Δικαίωμα στο όνειρο{CR}

Πάλι από το 2009 θα ξεκινήσω, όπως χθες. Είχε γίνει και τότε μεγάλος θόρυβος για την ανάπλαση του κέντρου, όλο ένας πεζόδρομος θα γινόταν με βάση την πρόταση του Εργαστηρίου Βιώσιμης Κινητικότητας του ΕΜΠ. Οι πεζοδρομήσεις δεν αφορούσαν μόνο την Πανεπιστημίου, αλλά και τη Βασιλίσσης Ολγας, την Ηρώδου Αττικού, την Αθηνάς. Και θα γίνονταν, φυσικά, στη μνήμη του Αντώνη Τρίτση, όλα από κείνον ξεκινούν, και την υπουργία του, τη δεκαετία του ’80.

Ελάχιστα πράγματα προχώρησαν. Τα αυτοκίνητα εξακολούθησαν να κινούνται στο ιστορικό κέντρο, οι ποδηλάτες παρέμειναν παραφωνία, οι πεζοί συνέχισαν να μην έχουν πεζοδρόμια, οι πράσινοι χώροι συνέχισαν να αποτελούν εξαίρεση. Γιατί λοιπόν θα αλλάξει κάτι τώρα; Και, επιπλέον, πρέπει να αλλάξει;

Υπάρχουν δύο λόγοι που η κατάσταση είναι σήμερα διαφορετική. Ο πρώτος έχει να κάνει με την ουσία. Χάρη στην εμπειρία του κορωνοϊού, συνειδητοποιήσαμε πόσο πιο ανθρώπινη, πιο ήσυχη και πιο καθαρή θα μπορούσε να είναι η πρωτεύουσα. Σύμφωνοι, εκτός από αυτοκίνητα δεν κυκλοφορούσαν για πολλές εβδομάδες και άνθρωποι. Αλλά δεν μπορεί να τα έχει κανείς όλα.

Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με τη μέθοδο. Για να αποφύγει τη γραφειοκρατία και τις ατελείωτες συζητήσεις, ο Δήμος της Αθήνας ακολούθησε μια έξυπνη στρατηγική. Ανέθεσε τη μελέτη αθόρυβα, τον περασμένο Δεκέμβριο. Δημοσιοποίησε τα αποτελέσματα μόνο όταν ολοκληρώθηκαν. Κι έβαλε τις ζαρντινιέρες πριν από τις μπουλντόζες. Υιοθέτησε δηλαδή την ιδέα μιας πιλοτικής φάσης, όπου θα κληθούμε να δούμε στην πράξη, και όχι σε μακέτες, πώς θα λειτουργήσει αυτό το σχέδιο.

Υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις: όταν αποκλείεις τα αυτοκίνητα από ένα κομμάτι της πόλης, αυτά μοιραία θα κατευθυνθούν αλλού, πολύ περισσότερο που λόγω της πανδημίας τα μέσα μαζικής μεταφοράς δεν περνούν ακριβώς τη χρυσή τους εποχή. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της ρύπανσης, αντί για τον περιορισμό της. Υπάρχουν και κίνδυνοι: η «αυταρχική» προσέγγιση του Δήμου, για την οποία υπήρξαν παράπονα και στην περίπτωση της Πλατείας Ομονοίας, μπορεί να συνοδευτεί από αδιαφανείς διαδικασίες στην πορεία της υλοποίησης του έργου. Τα συντεχνιακά συμφέροντα, δηλαδή, να νικήσουν τις καλές προθέσεις.

Ομως αξίζει τον κόπο να το δοκιμάσουμε. Η πόλη έχει γίνει αβίωτη, οι επιμέρους παρεμβάσεις είναι ανεπαρκείς, η αλλαγή των συνηθειών μας την οποία επέβαλε ο κορωνοϊός μπορεί να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα αν πειστούμε ότι θα βελτιωθεί με τον τρόπο αυτό η καθημερινότητά μας, θα αναπνέουμε καθαρότερο αέρα, θα πηγαίνουμε πιο γρήγορα στη δουλειά μας, δεν θα βλέπουμε γύρω μας μόνο τσιμέντο.

Ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Διαμαντόπουλος, που είχε κερδίσει τον διαγωνισμό για την πεζοδρόμηση των δρόμων γύρω από την Ακρόπολη, είχε επικαλεστεί παλιότερα την Κική Δημουλά μιλώντας για «μονομαχία με το αδύνατο». Επικαλούμενοι τον Αντώνη Τρίτση, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε σήμερα για δικαίωμα στο όνειρο.