Ο κορωνοϊός {LF}και η ιστορική ευκαιρία {LF}για την Κίνα

Στη νέα δεκαετία που ξεκίνησε πριν από λίγους μήνες, πολλοί προέβλεψαν ότι το κυρίαρχο θέμα θα ήταν η συνεχής ενίσχυση της Κίνας και ο ρόλος της σε έναν κόσμο που αλλάζει γοργά. Λίγοι μπορούσαν να φανταστούν ότι η αντιπαλότητα και ο ανταγωνισμός της Κίνας με τη Δύση θα διαμορφωνόταν από μια παγκόσμια πανδημία και από τις προκλήσεις – και ευκαιρίες – που εμφανίζονται. Η καταστροφική διαχείριση του ξεσπάσματος της πανδημίας στην Ουχάν οδήγησε στην παγκόσμια εξάπλωσή της. Κάποιοι αναρωτιούνται εάν η αποτυχία των Αρχών της επαρχίας Χουμπέι μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες πολιτικές αλλαγές στη χώρα. Ομως ο πρωθυπουργός Λι Κετσιάνγκ χαρακτηρίζει τον ιό «κοινό εχθρό της ανθρωπότητας». Το Πεκίνο δεν θέλει να συζητήσει τι πήγε λάθος και στέλνει μάσκες και ιατρικό προστατευτικό εξοπλισμό σε πολλές χώρες. Θέλει να εμφανισθεί ως σωτήρας και όχι ως κακός.

Ομως παρ’ όλες αυτές τις προσπάθειες, το αντι-κινεζικό αίσθημα είναι στο ανώτατο σημείο του διεθνώς, από την εποχή των διαδηλώσεων στην πλατεία Τιανανμέν. Και βέβαια την όλη κατάσταση υποδαυλίζει η ρητορική του αμερικανού προέδρου Τραμπ. Οι ιδεολογικές και πολιτικές εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας έχουν μακρά ιστορία. Ομως, όπως παρατηρεί ο εξέχων ακαδημαϊκός Εβαν Φάιγκενμπομ, στο παρελθόν ο συντονισμός ήταν εφικτός, όχι μόνο οικονομικά, λόγω επικαλυπτόμενων συμφερόντων. Σήμερα το πρόβλημα είναι πως, παρ’ όλη τη ρητορική της Κίνας για παγκόσμια ηγεμονία, κάνει ελάχιστα προκειμένου να ηγηθεί μιας συλλογικής διεθνούς δράσης. Βέβαια, ελάχιστα κάνουν και οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ενωση. Σε αυτόν τον «πρώτος εγώ» κόσμο, όπου τα κράτη θέτουν τα συμφέροντά τους πάνω απ’ όλα και βρίσκουν τη συνεργασία είτε πολύ δύσκολη είτε ανέφικτη, αυτή η αβεβαιότητα μπορεί να έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις στις διεθνείς υποθέσεις.

Ο Πίτερ Φρανκοπάν είναι καθηγητής Παγκόσμιας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης