Οι αποχρώσεις του πράσινου

Δεν είναι από τα πράγματα που λέγονται εύκολα στην πολιτική – δεν είναι καν βέβαιο ότι είναι από αυτά που γίνονται. Ηταν πάντως ένας παλιός οικολόγος που είχε πει πως «σε αυτή τη χώρα η Δεξιά είναι πιο πράσινη από την Αριστερά». Είναι; Εγινε ακόμη κι αυτό;

Το μέτρο σύγκρισης του οικολόγου ήταν σε εκείνη την περίπτωση ο λιγνίτης. Αυτό ήταν το ορυκτό καύσιμο που έκανε τον ΣΥΡΙΖΑ λιγότερο πράσινο ή, αν λάβει υπόψη του κανείς την περιβαλλοντική ρύπανση από την εξόρυξή του, σχεδόν μαύρο. Ο ΣΥΡΙΖΑ μουντζουρώθηκε με την υπεράσπιση μιας μεθόδου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που η ΝΔ ετοιμαζόταν να θάψει στο παρελθόν.

Από τότε δεν έχει κυλήσει και πολύ νερό στο αυλάκι. Δεν έχει κυλήσει ούτε μια σταγόνα σε εκείνο του περιβαλλοντικού νομοσχεδίου, για το οποίο τοποθετήθηκε χθες ο Πρωθυπουργός στη Βουλή. Αρκεί όμως και μόνο η πρωθυπουργική εμφάνιση για να αντιληφθεί κανείς όχι μόνο πως η κυβέρνηση έχει περιβαλλοντική ατζέντα, αλλά και πως για την ίδια η ατζέντα είναι τόσο πράσινη ώστε να μπορεί να την παρουσιάσει ο Πρωθυπουργός χωρίς να μουντζουρωθεί.

Δεν αφήνει άραγε καμία μουντζούρα η θέση πως «η ευημερία με οικολογικό πρόσημο είναι κεντρική προτεραιότητα αυτής της κυβέρνησης»; Είναι αρκούντως οικολογική η φράση πως «το μέλλον της πατρίδας μας συνδέεται απόλυτα με την ικανότητά μας να προστατεύουμε και να αξιοποιούμε το μοναδικό φυσικό και πολιτιστικό μας περιβάλλον»; Πως η φύση έχει «παραγωγικές δυνατότητες»; Ή μήπως ο Μητσοτάκης υπερασπίζεται τελικά ένα «περιβαλλοντικό έγκλημα», όπως είπε η αντιπολίτευση τσιτάροντας τις οικολογικές οργανώσεις;

Αν οι περιοχές Natura είναι το στοιχείο του εγκλήματος, τότε ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αθώος του αίματος – κι αυτός ως κυβέρνηση είχε ανοίξει τον δρόμο για την «αξιοποίησή» τους. Ούτως ή άλλως όμως μια συζήτηση με πραγματικούς ή φανταστικούς ενόχους είναι παραπειστική. Οι αποχρώσεις του πράσινου βρίσκονται αλλού. Βρίσκονται στην πρωθυπουργική παραδοχή πως η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων μπορεί σε λίγα χρόνια να είναι μια ατελέσφορη επένδυση, ένα αρχαϊκό Ελντοράντο που δεν θα αποφέρει κανένα κέρδος, όπως λένε ήδη οι παλιοί οικολόγοι.

Βρίσκονται ακόμη στην αντίληψη πως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν είναι μόνο ένα χρέος προς το περιβάλλον, αλλά πως μπορεί να γίνει και ένας δυναμικός κλάδος της οικονομίας για όποιον έχει σε ικανές ποσότητες ήλιο και αέρα. Και πως δεν έχει νόημα να παρατείνει κανείς το τέλος εκείνων των κλάδων της οικονομίας η μοίρα των οποίων είναι να κλείσουν οριστικά, αλλά πρέπει να καλλιεργεί το έδαφος για νέες οικονομίες.

Είναι δεξιά ή αριστερή αυτή η προσέγγιση; Δεν είναι πολύ διαφορετική πάντως από αυτή που κατέθεσε ο Λοράν Ζοφρέν μόλις προχθές στη «Λιμπερασιόν». Ο διευθυντής της γαλλικής εφημερίδας διακρίνει δυο είδη οικολογίας. Μια «ορθολογική» που βασίζει τα συμπεράσματά της σε επιστημονικές μελέτες και επισημαίνει υπαρκτούς κινδύνους και μια «ανορθολογική» που καταγγέλλει γενικώς τον σύγχρονο κόσμο και τον «θερμοβιομηχανικό πολιτισμό» λειτουργώντας περίπου σαν θρησκευτικό δόγμα.

Από το δίπολο αυτό φαίνεται πως θα καθοριστεί και ο ιδιοκτήτης της πράσινης ατζέντας. Ενα πρώτο συμπέρασμα ωστόσο μπορεί να βγει. Ο ιδιοκτήτης μπορεί να είναι ή να μην είναι ένας κεντροδεξιός πρωθυπουργός. Αλλά πάντως δεν μπορεί να είναι ένα αριστερό κόμμα που κυβερνά ως κυβέρνηση και αντιπολιτεύεται σαν οικολογική οργάνωση.