Ανάκαμψη στα προ κρίσης επίπεδα σε 2-3 χρόνια

Το καλοκαίρι θα γνωρίζουμε με μεγαλύτερη σαφήνεια ποια θα είναι η περαιτέρω πορεία της υγειονομικής και οικονομικής κρίσης του κορωνοϊού, λέει ο πρόεδρος και διευθυντής του Διεθνούς Ινστιτούτου της συμβουλευτικής εταιρείας McKinsey Σβεν Σμιτ, μιλώντας στα «ΝΕΑ» με αφορμή εκθέσεις της McKinsey, που δείχνουν ότι η επιστροφή στα προ κρίσης επίπεδα μπορεί να διαρκέσει ακόμη και τρία χρόνια.

«Η αβεβαιότητα γύρω από το ερώτημα πότε θα μπορέσουμε να ανακάμψουμε από το οικονομικό σοκ είναι εξαιρετικά μεγάλη. Επεξεργαστήκαμε εννέα σενάρια, τα οποία θέσαμε σε διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων σε όλο τον κόσμο» επισημαίνει ο Σμιτ. Το σενάριο που αναδείχθηκε ως πιθανότερο προβλέπει βαθύ σοκ και ανάκαμψη σε δύο με τρία χρόνια. Το αμέσως επικρατέστερο σενάριο κατά τα στελέχη των επιχειρήσεων μιλά για ανάκαμψη σε δύο ή τρία τρίμηνα μέχρι το τέλος της φετινής χρονιάς ή την αρχή της επόμενης. «Το φως στην άκρη του τούνελ είναι πολύ μακριά ακόμη, καθώς υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα για το πόσο μακρύ θα είναι το τούνελ» δηλώνει ο Σμιτ.

Οπως επεξηγεί ο επικεφαλής του ινστιτούτου του διεθνούς οίκου, οι επιπτώσεις του σοκ στην πραγματική οικονομία αποτελούν ήδη σκληρή πραγματικότητα. «Οι άνθρωποι σε κοινωνική αποστασιοποίηση ή lockdown ξοδεύουν 40% με 50% λιγότερο. Υπάρχουν κλάδοι, όπως των διαρκών αγαθών, που βλέπουν πτώση πωλήσεων 50%. Οι έμποροι μόδας δεν πουλάνε, όσοι δραστηριοποιούνται στον τουρισμό ή τις αεροπορικές εταιρείες γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει δραστηριότητα. Η διακύμανση είναι μεγάλη, αλλά υπάρχουν και ορισμένοι κλάδοι, όπως του ιατρικού εξοπλισμού, που καταγράφουν αύξηση». Πέρα, όμως, από τον αρνητικό αντίκτυπο του lockdown, ο Σμιτ σημειώνει ως θετική εξέλιξη το γεγονός ότι τα περιοριστικά μέτρα οδήγησαν σε άμβλυνση του ρυθμού εξάπλωσης του ιού. «Πριν από μερικές εβδομάδες δεν γνωρίζαμε αν θα απέδιδε ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε την υγειονομική κρίση. Τώρα γνωρίζουμε ότι δουλεύει. Αυτό που δεν γνωρίζουμε ακόμη είναι αν η Ευρώπη θα μπορέσει να “ανοίξει” την οικονομία και πώς θα ελεγχθεί ο ιός στις συνθήκες αυτές» σημειώνει.

