Μια ζωή {LF}σε ανάπτυξη

Η πολιτική οικονομία της ανάπτυξης στη Λατινική Αμερική έχει από καιρό κινηθεί μεταξύ του κρατικού λαϊκισμού και του τεχνοκρατικού νεοφιλελευθερισμού. Οι μόνες σταθερές φαίνεται να είναι μη βιώσιμη ανάπτυξη και κρίσεις χρέους, όπως δείχνει η τρέχουσα κατάσταση της Αργεντινής. Από μια ευρύτερη προοπτική το βασικό σημείο είναι ότι κανείς, από την κυβέρνηση της Αργεντινής μέχρι τους  πιστωτές της συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, δεν έχει μια στρατηγική για τη δημιουργία βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας.

Ωστόσο κάποτε οι οικονομικές πολιτικές στη Λατινική Αμερική ήταν ζωντανές με δημιουργικές ιδέες και στρατηγικές για να ξεπεράσουν τα προβλήματα. Ο τομέας ενσωμάτωσε πληροφορίες από τα πειράματα των κυβερνήσεων με τη βιομηχανική πολιτική, τα οποία μερικές φορές κατάφεραν να δημιουργήσουν τα σωστά κίνητρα για την τόνωση της καινοτομίας, την αύξηση της παραγωγικότητας και τη δημιουργία απασχόλησης. Eνας από τους πρωτοπόρους και κορυφαίους υποστηρικτές αυτής της προσέγγισης, ο Σιμόν Τεϊτέλ, πέθανε τον Μάρτιο στη Νέα Υόρκη, στα 91 του χρόνια, από επιπλοκές του COVID-19. Ο Τεϊτέλ, κάτοικος της Αργεντινής που εργάστηκε ως οικονομολόγος για τα Ηνωμένα Εθνη, τη Διαμερικανική Τράπεζα Ανάπτυξης και την Παγκόσμια Τράπεζα, ανέδειξε την ελπίδα ότι η βιομηχανική πολιτική βάσει τεκμηρίων θα μπορούσε να αλλάξει την πολιτική οικονομία της ανάπτυξης στη Λατινική Αμερική. Αυτή η ελπίδα παραμένει ζωντανή – ακόμα κι αν οι κυβερνήσεις έχουν χάσει το όραμα αυτό.

Η πολυετής έρευνα του Τεϊτέλ για τις αναπτυσσόμενες χώρες τού άφησε μια μεγάλη πίστη ότι μπορούν να γίνουν θετικές αλλαγές, μαζί με μια αδιάκοπη δέσμευση για ανάπτυξη και παγκόσμια συνεργασία. Αποφεύγοντας τα απόλυτα των πολιτικών άκρων ο Τεϊτέλ υποστήριξε μια ατζέντα πολιτικής η οποία περιλαμβάνει κυβερνητική παρέμβαση για την προώθηση όχι μόνο των επενδύσεων, αλλά και της κατανομής της δικαιοσύνης. Ηταν μια επιστημονική προσέγγιση που απέφευγε τις θεωρίες ότι μια λύση κάνει για όλα τα προβλήματα. Αυτή η προσέγγιση, στην οποία συνέβαλε αυτός και οι σύγχρονοι οικονομολόγοι που βάζουν ως επίκεντρο την ανάπτυξη, όπως ο Ντάνι Ρόντρικ, δεν θα μπορούσε να είναι σήμερα πιο επίκαιρη.

Η Ρούτι Τεϊτέλ είναι κόρη του οικονομολόγου Σιμόν Τεϊτέλ, καθηγήτρια Νομικής στο New York Law School και συγγραφέας του «Globalizing Transitional Justice»