Ζήτημα παγκόσμιας υπεροχής

Ηταν πριν από πέντε χρόνια όταν ο Τζορτζ Οσμπορν χαιρετούσε τον ερχομό μιας «χρυσής δεκαετίας» σινοβρετανικών σχέσεων. «Κάποιοι είναι επιφυλακτικοί απέναντι στην Κίνα» δήλωνε ο υπουργός Οικονομικών στη διάρκεια επίσκεψης στο Πεκίνο. «Εμείς λέμε το αντίθετο. Εμείς θέλουμε πιο στενές σχέσεις με την Κίνα» διαβεβαίωνε.

Σήμερα, δύσκολα θα έλεγε το ίδιο με δεδομένη την απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να μην επιτρέψει στον κινεζικό κολοσσό Huawei να αναπτύξει το δικό της δίκτυο 5G. Μολονότι η ίδια η κυβέρνηση επιχείρησε να υποβαθμίσει τις κατηγορίες πως τα κίνητρα της απόφασής της ήταν πολιτικά και πως οι λόγοι ήταν καθαρά τεχνικοί, στην πραγματικότητα η πολιτική έχει διαδραματίσει τον κεντρικό ρόλο.

Το Λονδίνο οδηγήθηκε σε αυτήν την απόφαση έπειτα από πιέσεις της Ουάσιγκτον, η οποία θέτει διάφορα ζητήματα ασφάλειας του δικτύου. Οι φόβοι αυτοί δεν είναι παράλογοι. Ωστόσο, πίσω από τη ρητορική για την εθνική ασφάλεια βρίσκεται μια βαθύτερη ανησυχία: ότι το οικονομικό μοντέλο της Κίνας μπορεί να αποδειχθεί εξόχως ανταγωνιστικό απέναντι στην παραγωγική ισχύ του φιλελεύθερου καπιταλισμού και να απειλήσει την τεχνολογική υπεροχή, η οποία στηρίζει εδώ και δεκαετίες την ηγεμονία της Ουάσιγκτον χάρις στον ηγεμονικό ρόλο που έχουν τα αμερικανικά πανεπιστήμια παγκοσμίως, καθώς και οι τομείς της στρατιωτικής βιομηχανίας και των τεχνολογιών αιχμής.

Οταν το 1978 ο Ντεγκ Σιαοπίνγκ ξεκίνησε τις μεταρρυθμίσεις στην Κίνα και άνοιξε την αγορά της, οι περισσότεροι δυτικοί οικονομολόγοι υπέθεσαν ότι η χώρα θα ακολουθούσε τον δρόμο άλλων πρώην κομμουνιστικών κοινωνιών: ο οικονομικός φιλελευθερισμός θα ακολουθούσε τον πολιτικό εκδημοκρατισμό και η Κίνα θα γινόταν κι αυτή μια φιλελεύθερη δημοκρατία. Οχι όμως μόνο η φιλελεύθερη δημοκρατία δεν έφτασε στην Κίνα, αλλά επιπλέον το ΚΚ ανέπτυξε ένα διακριτό οικονομικό μοντέλο που έσωσε σχεδόν ένα δισεκατομμύριο κόσμο από τη φτώχεια και μεταμόρφωσε την Κίνα σε μια από τις μεγαλύτερες και δυναμικότερες οικονομίες του κόσμου. Η Huawei ήταν απλώς η ζωντανή διαφήμιση αυτού του μοντέλου.