Φαύλος κύκλος{CR}

Μπορούμε να το δούμε από την πλευρά του γνωστού για τις ευαισθησίες του κυβερνητικού βουλευτή. Να θεωρήσουμε δηλαδή πως «επιχειρείται να συμβεί ΑΚΡΙΒΩΣ ό,τι έγινε το ’92. Ο πατέρας Μπους πήγαινε για δεύτερη θητεία, ως που τα LA riots έφεραν στην εξουσία τον χαμογελαστό δολοφόνο των Σέρβων, Κλίντον».

Αλλά καλύτερα να μιλήσουμε σοβαρά – ελπίζοντας ο Κυριάκος Μητσοτάκης να επιλέξει την επόμενη φορά πιο προσεκτικά τους υποψηφίους του. Το τελευταίο που εκπλήσσει όποιον παρατηρεί τα αμερικανικά πράγματα είναι ο φόνος ενός άοπλου και ανυπεράσπιστου μαύρου από έναν ένοπλο λευκό αστυνομικό. Συμβαίνει όλη την ώρα, με όλους τους προέδρους – ακόμη και τον Μπαράκ Ομπάμα – και θα συνεχίσει να συμβαίνει όσο στις δυνάμεις της τάξης κυριαρχεί το αίσθημα της ατιμωρησίας.

Οι μαύροι το ξέρουν. Ο γνωστός συγγραφέας Πέρσιβαλ Εβερετ έγραφε πρόσφατα ότι έκανε μια πολύ σκληρή συζήτηση με τους δύο γιους του, ηλικίας 12 και 14 ετών, που έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν μόνοι. Αν σας σταματήσει η αστυνομία, τους είπε, θα κάνετε ό,τι σας λένε. Θα γονατίσετε, θα πέσετε κάτω, θα αφήσετε να σας εξευτελίσουν. Μόνο να σώσετε τη ζωή σας. Γιατί αυτό το «μαμά, μαμά» του 46χρονου Τζορτζ Φλόιντ, ενώ ξεψυχούσε, είναι συντριπτικό.

Το φλέγον ερώτημα λοιπόν, σε αυτή την κρίσιμη χρονική στιγμή, είναι αν οι ταραχές που συνεχίζονται σε πολλές αμερικανικές πόλεις για το νέο ρατσιστικό έγκλημα θα βοηθήσουν ή θα πλήξουν την προσπάθεια επανεκλογής του Ντόναλντ Τραμπ. Ενας καθηγητής πολιτικής στο Πρίνστον που μελετάει αυτό το θέμα εδώ και μισό αιώνα, ο Ομαρ Γουάσοου, περιγράφει στο περιοδικό New Yorker έναν πραγματικό φαύλο κύκλο. Ομάδες που υφίστανται την κρατική βία έχουν ευνοϊκή κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης, και άρα θετική εικόνα στην κοινή γνώμη, όσο δεν καταφεύγουν και οι ίδιες στη βία. Είναι προς το συμφέρον λοιπόν του ηγεμόνα να χρησιμοποιήσει βία για να αναγκάσει τις ομάδες αυτές να απαντήσουν – και να χάσουν το «δίκιο» τους.

Μετά τον φόνο του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τον Απρίλιο του 1968, η στρατηγική που ακολουθούσαν οι οργανωτές των μη βίαιων διαδηλώσεων ήταν να προκαλούν εκείνους ακριβώς τους αστυνομικούς διοικητές που διακρίνονταν για τα ρατσιστικά τους αισθήματα – ώστε να «σοκαριστεί η συνείδηση της χώρας». Το κακό ήταν πως οι εικόνες των αστυνομικών βιαιοτήτων στην τηλεόραση οδήγησαν στη δημιουργία ενός πιο ριζοσπαστικοποιημένου κινήματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων που ενέτασσε τη βία στην αυτοάμυνά του. Κι έτσι στο τέλος εκείνου του χρόνου εξελέγη πρόεδρος ο Νίξον.

Η Επανάσταση επαναστατικοποιεί την Αντεπανάσταση, έλεγε ο Ρεζίς Ντεμπρέ. Αυτό δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι ο Τραμπ ακολουθεί μια συνειδητή στρατηγική πρόκλησης των διαδηλωτών. Το ότι η αστυνομία ρίχνει λάδι στη φωτιά μπορεί να οφείλεται απλώς σε ένα μείγμα ανικανότητας και εγγενούς ρατσισμού. Αλλά το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Και δεν είναι καθόλου ελπιδοφόρο.