Η τοξικότητα της ιδεοληψίας

Η τοξικότητα
της ιδεοληψίας

«…Η Κούβα έχει βρει το εμβόλιο (όλοι ξέρουμε πόσο αναπτυγμένη ιατρική γνώση έχει η Κούβα), το έχει διαθέσει μυστικά στα κόμματα που τη στήριξαν ανά τον κόσμο και για αυτό βλέπουμε τα μέλη τους να μη φοβούνται και κάνουν άνετα συγκεντρώσεις και μαζώξεις σε πλατείες (αυτοί που πάνε παραλίες είναι άσχετοι με το κίνημα, απλά απολιτίκ και χαζοί)…».

Ετσι άρχιζε ένα κείμενο πάνω στο οποίο έπεσα τριγυρίζοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν είχα προσέξει σε ποιον ανήκει το προφίλ. Φαντάστηκα σε κάποιον ακραίο από αυτούς που επιβεβαιώνουν το «όταν η πραγματικότητα δεν συμφωνεί με τις επιθυμίες μας, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα». Αλλά μετά, είδα ότι επρόκειτο για την Ελένη Καλέση, παραγωγό συναυλιών και σύμβουλο καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, μια γυναίκα προοδευτική, με αριστερές καταβολές, συντονισμένη ανέκαθεν με τους κοινωνικούς αγώνες. Το κείμενο βέβαια ήταν χιουμοριστικό, και αναφορά σε αυτούς – δεν είναι μόνο περιθωριακοί τύποι, κάποιοι μάλιστα έχουν και αναγνωρισμένο δημόσιο λόγο – που διακινούν θεωρίες συνωμοσίας τις οποίες «στηρίζουν σε ένα φαντασιακό, προσωπικό τους σύμπαν».

Είναι αυτή η τοξικότητα της ιδεοληψίας που σιγά σιγά «σοβαροποιεί» και ιδεολογικοποιεί τη φαιδρότητα, την επιβάλλει ως άποψη και την καθιερώνει ως σκέψη. Και θολώνει τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ αστείου και σοβαρού. Ιδιαίτερα επικίνδυνο για κοινωνίες που δεν το έχουν σε τίποτα να ανεβούν στα κάγκελα. Αλλοτε για τους «νεκρούς» της ΕΡΤ, άλλοτε για τα αεροπλάνα που μας ψεκάζουν και άλλοτε για αυτούς που μεγιστοποιούν «τον κίνδυνο από τον ιό για να μας σύρουν στη χούντα του φιλελευθερισμού και να μας δέρνουν».

Οι πλατείες του θράσους και της απελπισίας

Η ντροπιαστική εικόνα με την πλατεία Αγίου Γεωργίου στην Κυψέλη να ξεχειλίζει από ανθρώπους που ήταν ο ένας πάνω στον άλλον και, οι περισσότεροι, χωρίς μάσκα (ανάμεσά τους και κάποιοι βασικοί συντελεστές της προπαγάνδας στα χρόνια της διακυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ) προκάλεσε ένα ερώτημα ακόμη και σε αυτούς που μπορεί μεν να προσεγγίζουν ιδεολογικά τον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο, έχουν όμως τη διορατικότητα να διακρίνουν, σε αυτές τις συμπεριφορές, την απαξίωση του κοινωνικού συνόλου. Γιατί να το κάνουν αυτό; Με ποιον σκοπό;

Κατά την προσωπική μου γνώμη, αυτή η εικόνα που, σε πρώτη «ανάγνωση», αποτυπώνει θράσος, κρύβει μεγάλη απελπισία (συχνά εξάλλου το πρώτο εκπορεύεται από τη δεύτερη). Την απελπισία ενός κομματικού χώρου που ολοένα συρρικνώνεται, προσπαθεί να αντιπολιτευθεί με κούφια συνθήματα, διεκδικεί – υποτίθεται – το καλό του λαού θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και, το σημαντικότερο, δημιουργεί προϋποθέσεις να καθυστερήσει περισσότερο η επανεκκίνηση της οικονομίας, να χάσουν περισσότεροι άνθρωποι τις δουλειές. Για άλλη μια φορά, το μικροκομματικό συμφέρον πάνω από το κοινό καλό.

Οι γονείς τους

Επίσης βέβαια η απελπισία προκαλεί και αμηχανία. Την έκδηλη στο ύφος και στο λεγόμενο body language του Αλέξη Τσίπρα όταν «σύρθηκε» από τις περιστάσεις  να καταθέσει στεφάνι εις μνήμη των δολοφονημένων στη Marfin. Από τη φωτογραφική κάλυψη αυτής της εκδήλωσης όμως προέκυψε και κάτι πολύ σημαντικό. Οι γονείς και οι συγγενείς της Παπαθανασοπούλου, του Τσάκαλη και της Ζούλια, έχουν επιτέλους της θέση τους δίπλα στη Μάγδα Φύσσα, τη Σταυρούλα Αξαρλιάν και τη μητέρα του Αλέξη Γρηγορόπουλου, Τζίνα Τσαλικιάν.