Ο ολλανδός μάνατζερ επισημαίνει ότι στο ζήτημα αυτό υπάρχει ήδη η εμπειρία σε Νότιο Κορέα, Ταϊβάν, Ιαπωνία, όπου φαίνεται ότι υπάρχει κάποιος έλεγχος του ιού. «Μέχρι το τέλος του Ιουνίου θα έχουμε διευρύνει τις γνώσεις μας σημαντικά. Θα γνωρίζουμε πώς θα «ανοίξει» η Ευρώπη, και μέχρι το τέλος του καλοκαιριού θα γνωρίζουμε τι αποτελέσματα θα έχει το «άνοιγμα» αυτό για την εξάπλωση του ιού. Το καλοκαίρι θα γνωρίζουμε επίσης καλύτερα την προοπτική μιας θεραπείας» τονίζει, μέχρι την επόμενη χρονιά, οπότε θα μάθουμε αν θα έχουμε εμβόλιο ή όχι. Ο Σμιτ θεωρεί ότι το καλοκαίρι θα υπάρξει επίσης μεγαλύτερη σαφήνεια για την πορεία των εταιρειών, πόσες και ποιες δεν θα επιβιώσουν, κάτι που καθορίζει σημαντικά, όπως λέει, τη μεγάλη διακύμανση στις προσδοκίες των διευθυντικών στελεχών για το πότε θα επιστρέψουμε σε προ-κρίσης επίπεδα. «Όσο περισσότερο διαρκέσει η κατάσταση αυτή πολλές επιχειρήσεις δεν θα επιβιώσουν και περισσότεροι κλάδοι, ακόμη και όσοι δεν έχουν ακόμη δει επιπτώσεις, θα επηρεαστούν. Δεν μιλάμε για προβλέψεις, η πραγματικότητα, που βλέπουν οι εταιρείες και συμβαίνει τώρα, είναι ότι δεν υπάρχει δουλειά» τονίζει ο μάνατζερ της McKinsey. Πρόσφατη έρευνα της εταιρείας προειδοποιεί ότι έως 59 εκατ. θέσεις εργασίας κινδυνεύουν στην Ευρώπη. «Το καλοκαίρι θα έχουμε επίσης καλύτερη εικόνα των καινοτόμων λύσεων, που θέτουν σε εφαρμογή οι εταιρείες, προκειμένου να ανακτήσουν τη δουλειά τους. Βλέπουμε ήδη αλλαγές. Τα εστιατόρια κάνουν ντελίβερι, και όλοι οι επιχειρηματίες προσπαθούν να βρουν λύσεις. Η καινοτομία θα είναι σημαντική».

Ποια η απάντησή του στο ερώτημα, αν θα υπάρξουν κλάδοι που θα αλλάξουν τελείως μετά την κρίση; «Οι κλάδοι που πλήττονται περισσότερο θα αναδιαμορφωθούν ενδεχομένως περισσότερο. Θα υπάρξουν περισσότερες ενοποιήσεις. Η εμπειρία της Κίνας δείχνει ότι οι μεγάλες εταιρείες ανταποκρίνονται καλύτερα στην κρίση από τις μικρομεσαίες, ότι πολλές ΜΜΕ είτε άλλαξαν ιδιοκτησία είτε έκλεισαν. Ο επιχειρηματικός χάρτης θα αλλάξει. Όσο περισσότερο κρατήσει η κατάσταση αυτή τόσο περισσότερες μικρές επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να κλείσουν».

ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. Τι προβλέπει για τον τουρισμό; Η λύση βρίσκεται στον «ελεγμένο τουρισμό» απαντά και διευκρινίζει ότι αν ταξιδέψει σήμερα κανείς αεροπορικώς σε κάποια χώρα, εφόσον επιτρέπεται, θα πρέπει να μείνει σε καραντίνα για δύο εβδομάδες. Οπότε θεωρεί απίθανο να κάνει κάποιος διακοπές, έτσι, όταν θα πρέπει να μείνει σε καραντίνα. «Θα πρέπει να ξεπεραστεί ο περιορισμός αυτός μέσω κατάλληλων ελέγχων και εξετάσεων για τον ιό, καθώς και η διασφάλιση ότι ταξιδεύσει σε ένα μέρος όπου όλοι έχουν ελεγχθεί, κάτι που δεν έχουμε σήμερα. Γίνεται πολύ δουλειά για να φτάσουμε στην φάση αυτή, αλλά είναι δύσκολο να προβλεφθεί αν θα λειτουργήσει ο τουριστικός τομέας αυτό το καλοκαίρι. Θα πρέπει να βρεθεί τρόπος η επιβίβαση στα αεροπλάνα να λειτουργεί με πρωτόκολλα και διαδικασίες, αλλά δεν υπάρχει ακόμη». Δεν αποκλείει, πάντως, να υπάρξει το φετινό καλοκαίρι εγχώριος τουρισμός.