Μυστική ελληνοτουρκική συνάντηση στο Βερολίνο

Διπλωματική γέφυρα ανάμεσα στην Αθήνα και την Αγκυρα χτίστηκε παρασκηνιακά στο Βερολίνο, όπως αποκαλύπτεται, με πρωτοβουλία της Ανγκελα Μέρκελ και δεδομένης της γερμανικής προεδρίας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στον απόηχο της απόφασης Ερντογάν για μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Η «μυστική» τριμερής συνάντηση Γερμανίας – Ελλάδας – Τουρκίας, με συζητήσεις ανάμεσα στους συμβούλους της Μέρκελ, του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ερντογάν, έγινε προχθές πριν από το συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ.

Κυβερνητικές πηγές, επιβεβαιώνοντας τις συνομιλίες, σχολίαζαν ότι τα κανάλια επαφών πρέπει να μένουν ανοιχτά «ειδικά σε περιόδους κρίσεως», επισημαίνοντας ότι και στην πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία Μητσοτάκη – Ερντογάν συμφωνήθηκε ότι η ένταση έχει φτάσει σε υψηλά επίπεδα και υπάρχει ανάγκη να αποκατασταθούν οι διμερείς δίαυλοι επικοινωνίας. Οι ίδιες πηγές έλεγαν επίσης ότι τα αποτελέσματα του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων επιβεβαιώνουν τελικά ότι έγιναν αποδεκτές οι ελληνικές θέσεις τόσο από το Βερολίνο όσο και από τους υπόλοιπους εταίρους.

Οσον αφορά το παρασκήνιο της τριμερούς, κατά πληροφορίες, είχε προγραμματιστεί συνάντηση στο Βερολίνο ανάμεσα στην επικεφαλής του Διπλωματικού Γραφείου του Μητσοτάκη, Ελένη Σουρανή, και στον σύμβουλο Εξωτερικής Πολιτικής της καγκελαρίας, Γιαν Χέκερ. Εκείνος, όπως λένε οι ίδιες πηγές, προσκάλεσε στη συνάντηση και τον εκπρόσωπο του τούρκου προέδρου, Ιμπραχίμ Καλίν, με το σκεπτικό ότι το θέμα του συμβουλίου των υπουργών Εξωτερικών ήταν η Τουρκία και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ετσι, για δεύτερη φορά σε μικρό χρονικό διάστημα βρέθηκαν στο τραπέζι των συζητήσεων η Ελένη Σουρανή και ο Ιμπραχίμ Καλίν. Και αυτό γιατί είναι τα πρόσωπα που οργάνωσαν και το πρόσφατο τηλεφώνημα Μητσοτάκη – Ερντογάν, έστω και για ζητήματα «χαμηλής πολιτικής» (πανδημία, τουρισμός κ.λπ.), ύστερα από αρκετούς μήνες «πάγου» στους διαύλους μεταξύ των δύο χωρών. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στην προετοιμασία εκείνης της επικοινωνίας ενδεχομένως να συνέβαλε και ο διπλωματικός σύμβουλος της Μέρκελ, παρά τις διαψεύσεις της ελληνικής πλευράς ότι δεν χρειάζονται διαμεσολαβητές. Πάντως, όπως έλεγε προ ημερών ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά το τηλεφώνημα στον Ερντογάν «έχουν αποκατασταθεί οι θεσμικοί δίαυλοι επικοινωνίας και οι σύμβουλοί μας μπορούν να μιλάνε…».

Αναφερόμενος στη συνάντηση του Βερολίνου, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας χαρακτήρισε (στο Star) αυτονόητη τη δυνατότητα της γερμανικής προεδρίας να ζητάει διευκρινίσεις από όλες τις πλευρές και ότι είναι ευκταίο να υπάρχουν επαφές. Από εκεί και πέρα, όμως, κατά τον υπουργό Εξωτερικών, δεν μπορεί η Τουρκία να το εμφανίζει ως διάλογο για να αποτινάξει το ενδεχόμενο κυρώσεων εις βάρος της.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Στην ανάγκη ευρωπαϊκής παρέμβασης μέσα από πολιτικές και οικονομικές κυρώσεις, εξάλλου, για να μπει φρένο στην προκλητικότητα της Αγκυρας, επιμένουν η Αθήνα και η Λευκωσία, όπως αποτυπώθηκε κατά τη δίωρη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Νίκο Αναστασιάδη χθες στο Μέγαρο Μαξίμου. Με σκληρή γλώσσα κατά της Τουρκίας – «τοπικό ταραχοποιό» και «απειλή για τη σταθερότητα στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο» τη χαρακτήρισε -, ο Πρωθυπουργός ανέφερε ότι σήμανε η «ώρα για δυναμικότερες αντιδράσεις», έχοντας αποφασίσει να ανοίξει τη βεντάλια των διεθνών επαφών. Μετά τον συντονισμό με τον κύπριο πρόεδρο ενόψει της Συνόδου Κορυφής, ο Μητσοτάκης θέλει στον απόηχο της απόφασης για την Αγία Σοφία να κινητοποιήσει ευρωπαίους αξιωματούχους και ομολόγους του, με πρόθεση η επιχείρηση «διεθνοποίηση» να φτάσει μέχρι τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Το κεντρικό μήνυμα Αναστασιάδη συνοψίζεται στη φράση «δεν προκαλούμε, προκαλούμεθα». Κατά τον ίδιο, Αθήνα και Λευκωσία δεν θα υποκύψουν στην πρόκληση να δημιουργηθεί «μια αχρείαστη κρίση». Εξού και οι δύο έδειξαν τη σταθερή πρόθεσή τους για καλόπιστο διάλογο («ουδέποτε τον αρνηθήκαμε» συμφώνησαν) με σεβασμό στα κυριαρχικά δικαιώματα κάθε χώρας και χωρίς εκβιαστικές πρακτικές και απειλές για χρήση βίας. Με εκτενή αναφορά στην Αγία Σοφία, ο Μητσοτάκης χαρακτήρισε «μικρόψυχη και οπισθοδρομική» την πρωτοβουλία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. «Τυλίγει με έναν τεχνητό μανδύα ισχύος μια ενέργεια ουσιαστικής αδυναμίας… Τα μνημεία δεν ταπεινώνονται, αλλά ταπεινώνουν εκείνους που δεν τα σέβονται» τόνισε.