση σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2019. Μάλιστα το 65% των εμπορικών καταστημάτων στην Αττική δηλώνει πως έχει πληγεί από την κρίση της πανδημίας και υπολογίζει τις απώλειες τζίρου στο 54% με τις εκτιμήσεις να είναι για τζίρο σε επίπεδα μνημονιακής περιόδου και πολύ χαμηλότερα από τα 6 δισ. ευρώ. Η πρόβλεψη αυτή βασίζεται στην πορεία που καταγράφει ο κύκλος εργασιών στο εμπόριο σε ετήσια βάση, με μείωση τζίρου από τα 40,1 δισ. ευρώ πέρυσι στα 31,3 δισ. ευρώ φέτος. Την ίδια ώρα μελέτη της Grant Thornton για τις επιπτώσεις της πανδημίας κάνει λόγω για απώλειες που μπορεί να φτάσουν τα 800 εκατ. ευρώ σε λιανικό και χονδρικό εμπόριο.

Σε πίεση τα νοικοκυριά, βλέπουν ανάκαμψη μετά το 2021

Επιδείνωση του καταναλωτικού κλίματος το τελευταίο εξάμηνο αλλά και δυσμενείς προβλέψεις για το μέλλον δείχνει η μελέτη που πραγματοποίησε ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Λιανικής Πωλήσεως Ελλάδος (ΣΕΛΠΕ) καταγράφοντας τις καταναλωτικές τάσεις στο λιανικό εμπόριο. Ενδεικτικό είναι ότι οι εννέα στους  δέκα καταναλωτές θεωρούν ότι η οικονομική κρίση λόγω της πανδημίας θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι τα τέλη του 2021, ενώ το 9% των νοικοκυριών ξοδεύει πάνω από 100% των εισοδημάτων του, πρακτικά δηλαδή δανείζεται με κάποιον τρόπο για να καλύψει τις ανάγκες του.

Η μελέτη του ΣΕΛΠΕ, η οποία αποτελεί την 2η εξαμηνιαία μελέτη καταγραφής των καταναλωτικών τάσεων στο λιανεμπόριο από τον Οκτώβριο του 2019, καταγράφει ότι ο δείκτης καταναλωτικού κλίματος λιανικής τον Ιούνιο του 2020 διαμορφώθηκε στο -38, σαφώς μειωμένος σε σχέση με τον μήνα βάσης και την προηγούμενη μέτρηση, τον Οκτώβριο του 2019, ενώ η συγκεκριμένη εικόνα δεν έχει να κάνει τόσο με τις μέχρι σήμερα οικονομικές εξελίξεις, αλλά κυρίως λόγω των μειωμένων προσδοκιών των καταναλωτών για το προσεχές διάστημα.

Μέχρι σήμερα η διαχείριση του οικονομικού σκέλους της κρίσης του COVID-19 οδήγησε σε μια οικονομική κατάσταση των καταναλωτών χειρότερη σε σχέση με το προηγούμενο έτος, η οποία, αν και αρχικά διαχειρίσιμη, προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία για το επερχόμενο χρονικό διάστημα. Μαλιστα εννέα στους δέκα καταναλωτές  εκτιμούν ότι η οικονομική κρίση λόγω της πανδημίας του COVID-19 θα διαρκέσει τουλάχιστον ως το τέλος του 2021, ενώ το 40%  ότι μπορεί να ξεπεράσει το 2022. Οσο για τα εισοδήματα των νοικοκυριών, ο ΣΕΛΠΕ στην έρευνά του καταγράφει επίσης την οικονομική πίεση, με το 75% του κοινού να ξοδεύει πάνω από το 80% του διαθέσιμου εισοδήματός του σε μηνιαία βάση. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δαπάνες για τους μηνιαίους λογαριασμούς ανέρχονται στο 27% του εισοδήματος, όσο σχεδόν και οι δαπάνες για αγορές προϊόντων με 28%. Οι φόροι ακολουθούν με 15% και οι υπηρεσίες με 14%.

Η έρευνα υλοποιήθηκε με την επιστημονική υποστήριξη του εργαστηρίου ELTRUN του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών την περίοδο 9-19 Ιουνίου 2020 μέσω πανελλήνιας έρευνας σε δείγμα 865 καταναλωτών.