Οι επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα

Για σχεδόν τρεις δεκαετίες οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού ήταν η αφανής δύναμη της οικονομικής παγκοσμιοποίησης. Από το 1990 έως το 2008, οδήγησαν στην ταχεία επέκταση του εμπορίου, αντιπροσωπεύοντας το 60%-70% της ανάπτυξής του. Ωστόσο, περισσότερο από μια δεκαετία αργότερα, έχουν δεχθεί πλήγμα.

Η πίεση στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού αντικατοπτρίζει εν μέρει τη στροφή πολλών κυβερνήσεων προς προστατευτικές πολιτικές, καθώς το άνοιγμα της παγκόσμιας οικονομίας κορυφώθηκε το 2011. Και τώρα, η πανδημία COVID-19 προκάλεσε ύφεση-σοκ. Η σχετική αβεβαιότητα μπορεί να επιβραδύνει την επέκταση των παγκόσμιων αλυσίδων κατά τουλάχιστον 35%. Πράγματι, το παγκόσμιο εμπόριο δεν επεκτείνεται πλέον γρηγορότερα από το παγκόσμιο ΑΕΠ. Εάν αυτό συνεχιστεί, οι εταιρείες θα πάρουν την παραγωγή από την Ασία και αλλού. Είναι σαφές ότι η συρρίκνωση της παραγωγής σε εταιρείες παγκοσμίως θα δημιουργήσει ύφεση – και ανάκαμψη στη συνέχεια – σε μεγαλύτερο βαθμό σε σύγκριση με οποιαδήποτε έχουμε δει. Οσον αφορά τις προοπτικές για το επόμενο έτος, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο ΟΟΣΑ και άλλοι διεθνείς οργανισμοί έκαναν λόγο για ανάκαμψη σε σχήμα V. Αλλά αυτή η εκτίμηση επηρεάστηκε πιθανώς από την ταχεία ανάκαμψη των παγκόσμιων αλυσίδων αξίας μετά την ύφεση του 2008-10, μια ύφεση που προήλθε από το χρηματοπιστωτικό σύστημα και όχι από την πραγματική οικονομία παγκοσμίως. Δεδομένης της σημασίας των προβλημάτων των αλυσίδων εφοδιασμού στην τρέχουσα ύφεση, αυτή η ύφεση είναι πιθανό να είναι μοναδική.

Νέα μακροοικονομικά μοντέλα της πανδημίας υποδηλώνουν ότι η παροχή βοήθειας με βάση κλάδους δραστηριότητας μπορεί να δημιουργήσει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό κίνητρο ανά δολάριο που ξοδεύεται. Σε μια πανδημία, η σχέση ενός κλάδου με την υπόλοιπη οικονομία καθορίζει το αποτέλεσμα.

Αυτό σημαίνει ότι ο καλύτερος τρόπος για να μεγιστοποιηθεί η επίδραση των δημοσιονομικών κινήτρων είναι ο εντοπισμός κλάδων που είναι πολύ σημαντικοί και δεν μπορούν να αντικατασταθούν. Για παράδειγμα στη Γερμανία, όπως και αλλού, τα αυτοκίνητα έχουν μια πολύ σημαντική σχέση με την υπόλοιπη οικονομία. Οσο περισσότερα αυτοκίνητα αγοράζονται, τόσο μεγαλύτερη είναι η ζήτηση στην υπόλοιπη οικονομία.

Η πανδημία αποτελεί τεράστια πρόκληση για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Είτε μας αρέσει είτε όχι, η ανάκαμψη θα απαιτήσει από τις κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση για ζητήματα που είναι σημαντικά. Το σκεπτικό τους πρέπει να είναι σαν αυτό του Ιπποκράτη. Το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να μη δημιουργηθεί περαιτέρω ζημιά.

Η Ντάλια Μαρίν είναι επικεφαλής διεθνών οικονομικών στο University of Munich και ερευνήτρια στο Centre for Economic Policy Research