«Οι μέλισσες», του Ξανθούλη

Καλοκαίρι 1999. Είμαι έντεκα χρόνων. Εχω τελειώσει την Ε’ Δημοτικού. Προσπαθώντας να γεμίζω τις άδειες ώρες μου, ξεφυλλίζω εφημερίδες – είχαμε πάντα πολλές στο σπίτι. Διαβάζω σε μια απ’ αυτές ότι η μεγάλη μας τραγουδίστρια Μαρινέλλα (αδυναμία της μαμάς μου και άρα μουσική αναφορά στο σπίτι μας) θα παίξει σε μια τηλεοπτική σειρά στην ΕΡΤ1 με τίτλο «Υστερα ήρθαν οι μέλισσες». Και ότι η σειρά θα είναι τηλεοπτική μεταφορά του ομότιτλου μυθιστορήματος του Γιάννη Ξανθούλη.

Κάτι η Μαρινέλλα, κάτι το μυστήριο που προκαλεί ο τίτλος, κάτι το όνομα Ξανθούλης που μου φάνηκε αστείο, με ιντρίγκαραν και θέλησα να το διαβάσω. Ζήτησα κατευθείαν από τη μαμά μου να μου αγοράσει το βιβλίο. Μου είπε πως δεν ήταν για την ηλικία μου, αλλά η επιμονή μου μας οδήγησε το ίδιο απόγευμα στο βιβλιοπωλείο της επαρχιακής πόλης όπου ζούσαμε. Δεν το είχε, το παραγγείλαμε. Εκανε μερικές μέρες να έρθει και θυμάμαι πως όσο αργούσε, τόσο μεγάλωνε η περιέργειά μου. Επαιρνα το ποδήλατο και πήγαινα μόνος μου στο βιβλιοπωλείο να ρωτήσω μήπως το στείλανε. «Οταν το παραλάβουμε, θα τηλεφωνήσω στη μητέρα σου». Η ίδια απάντηση συνέχεια.

Ο θίασος της Μαρίκας Σουέζ. Περίεργο που ήταν το αίσθημα της αναμονής! Σαν να ήξερα μέσα μου ότι εγώ μ’ αυτόν τον κύριο με το «αστείο» επίθετο θα συνδεθώ.

ΕΈνα απόγευμα άνοιξε η πόρτα του δωματίου μου και η μαμά μου μού έδωσε το βιβλίο. Εμεινα ώρες να κοιτάζω το εξώφυλλό του. Απεικόνιζε ένα τσούρμο ανθρώπους με τα μαγιό τους. Ανθρωποι από άλλη εποχή, που όμως ένιωθα ότι τους γνωρίζω. Σαν να τους ήξερα προσωπικά.

Διάβασα το βιβλίο δύο φορές μέσα στο καλοκαίρι, για να «το καταλάβω καλά» όπως έλεγα! Ακολούθησα τον θίασο της Μαρίκας Σουέζ στα διάφορα ιαματικά λουτρά ανά την Ελλάδα. Εζησα μέσα σ’ ένα καλοκαίρι τα χρόνια του Εμφυλίου δίπλα σε θεατρίνους και μουσικάντηδες. Τους απόλαυσα στις παραστάσεις τους και ταξίδεψα με τους έρωτες, τα μίση και τα πάθη τους.

Οι ρεαλιστικές αφηγήσεις του Ξανθούλη, οι φόνοι που διαδέχονταν ο ένας τον άλλον και αυτή η πυκνή ομίχλη από τα ζεστά νερά στα λουτρά εξίταραν τη φαντασία μου σε τέτοιο βαθμό, που επηρέασαν τα παιδικά μου όνειρα!

Κι ύστερα ήρθε η ώρα της τηλεοπτικής σειράς. Ο ενθουσιασμός μου ήταν μεγάλος τη βραδιά του πρώτου επεισοδίου. Ολοι αυτοί οι ήρωες που με συντρόφευαν ένα ολόκληρο καλοκαίρι στη φαντασία μου έπαιρναν πια μορφή συγκεκριμένη. Τους έβλεπα να χορεύουν, να τραγουδούν, να ερωτεύονται, να θυμώνουν. Μέσα από τα μοναδικά πλάνα του Κώστα Κουτσομύτη και τις υπέροχες μουσικές του Σταμάτη Κραουνάκη. Οταν τελείωσε το επεισόδιο, κατάλαβα ότι οι «Μέλισσες» του Ξανθούλη δεν είχαν έρθει τυχαία στον δρόμο μου. Το ισχυρό τσίμπημά τους είχε φουντώσει με τρόπο καθοριστικό τη σπίθα του θεάτρου που ούτως ή άλλως σιγόκαιγε μέσα μου. Ημουν πλέον βέβαιος ότι όντως γνώριζα τους ανθρώπους στο εξώφυλλο του βιβλίου. Ηταν «συγγενείς» μου!

Μπήκε ξανά στη ζωή μου. Τα χρόνια πέρασαν κι εγώ ακολούθησα το μονοπάτι μου. Σπούδασα θέατρο, διάβασα πολύ και πολλούς. Αλλά ποτέ ξανά Ξανθούλη. Σαν να μην ήθελα να αφήσω πίσω μου τον θίασο της Μαρίκας Σουέζ. Σαν να μην ήθελα να τους αντικαταστήσω με άλλους ήρωες του συγγραφέα.

Ομως, για καλή μου τύχη, ο Ξανθούλης μπήκε ξανά στη ζωή μου χάρη σε μια φίλη που πριν από τρία χρόνια μού χάρισε το βιβλίο του «Την Κυριακή έχουμε γάμο». Ευχαριστήθηκα τόσο πολύ διαβάζοντάς το! Ηταν τόσο έντονο το φτερούγισμα καθώς γυρνούσαν οι σελίδες, που ένιωσα ότι είχε έρθει η ώρα να διαβάσω και τα υπόλοιπα βιβλία του. Κι αυτό έκανα. Πολύ γρήγορα μπήκα παρέα με τον Τούρκο στον κήπο, μελαγχόλησα με τον «Χάρτινο Σεπτέμβρη», νοστάλγησα με το «Πεθαμένο λικέρ», γέλασα με την «Οικογένεια Μπες-Βγες», ταξίδεψα στην Κωνσταντινούπολη των ασεβών του φόβων, χόρεψα το «Τανγκό των Χριστουγέννων»…

Το ένα βιβλίο έφερε το άλλο και οι ιστορίες του με ταξίδεψαν σε περιοχές και εποχές που, αν και δεν έχω βρεθεί, είναι σαν να τις έχω ζήσει. Τα βιβλία του Ξανθούλη δεν τα διαβάζεις μοναχά. Τα μυρίζεις κιόλας. Αισθάνεσαι τη θερμοκρασία, ακούς τους ήχους τους. Και καταλήγουν να σου ξυπνούν μνήμες που δεν γνώριζες πως έχεις.

Είναι τέτοια η αγάπη μου στο έργο του, που αγγίζει τα όρια του φετίχ! Εχω ανάγκη πια να διαβάζω τουλάχιστον ένα βιβλίο του κάθε χρόνο. Κι όταν αυτά τελειώσουν, θα επιστρέφω σε κάποιο προηγούμενο.

Αλλωστε, τα βιβλία ζούνε για πάντα!

Ο Στέλιος Τυριακίδης είναι ηθοποιός