Νέες προκλήσεις από τους γερμανούς δικαστές

Χοντραίνει η κόντρα για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Μετά τις απειλές της Κομισιόν ότι θα σύρει τη Γερμανία στη δικαιοσύνη για απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της χώρας, μέλη του δικαστηρίου αυτού πέρασαν στην αντεπίθεση και με προκλητικό τρόπο, δηλώνοντας ότι η ΕΚΤ δεν είναι ο άρχοντας του κόσμου.

Πριν από λίγες μόνο μέρες το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας στην Καρλσρούη έδωσε στην ΕΚΤ προθεσμία τρεις μήνες για να δικαιολογήσει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης που περιλαμβάνει αγορές κρατικών ομολόγων, απειλώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση η κεντρική τράπεζα της Γερμανίας (η Bundesbank) δεν θα πρέπει να συμμετάσχει σε αυτό. Με τον τρόπο αυτόν ουσιαστικά αμφισβητεί τη νομιμότητα της χάραξης νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και υπονομεύει την ανεξαρτησία της. Ως απάντηση η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απείλησε να πάει τη Γερμανία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την υπόθεση αυτή και το θερμόμετρο συνεχώς ανεβαίνει.

Ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου Αντρέας Βόσκουλε υπερασπίστηκε χθες την απόφαση για τα προγράμματα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ, λέγοντας ότι ήταν μια καλή απόφαση για την Ευρώπη, σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα «Die Zeit». Οπως είπε «πιστεύουμε ακράδαντα ότι αυτή η απόφαση είναι καλή για την Ευρώπη επειδή ενισχύει το κράτος δικαίου. Αυτό θα γίνει εμφανές μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα». Επίσης εξέφρασε την εκτίμηση ότι η απόφαση αυτή συμβάλλει στον γενικότερο διάλογο.

Αλλο μέλος του δικαστηρίου όμως, ο Πέτερ Χούμπερ, ο οποίος μάλιστα συνέταξε την απόφαση της περασμένης εβδομάδας για το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας, ήταν πιο επιθετικός. Οπως είπε, οι δικαστές ήθελαν να δουν την ΕΚΤ να αναλάβει την ευθύνη για το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και να εξηγήσει τους στόχους του σε εκείνους που επηρεάζονται αρνητικά.

«Το μήνυμα προς την ΕΚΤ είναι στην πραγματικότητα ομοιοπαθητικό», είπε ο Χούμπερ, όπως ανέφερε ο ιστότοπος της Sueddeutsche Zeitung. «Δεν θα πρέπει να θεωρείται “Αρχοντας του Σύμπαντος”. Ενα ίδρυμα όπως η ΕΚΤ, το οποίο νομιμοποιείται δημοκρατικά μόνο οριακά, είναι αποδεκτό μόνο εάν τηρεί αυστηρά τις ευθύνες που του έχουν ανατεθεί», είπε ο ίδιος, σύμφωνα με το Bloomberg. Επίσης, ο συνάδελφός του Βόσκουλε αρνήθηκε ότι το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ έχει πάντα την τελευταία λέξη σε νομικά θέματα.

Σε αντίθεση με την Πολωνία ή την Ουγγαρία, οι γερμανοί δικαστές δεν θέλουν να εμποδίσουν το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ από το να έχει την εποπτεία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, ανέφερε ο Χούμπερ. «Λάβαμε πολλά χειροκροτήματα από τη λάθος πλευρά», είπε ακόμη ο ίδιος, αναφερόμενος σε σχόλια της κυβέρνησης της Πολωνίας που επαινεί τη γερμανική απόφαση. Ο Χούμπερ πιστεύει ακόμη ότι οι γερμανοί δικαστές αποδέχονται τον ρόλο του ανώτερου ευρωπαϊκού δικαστηρίου της ΕΕ και πως θα παρεμβαίνουν μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. «Θέλουμε το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ να κάνει τη δουλειά του καλύτερα», έριξε ξανά το καρφί του ο δικαστής. Με την κίνησή του αυτή το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας ουσιαστικά παρέκαμψε απόφαση του 2018 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου με έδρα το Λουξεμβούργο, το οποίο είχε κρίνει τότε πως οι αγορές των κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ είναι νόμιμες.

Πρόκειται για την πρώτη φορά στην ιστορία που εθνικό δικαστήριο χώρας της ευρωζώνης αμφισβητεί απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Επίσης με την κίνησή του αυτή το γερμανικό δικαστήριο πλήττει και την ανεξαρτησία της ΕΚΤ η οποία έχει την ευχέρεια να λειτουργεί αυτόνομα. Η ΕΚΤ έχει ανακοινώσει ότι θα συνεχίσει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης παρά την απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου.