Αναβολή και ετοιμότητα

Η πρόταση του τούρκου υπουργού Αμυνας στον έλληνα ομόλογό του για «μορατόριουμ» ασκήσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας  προκάλεσε εύλογο προβληματισμό στην ελληνική πλευρά. Και αυτό διότι η εκτύλιξη της πολιτικής της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο είναι δηλωτική των προθέσεων της Αγκυρας να σημειώνει διαρκώς όχι μόνο την παρουσία της στις συγκεκριμένες περιοχές αλλά και να καθιστά σαφείς τις προθέσεις της ότι δεν είναι διατεθειμένη να ανεχθεί την άσκηση των νομίμων δικαιωμάτων τρίτων όπου αυτή αντιλαμβάνεται ότι θίγονται τα δικά της.

Εύλογη εξήγηση της πρωτοβουλίας Ακάρ θεωρήθηκε η ανησυχία της τουρκικής πλευράς για την ασφάλεια αλλά και την αποτελεσματικότητα των ενόπλων δυνάμεών της μέσα στη δίνη του κορωνοϊού. Αυτό αποτέλεσε, όπως φαίνεται, τον λόγο για τον οποίο αναγγέλθηκε αιφνίδια η ακύρωση της πολυδιαφημισμένης τουρκικής άσκησης «Γαλάζια Πατρίδα». Στο μεταξύ, βέβαια, η Αγκυρα επιχείρησε με «χάρτινα όπλα» να ανατρέψει τους ελληνικούς προγραμματισμούς για την άσκηση «Καταιγίδα». Εξέδωσε τρεις navtex (οδηγίες προς ναυτιλλομένους) που είναι αφ’ εαυτών παράνομες.

Είναι προφανές ότι στις επαναλαμβανόμενες τουρκικές μεγαλοστομίες για τη διεξαγωγή της μεγάλης άσκησης αντιπαρατέθηκε αποφασιστικά η, προγραμματισμένη για το διάστημα 11-20 Μαΐου, ελληνική «Καταιγίδα», στην οποία θα ήταν ενεργώς παρούσα και η ελληνική Αεροπορία.  Ετσι, ο τούρκος υπουργός Αμυνας προέβη στην πρόταση περί «μορατόριουμ» σε μια στιγμή κατά την οποία οι φήμες αναφέρονται σε θύματα του κορωνοϊού στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις ενώ, παράλληλα, η οικονομική κρίση στη χώρα επιδεινώνεται δραματικά. Χωρίς να λείπει από το προσκήνιο η αλματώδης πτώση της δημοτικότητας του Ερντογάν, ο οποίος αγωνίζεται να προβάλει την εικόνα τού ακλόνητου παρά τα όσα αρνητικά αντιμετωπίζει στη Συρία και τη Λιβύη.

Τελικά, η Αθήνα ανακοινώνει στις 9 Μαΐου την αναστολή των μεγάλης και μεσαίας κλίμακας επιχειρησιακών δραστηριοτήτων, με προοπτική αυτές να πραγματοποιηθούν όταν το φάσμα της πανδημίας θα έχει απομακρυνθεί. Αν και η πρωτοβουλία αυτή ενδέχεται να εκληφθεί ως κίνηση ανακούφισης της ελληνικής πλευράς, καλό θα ήταν να θεωρηθεί εκμετάλλευση μιας ευκαιρίας που παρουσιάζεται τη στιγμή αυτή για την ασφάλεια της υγείας των πληρωμάτων των πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού, χωρίς η αναστολή αυτή να σημαίνει υποχωρητικότητα. Το μήνυμα στην Αγκυρα είχε δοθεί με σαφήνεια από τη στιγμή που η Αθήνα, λίγες μέρες από την αρχικά προγραμματισμένη άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα», επρόκειτο να προχωρήσει τη δική της «Καταιγίδα». Η οποία «Καταιγίδα» θα είναι έτοιμη για εφαρμογή μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν.

Η ελληνική απόφαση αναστολής της προγραμματισμένης άσκησης καθιστά σαφή τη θετική στάση της Αθήνας ότι δεν βρίσκει διέξοδο για να απομακρυνθεί από τις ειλημμένες αποφάσεις της αλλά και ότι, υπό τις συνθήκες που έχουν προκαλέσει οι κακόβουλες κινήσεις της Τουρκίας στην περιοχή, είναι έτοιμη να ασκήσει πλήρως τα δικαιώματά της απαντώντας στην προκλητικότητα την οποία πυκνά και αδιάλειπτα επιδεικνύει η άλλη πλευρά κυρίως μετά το 2016.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