Μεταβατική φάση

Στις αρχές της εβδομάδας Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Γαλλία εξέδωσαν κοινό ανακοινωθέν, στο οποίο καταδικάζονται οι παραβατικές κινήσεις της Τουρκίας σε Ανατολική Μεσόγειο, Αιγαίο και Εβρο, όπως και η εργαλειοποίηση του Προσφυγομεταναστευτικού. Επακόλουθα, η Αγκυρα αντέδρασε με σφοδρότητα, μέσω του υπουργείου Εξωτερικών και του προέδρου Ερντογάν. Το σχετικά νέο στοιχείο, ωστόσο, είναι πως ο τελευταίος έβαλε στο κάδρο των εχθρών της χώρας του, εκτός από το PKK και το δίκτυο του Γκιουλέν, το ελληνικό και το αρμενικό λόμπι. Εξαίρεσε για πρώτη φορά μετά από αρκετό καιρό το Ισραήλ και το εβραϊκό λόμπι, ίσως λόγω των προσπαθειών που γίνονται στο παρασκήνιο για μερική αποκατάσταση των σχέσεων, αν και η παραμονή του Νετανιάχου στην εξουσία διατηρεί την αμοιβαία καχυποψία.

Είναι σε γνώση της ελληνικής πλευράς ότι η Τουρκία δεν θα σταθεί μόνο στο Μνημόνιο με την ασταθή – αν και εσχάτως επανακάμπτουσα – κυβέρνηση της Τρίπολης στη Λιβύη, αλλά θα επιχειρήσει να προσεγγίσει και άλλες περιφερειακές δυνάμεις. Με την Αίγυπτο, λόγω της οργανικής σχέσης της τουρκικής ηγεσίας με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η εξομάλυνση είναι για την ώρα εκτός συζήτησης. Πολύ περισσότερο, δεδομένης της αντιπαράθεσης της Αγκυρας με τις μοναρχίες του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ωστόσο, ας συγκρατήσουμε ότι η πανδημία ενδέχεται να προκαλέσει αναταράξεις και στην Αίγυπτο. Και είναι βέβαιο ότι η Τουρκία επενδύει στην αποσταθεροποίηση του καθεστώτος Αλ Σίσι, κάτι που επιτείνει τη δυσπιστία και την εχθρότητα του δευτέρου έναντι του Ερντογάν.

Στην ενέργεια, η αναστολή εργασιών μπορεί να αποδειχθεί ότι δεν είναι τόσο παροδική όσο ενδεχομένως θα θέλαμε. Η περιστολή δαπανών και ο εξορθολογισμός των δραστηριοτήτων εκ μέρους των εταιρειών του κλάδου σημαίνει πως αναζητούνται επενδύσεις με γρηγορότερες και ασφαλέστερες αποσβέσεις. Η Ανατολική Μεσόγειος, με εξαίρεση τα πιο ώριμα ενεργειακά πεδία στο Ισραήλ και στο Ζορ της Αιγύπτου, ίσως να περάσει σε δεύτερη μοίρα. Εξίσου, για την ώρα, δεν προκύπτει ενδιαφέρον εμπλοκής από πλευράς του κλάδου για τα ενεργειακά τεμάχια νοτίως της Κρήτης, εξέλιξη που θα έδινε μία ανάσα στην ελληνική πλευρά σε σχέση και με το τουρκολιβυκό σύμφωνο. Εν τούτοις, οποιαδήποτε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη. Το σενάριο γρήγορης επανάκαμψης των τιμών συγκεντρώνει μεν πιθανότητες, μειωμένες δε. Συνεπώς, πρέπει να προετοιμαζόμαστε και για εναλλακτικά σενάρια.

Μέσα σε αυτό το αβέβαιο περιβάλλον, η Τουρκία μοιάζει απτόητη. Ο υπουργός Ενέργειας προαναγγέλλει έρευνες στην περιοχή του συμφώνου, με την κυβέρνηση Αλ Σαράτζ και κοκορεύεται ότι η χώρα του θα εκμεταλλευθεί στο έπακρο το εύλογο μούδιασμα των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ για να ενισχύσει τη θέση της. Πολλά πάντως θα κριθούν από την πορεία των σχέσεών της με τη Δύση: έχει ανάγκη την οικονομική της υποστήριξη αλλά δείχνει απρόθυμη να δεχθεί ως όρο την ολική επαναφορά της στο δυτικό στρατόπεδο. Αραγε οι Δυτικοί θα επιλέξουν πάλι τη μεσοβέζικη λύση, μεταθέτοντας στον χρόνο το οριστικό ξεκαθάρισμα;