Στο εργαστήριο του Ουίλιαμ Κέντριτζ

Μόνη, στο κέντρο της σκηνής, αφήνεται σε έναν χορό εκστατικό, όπως ταιριάζει άλλωστε στην ιδιότητά της. Μοιάζει να παλεύει με τις αναρίθμητες σελίδες ενός βιβλίου, οι οποίες αιωρούνται γύρω της σαν φύλλα δέντρου που σκορπούν στον άνεμο. Πίσω της σχέδια με ινδική μελάνη – ορισμένα καμωμένα πάνω σε σελίδες από τη Θεία Κωμωδία του Δάντη – απεικονίζουν δένδρα με μαύρα κλαδιά και μαύρα φύλλα, που κάποτε εναλλάσσονται με μετασχηματιζόμενα αντικείμενα, πολύχρωμες γεωμετρικές φόρμες, και φιγούρες που χορεύουν.

Είναι η μυθική κυμαία μάντισσα Σίβυλλα όπως την «είδε» ο πολυσχιδής νοτιοαφρικανός εικαστικός Ουίλιαμ Κέντριτζ να μεταμορφώνεται στον 21ο αι. και την επέλεξε ως πρωταγωνίστριά του για το έργο «Waiting for the Sibyl» (Περιμένοντας τη Σίβυλλα), μια όπερα δωματίου που δημιούργησε έπειτα από ανάθεση του Τεάτρο ντελ Οπερα της Ρώμης να δημιουργήσει ένα έργο που θα συνδιαλέγεται τρόπον τινά με τη μοναδική θεατρική παραγωγή, η οποία είχε εξ ολοκλήρου την υπογραφή του μετρ των τρισδιάστατων κινούμενων γλυπτών Αλεξάντερ Κάλντερ υπό τον τίτλο «Work in Progress» και παρουσιάστηκε στο Τεάτρο ντελ Οπερα της Ρώμης το 1968.

Ο Ουίλιαμ Κέντριτζ επέλεξε ως πρώτη ύλη αυτού του «διαλόγου» το χαρτί. «Θεώρησα ότι το χαρτί, τα κομμάτια χαρτιού τα οποία πάντα χρησιμοποιούσα να για εκφραστώ, ήταν το κατάλληλο υλικό για να ξεκινήσω έναν ιδεατό διάλογο με τον Καλντερ» λέει ο 65χρονος δημιουργός, που έστησε το δικό του σύμπαν επί σκηνής με τρεις χορευτές και έξι τραγουδιστές σε συνεργασία με τον χορωδιακό σκηνοθέτη και χορευτή Nhlanhla Mahlangu και τον συνθέτη Kάιλ Σέφερντ. Συνεργάτες που μαρτυρούν ότι «καταπάτησε» την αρχική δέσμευση της ανάθεσης – να χρησιμοποιήσει μόνο ηχογραφημένη μουσική – καθώς χρησιμοποίησε τραγουδιστές που ερμηνεύουν «ζωντανά» επί σκηνής.

ΦΥΛΛΟ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ. Για ποιον λόγο όμως η Σίβυλλα του Ουίλιαμ Κέντριτζ ξεδιπλώνεται σε πέντε σύντομες σκηνές; Με ποιον τρόπο ο εικαστικός συνδυάζει σε αυτό το έργο τα πλέον χαρακτηριστικά εκφραστικά στοιχεία της δουλειάς του – προβολές, ζωντανό τραγούδι, ηχογραφημένη μουσική και θέατρο σκιών – για να διηγηθεί τον τρόπο που η Σίβυλλα προφήτευε το μέλλον των ανθρώπων, γράφοντας τη μοίρα τους, δηλαδή, σε ένα φύλλο βελανιδιάς, το οποίο τοποθετούσε στην είσοδο της σπηλιάς της, πάνω από φύλλα με τη μοίρα άλλων; Το πιο απαλό φύσημα του ανέμου όμως μπορούσε να ανακατέψει τα φύλλα, ώστε κανείς δεν ήταν σίγουρος αν διάβαζε τη δική του ή τη μοίρα κάποιου άλλου.

Τις απαντήσεις θα ανακαλύψουμε απόψε στις 21.00 οπότε και ο Ουίλιαμ Κέντριτζ θα μας ξεναγήσει στο εργαστήριό του και θα μιλήσει για τη δημιουργική διαδικασία που κρύβεται πίσω από το έργο του μέσα από τη διαδικτυακή περιήγηση που εξασφάλισε το Summer Nostos Festival RetroFuture (SNFestival.org/live). Για μία ολόκληρη ώρα ο δημιουργός που θα παρουσίαζε τη Σίβυλλά του χθες και απόψε στην Αθήνα και στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος υπό κανονικές συνθήκες – θα ξεδιπλώσει τις σκέψεις του και τα πολλαπλά επίπεδα αναγνώσεων του έργου. Διότι αν και ποτέ δεν δηλώνεται ξεκάθαρα, ο καλλιτέχνης υπαινίσσεται ότι η σύγχρονη Σίβυλλα είναι ο αλγόριθμος που θα μπορέσει να προβλέψει το μέλλον μας, είτε πρόκειται για την υγεία μας είτε για την επαγγελματική ή την προσωπική μας κατάσταση. Και είναι αυτή η βεβαιότητα ενός αδυσώπητου μηχανισμού που καθορίζει το μέλλον μας και ο οποίος αντιπαρατίθεται με την επιθυμία για μια πιο ανθρώπινη σχέση με το πεπρωμένο μας.