Τι επιδιώκει η Ελλάδα στη Συρία

Η απόφαση της Ελλάδας να ορίσει ειδικό απεσταλμένο του υπουργείου Εξωτερικών για θέματα Συρίας είναι σωστή. Η εμπειρία από τη Λιβύη δείχνει πως ο απών έχει άδικο, ακόμα και όταν οι συνθήκες είναι δύσκολες. Η πρέσβυς Τασία Αθανασίου, η οποία εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Δαμασκό από το 2009 έως το 2012, αναλαμβάνει πλέον την πραγματοποίηση επαφών αναφορικά με τις διεθνείς πτυχές του Συριακού και τις συναφείς ανθρωπιστικές δράσεις αλλά και τον συντονισμό ενεργειών στο πλαίσιο προσπαθειών για την ανοικοδόμηση της Συρίας.

Δεν πρόκειται για επανέναρξη της λειτουργίας της διπλωματικής αρχής της Ελλάδας στη Συρία αλλά για βήμα που ίσως οδηγήσει στο μέλλον σε αυτή. Είναι κίνηση ρεαλιστική, η οποία ευθυγραμμίζεται με την επιθυμία της χώρας μας να στηρίξει τις μεσολαβητικές προσπάθειες του ΟΗΕ για ειρήνευση και να αναβαθμίσει την παρουσία της στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Προφανώς πραγματοποιείται με καθυστέρηση αλλά πλέον πρέπει να πορευθούμε με τα σημερινά δεδομένα. Η έκβαση του συριακού εμφυλίου πολέμου δεν εκπλήσσει. Τα δεδομένα ήταν γνωστά εδώ και χρόνια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον πλέον παρουσιάζει το γεγονός ότι στη Δαμασκό εκπροσωπείται πλέον διπλωματικά η Λιβύη του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ και όχι του επικεφαλής της κυβέρνησης εθνικής ενότητας Φαγέζ αλ Σαράζ. Από τη μία πλευρά, λοιπόν, αναπτύσσεται συνεργασία μεταξύ του Μπασάρ αλ Ασαντ και του Χαλίφα Χαφτάρ, ενώ από την άλλη πλευρά, Αγκυρα και Τρίπολη πορεύονται μαζί. Η ιδεολογική αντιπαράθεση μεταξύ εκπροσώπων του αραβικού εθνικού και της μουσουλμανικής αδελφότητας είναι εμφανής. Και βέβαια οι σχέσεις των προέδρων Μπασάρ αλ Ασαντ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκονται στο χειρότερο σημείο τους.

Ταυτόχρονα, η Γαλλία, η οποία υποστηρίζει τον Χαφτάρ στη Λιβύη, ενοχλεί ιδιαίτερα την Τουρκία λόγω των δράσεών της εντός Συρίας, καθώς προσπαθεί να συνεργαστεί με κουρδικές ομάδες. Για τον λόγο αυτό, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης επιτίθεται κατά των γαλλικών διπλωματικών πρωτοβουλιών τις τελευταίες μέρες. Η υποστήριξη των Παρισίων σε Αθήνα και Λευκωσία δημιουργεί περαιτέρω εκνευρισμό στην Αγκυρα.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι αμέτοχη σε όλα αυτά, καθώς η Συρία αποτελεί πλέον πεδίο έντονων ζυμώσεων ενόψει της επόμενης μέρας στην ευρύτερη περιοχή. Μεγάλο ερώτημα είναι πώς η χώρα μας θα χειριστεί τις σχέσεις της με τη Ρωσία, επιδιώκοντας την ουσιαστική αναθέρμανσή τους. Το γεγονός πως η Μόσχα είναι ο «νικητής» του συριακού εμφυλίου πολέμου δεν αμφισβητείται. Ο ρωσικός ρόλος αναμένεται να γίνει ακόμα πιο σημαντικός για την ανοικοδόμηση της Συρίας αλλά και για την αξιοποίηση των ενεργειακών της πηγών, πιθανώς και στην υφαλοκρηπίδα της.

Ο δρ. Γιώργος Ν. Τζογόπουλος είναι ερευνητής στο Begin Sadat Centre for Strategic Studies και στο Ελληνικό Ιδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και διδάσκει Διεθνείς Σχέσεις στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης