Κάτι τρέχει {LF}με τον ΣΥΡΙΖΑ

Δεν νομίζω ότι χρειάζεται ιδιαίτερη πολιτική ευστροφία για να παρατηρήσει κανείς ότι οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών είναι καταστροφικές για τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλ. Τσίπρα.

Προσέξτε. Δεν καταγράφουν απλώς ότι τα πάνε καλά ο Μητσοτάκης και η κυβέρνηση.

Καταγράφουν επιπροσθέτως ότι ο ΣΥΡΙΖΑ κι ο Τσίπρας βρίσκονται σχεδόν σε ελεύθερη πτώση. Από τον περασμένο Ιούλιο εμφανίζονται να έχουν χάσει πάνω από το 1/3 της επιρροής τους.

Υπό αυτήν την έννοια κι ο πιο ανυποψίαστος άνθρωπος θα υποψιαστεί ότι κάτι τρέχει με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Τι όμως μπορεί να τρέχει;

Η πρώτη ερμηνεία του φαινομένου αφορά τη συγκυρία. Διότι είναι αλήθεια ότι η κρίση ευνοεί τη συσπείρωση γύρω από την εκάστοτε κυβέρνηση.

Είναι μια ερμηνεία σωστή αλλά όχι αρκετή.

Αφενός επειδή η κρίση μπορεί να ευνοεί την κυβέρνηση χωρίς να καταβαραθρώνει απαραιτήτως την αντιπολίτευση.

Πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανεξαρτήτως πολιτικού προσανατολισμού ενισχύθηκαν στην κρίση, όπως συνέβη στη Γερμανία, την Αυστρία, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία, την Ελλάδα ή τη Δανία.

Εχουμε όμως και αντιπολιτεύσεις που κερδίζουν έδαφος.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο και παρά την αποτυχημένη διαχείριση του Μπόρις Τζόνσον οι Συντηρητικοί βρίσκονται σταθερά πάνω από το 43% (είχαν πάρει 42,4% στις εκλογές του Δεκεμβρίου 2019). Αλλα και το Εργατικό Κόμμα έχει ανέβει στο 38% από 32,1% στις εκλογές (27-28/5).

Στην Ισπανία (άλλο παράδειγμα αποτυχημένης διαχείρισης) οι Σοσιαλιστές βρίσκονται στο 28,7% από 28% στις εκλογές του Νοεμβρίου 2019. Την ίδια ώρα όμως το Λαϊκό Κόμμα έχει σχεδόν κλείσει την ψαλίδα στο 27,1% από 20,8% στις εκλογές (4-8/5).

Συνεπώς δεν υπάρχει γενικός κανόνας.

Αφετέρου επειδή η ερμηνεία της συγκυρίας θα είχε βάση αν αφορούσε κάποια συγκεκριμένη συγκυρία.

Στην προκειμένη περίπτωση όμως η δημοσκοπική υπεροχή της ΝΔ καταγράφεται σταθερά από το α’ τρίμηνο του 2016.

Απλώς τώρα είναι πιο διευρυμένη.

Η δεύτερη ερμηνεία κατατίθεται από τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ. Αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην (υποτιθέμενη) αποσιώπηση των θέσεών του ή στην αρνητική αντιμετώπισή του από ένα μεγάλο μέρος των μέσων ενημέρωσης.

Δεν είναι σαφές αν ισχύει πρακτικά κάτι τέτοιο. Ούτε αν επηρεάζει κάτι άλλο.

Προφανώς κάθε κόμμα δικαιούται να επιθυμεί τη μεγαλύτερη δυνατή δημοσιότητα και την πιο φιλική αντιμετώπισή του από τον Τύπο.

Αλλά κανείς δεν μπορεί να επιβάλει στον Τύπο τις φιλίες ή τις επιλογές του.

Αλλωστε ακόμη κι αν το κυρίαρχο μιντιακό περιβάλλον εκφράζει ενδεχομένως κάποιες προτιμήσεις, έχει κι ο ΣΥΡΙΖΑ τους υποστηρικτές του. Δεν του φταίει κανείς αν μετράνε περισσότερο ή λιγότερο από άλλους.

Γενικότερα ο ΣΥΡΙΖΑ έχει απλώς την αντιμετώπιση ενός κόμματος της αντιπολίτευσης που πριν από ένα χρόνο έχασε όλες τις εκλογές και δεν σπάει ταμεία.

