Πολιτική ανεξαρτησία

Επτά εκατομμύρια ευρώ είναι ελάχιστο ποσό μπρος στα κρατικά δισεκατομμύρια για την υγεία και τα 1.500 ευρώ που θα δοθούν κατά κεφαλήν στο νοσηλευτικό προσωπικό των «νοσοκομείων αναφοράς» για την covid-19 σαν «ευχαριστώ» για την προσφορά τους στην αντιμετώπιση της επιδημίας, δεν θα κάνουν πλούσιους τους γιατρούς, τους νοσοκόμους και τις καθαρίστριες – όμως η δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος αναδεικνύει δύο ζητήματα.

Πρώτον, αποδεικνύεται  ότι υπάρχουν ιδρύματα που πραγματικά είναι κοινωφελή και δεν έγιναν -μέσω πολιτικής εύνοιας- απλώς και μόνο για να επωφεληθούν πλούσιες οικογένειες από τα φορολογικά προνόμια που παραχωρεί το κράτος στα ιδρύματα. Φυσικά, αυτό το γνωρίζουμε ήδη για το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος από τη εξαιρετικά μεγάλη δωρεά του προς τη Λυρική Σκηνή και την Εθνική Βιβλιοθήκη, αλλά καλό είναι να το θυμόμαστε κάπου-κάπου.

Να το θυμόμαστε παρηγορητικά αφού τα περισσότερα ιδρύματα δεν είναι παρά φοροαπαλλαγές, νόμιμη φοροδιαφυγή, προνομιούχων με ισχυρές πολιτικές διασυνδέσεις. Για τούτο και δεν ελέγχονται  αν υπηρετούν τους ιδρυτικούς σκοπούς τους, όπως προσδιορίζονται από τα προεδρικά διατάγματα ή τους νόμους που τα καθιέρωσαν. Για τούτο και υπάρχουν ιδρύματα που  αντί να είναι κοινωφελή είναι καταστροφικά για το δημόσιο συμφέρον – έχουμε το πασίγνωστο παράδειγμα των ιδρυμάτων «Βούρου-Ευταξία» και «Δεκόζη Βούρου» που κρατούν ανοιχτή χωματερή στο κέντρο της Αθήνας, εκεί που βρισκόταν κάποτε η τριλογία Απόλλων-Αττικόν-Kosta Boda. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος προσφέρθηκε να χρηματοδοτήσει την κάλυψη της χαβούζας -όπως έχει κάνει και σε καταρρέον «διατηρητέο» λίγο παρακάτω- αλλά κάποιο από τα δύο συγγενικά, υποθέτω, ιδρύματα, διεκδίκησε  να πάρει αυτό τα χρήματα, διότι του τα χρωστά το άλλο! Και δεν επεμβαίνουν ούτε η κυρία Μενδώνη του Πολιτισμού, ούτε ο κ. Μπακογιάννης των Αθηναίων. Περνούν πολύ γρήγορα με τις θωρακισμένες λιμουζίνες τους από τη Σταδίου για να προλάβουν να δουν το απίστευτο χάλι.

Δεύτερον, μας επανασυνδέει με  την παλιά παράδοση των «εθνικών ευεργετών» που οι πολιτικές ηγεσίες κάνουν ότι μπορούν για να την εξαφανίσουν. Γιατί οι ευεργέτες ήσαν πρότυπα επιτυχημένων επιχειρηματιών του εξωτερικού που δεν είχαν ανάγκη να «αγοράσουν προστασία» από εγχώριους πολιτικούς. Τέτοια πράγματα δεν αρέσουν, οι πολιτικοί μας θέλουν να ασκούν πλήρη έλεγχο στον δήμο και στην αγορά. Πολύ περισσότερο δεν αρέσουν σε αυτούς που χρησιμοποιούν τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους κατά επιχειρηματιών  και αντιπάλων και εξασφαλίζουν με μεθόδους outsourcing την κερδοφορία των «μαγαζιών» τους. Κάθε τέτοια δωρεά αποτελεί υπενθύμιση ανεξαρτησίας απέναντι στο πολιτικό σύστημα που την έχουμε μεγάλη ανάγκη.