Ενδοξη φθορά

Σήμερα, 20 Ιουνίου, 16 λεπτά πριν από τις 10 το βράδυ, θα έχουμε στην Ελλάδα το θερινό ηλιοστάσιο, δηλαδή ο ήλιος θα περνά από το ζενίθ, σε σχέση με τη χώρα μας. Μη μπερδευόμαστε με αστρονομικούς όρους. Με απλά λόγια, σήμερα είναι η μεγαλύτερη μέρα και η μικρότερη νύχτα του χρόνου. Αυτή που, στο δάσος της Αθήνας, τα ξωτικά του Ομπερον και της Τιτάνια σμίγουν με τους θεατρίνους του Νικ Μπότομ, η φαντασία μπλέκεται με την πραγματικότητα και ένας χαοτικός έρωτας απελευθερώνει τις επιθυμίες στο «Ονειρο Καλοκαιρινής Νύχτας» του Σαίξπηρ. «…Η μικρότερη νύχτα της χρονιάς αλλά ίσως η θερμότερη του καλοκαιριού…» όπως αρχίζει ο Μ. Καραγάτσης το τελευταίο του μυθιστόρημα, το «10», που δεν πρόλαβε να τελειώσει. Και που έκαναν ακόμη πιο ζεστή οι φωτιές του Κλείδωνα όταν «Κορέστηκε ο στεκάμενος αγέρας από οσμή καψάλας, καπνιάς, θηλυκού ιδρώτα και αρσενικιάς βαρβατίλας».

Σήμερα, λοιπόν, είναι η επίσημη έναρξη του καλοκαιριού. Μια μέρα με αναφορές στον αισθησιασμό, μια μέρα – πανηγύρι, με «προίκα» παγανιστική και τελετουργική – αναρωτιέμαι αν στη Μ. Βρετανία, θα μαζευτούν οι «πιστοί» στο αρχαιότερο, σχετικό με το θερινό ηλιοστάσιο, μνημείο, το Στόουνχεντζ, ή θα τους αποθαρρύνει ο κορωνοϊός; Τι παράξενο όμως. Από αύριο – μεθαύριο, η μέρα ολοένα θα μικραίνει. Δηλαδή το καλοκαίρι, σε σχέση με τη διάρκεια της ηλιοφάνειας, θα αρχίσει να φθίνει. Η πιο ένδοξη εποχή του χρόνου ξεκινάει – κι εμείς ξεκινάμε να δοξάζουμε την εκλαμπρότητά της – συγχρόνως με την πορεία της φθοράς της. Οπως το λέει ο Σαββόπουλος σε ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του. «Καλοκαίρι, στον χαμό του οδηγημένο και το ξέρει».

Πρώτη φορά φέτος το συνειδητοποίησα αυτό. Στο πάτημα του πιο παράξενου καλοκαιριού των τελευταίων δεκαετιών. Ενα καλοκαίρι χωρίς να έχει προηγηθεί άνοιξη – εκείνες τις ελαφριές γκαμπαρντίνες του Απριλίου δεν προλάβαμε να τις φορέσουμε -, ένα καλοκαίρι χωρίς εισαγωγή, χωρίς να προλάβουμε να χαρούμε το μεγάλωμα της μέρας, χωρίς να προλάβουμε να αρθρώσουμε, στις πρώτες εκδρομές, αυτό το ευοίωνο και ανακουφιστικό «καλοκαιριάζει». Με το που βγήκαμε από τα σπίτια μας, στο πρώτο στάδιο της άρσης των μέτρων, μπήκε το καλοκαίρι. Ορμητικό και αναιδές όπως πάντα. Σιγά μην το νοιάζει τον ουρανό τι ζόρι τραβήξαμε εμείς τους τρεις τελευταίους μήνες. Αυτούς ακριβώς τους μήνες που η μέρα αρχίζει να ξεπερνά τη νύχτα μέχρι να φτάσει, σήμερα, στο απόγειό, της.

Και μόλις επιτράπηκαν τα ταξίδια εντός Ελλάδας τρέξαμε να υποδεχτούμε το θέρος στους γενέθλιους τόπους, στο εξοχικό που έμεινε κλειστό φέτος το Πάσχα. Συναντηθήκαμε με φίλους που βλέπουμε μόνο καλοκαίρι κι ας μένουν τον χειμώνα στην Αθήνα. Χαιρετηθήκαμε πρώτα με αγκωνιές ή με «αστραγαλιές» και, αμέσως μετά, αγκαλιαστήκαμε, έστω και χαλαρά. Οχι γιατί ανήκουμε σε εκείνο το, θλιβερά υψηλό, ποσοστό Ελλήνων που πιστεύει ότι δεν υπάρχει κορωνοϊός. Αλλά επειδή είναι καλοκαίρι. Και σήμερα είναι η πιο μεγάλη, η πιο ένδοξη μέρα του. Πριν αρχίσει να αναδιπλώνεται στην εξίσου ένδοξη φθορά του.