Δεν δείχνει πάντως να αδικείται κατάφωρα, ούτε καταγράφονται δείγματα ιδιαίτερης εχθρότητας απέναντί του. Μάλλον το αντίθετο.

Η τρίτη ερμηνεία είναι κατά τη γνώμη μου πιο δομική. Μέσα στην ανακούφιση του 31,5%, ο ΣΥΡΙΖΑ κι ίσως όλοι μας δεν συνειδητοποιήσαμε πόσο βαθύς και πόσο σοβαρός είναι ο πολιτικός τραυματισμός του.

Ενας τραυματισμός μάλιστα που δεν είναι ευκαιριακός αλλά χρονολογείται από το «μοιραίο καλοκαίρι» του 2015.

Οι εκλογές του Σεπτεμβρίου ήταν κάτι ανάμεσα σε τελευταία ευκαιρία και χαριστική βολή. Μέσα στο επόμενο εξάμηνο απο τις εκλογές, η ΝΔ πέρασε με χαρακτηριστική ευκολία μπροστά στις δημοσκοπήσεις μόλις άλλαξε αρχηγό.

Τίποτα το συγκυριακό δεν υπήρχε στο ρήγμα που δημιουργήθηκε το 2015. Κι αν οικοδομήθηκε αργότερα ένα στέρεο «αντι-ΣΥΡΙΖΑ» μέτωπο δεν ήταν παρά το απότοκο αυτού του ρήγματος.

Αν λοιπόν ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας βίωσε τραυματικά τη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είναι προφανές ότι η πληγή δεν πρόκειται να επουλωθεί απλώς με μια κυβερνητική αλλαγή. Η απόρριψη ξεπερνιέται μόνο με χρόνο και προσπάθεια.

Ακόμη περισσότερο που ούτε ο Τσίπρας είναι το πρόσωπο που ήταν. Ο συμπαθητικός, επικοινωνιακος κι άφθαρτος νέος του 2015 κουβαλάει πλέον βάρη, ήττες και ουλές.

Κι εδώ φτάνουμε σε μια τέταρτη ερμηνεία, την πιο ψυχολογική. Ο ΣΥΡΙΖΑ δείχνει να έχει εγκλωβιστεί σε μια εξωφρενική άρνηση της πραγματικότητας.

Πιστεύει ή επαναλαμβάνει ότι (περίπου) ο Μητσοτάκης είναι μια κατασκευασμένη πολιτική προσωπικότητα. Οτι κινείται δέσμιος νεοφιλελεύθερων εμμονών, επιχειρηματικών συμφερόντων και ακροδεξιών δεσμεύσεων.

Βαυκαλίζεται ότι η υπεροχή του Τσίπρα έναντι του σημερινού Πρωθυπουργού είναι περίπου δεδομένη και αυταπόδεικτη.

Και θεωρεί κατά συνέπεια ότι ο Τσίπρας αποτελεί το ισχυρότερο χαρτί του – κάτι που μπορεί να είναι αλήθεια αλλά δεν σημαίνει ότι ένα ισχυρότερο χαρτί είναι και ισχυρό.

Το πιθανότερο είναι ότι τίποτα από αυτά δεν ισχύει ή τουλάχιστον τίποτα δεν ισχύει καταλυτικά. Ακόμη όμως κι όταν τον διαψεύδουν τα γεγονότα, ο ΣΥΡΙΖΑ αρνείται να διαψευστεί.

Αποτέλεσμα; Πολεμάει έναν Μητσοτάκη που δεν υπάρχει. Ο πραγματικός Μητσοτάκης αποδεικνύεται ένας μεθοδικός Πρωθυπουργός που αν μη τι άλλο εμπνέει εμπιστοσύνη και πολιτεύεται με μετριοπάθεια. Αυτά λένε οι δημοσκοπήσεις.

Ο Τσίπρας αντιθέτως εγκλωβίζεται εκ των πραγμάτων στην υπεράσπιση μιας διακυβέρνησης που καταγράφεται αρνητικά στη συνείδηση και στα βιώματα της μεγάλης πλειονότητας του ελληνικού λαού.

Ο Μητσοτάκης πιστώνεται μια «επιστροφή στην κανονικότητα». Τη στιγμή που ο αντίπαλός του κάνει σημαία μια ηττημένη κατάσταση που έχει αποδοκιμαστεί και όχι μόνο στην κάλπη.

Ο ένας συσσωρεύει προσεκτικά πολιτικό κεφάλαιο. Ο άλλος ξοδεύει άσκοπα το δικό του.