Ολική επαναφορά σε εννέα εβδομάδες

Το καινούργιο σύνθημα της κυβέρνησης είναι η «νέα κανονικότητα», στηριγμένη για τις επόμενες εννέα εβδομάδες σε τρεις κεντρικούς άξονες, προκειμένου η χώρα να κερδίσει τον πόλεμο απέναντι στον αόρατο – κατά τον Πρωθυπουργό – αλλά όχι ανίκητο εχθρό: καμία έκπτωση στη δημόσια υγεία, πειθαρχία στη μεταβατική περίοδο και συλλογική προσήλωση στις οδηγίες των επιστημόνων. Σε αυτά αναμένεται να σταθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης σήμερα, ανοίγοντας στους πολίτες τον φάκελο «έξοδος από το lockdown», ακριβώς 62 ημέρες μετά το πρώτο κρούσμα κορωνοϊού στην Ελλάδα. Το σχέδιο μετάβασης σε άλλη μία πρωτόγνωρη καθημερινότητα χωρίζεται σε μεγάλα κεφάλαια (αγορά, εργασία και μέσα μεταφοράς, σχολεία, τουρισμός και επαγγελματικός αθλητισμός), όπως θα σκιαγραφηθούν στο έκτο κατά σειρά πρωθυπουργικό διάγγελμα.

Αυτό που ίσως δεν θα πει σήμερα στις 6 το απόγευμα ο Πρωθυπουργός είναι το γεγονός ότι ο «οδικός χάρτης» της επανόδου – η κλιμακωτή άρση περιορισμών εντός Μαΐου, Ιουνίου και στις πρώτες ημέρες του Ιουλίου – θα συνοδευτεί από σφιχτούς ελέγχους για την τήρηση των κανόνων καθώς και από νέο κύκλο κυρώσεων (μεγάλα πρόστιμα) για όσους θα απειλούν με πισωγύρισμα την προσπάθεια. Στο επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταθεί το μήνυμα περί μηδενικής ανοχής στην ανεύθυνη στάση. Σε πρώτη φάση ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επιδιώξει να συνδυάσει τους τόνους αισιοδοξίας για την τελική «νίκη» με τις προειδοποιήσεις για «προσοχή», τήρηση αποστάσεων ασφαλείας και μέτρων ατομικής υγιεινής κατά τις συστάσεις των λοιμωξιολόγων που δείχνουν προς εκτεταμένη χρήση μάσκας σε χώρους αυξημένου συγχρωτισμού.

Ο ίδιος αναμένεται να μιλήσει για τα μέχρι στιγμής «κέρδη» από τη διαχείριση της πανδημίας, να αναφερθεί στις θυσίες των πολιτών μπροστά σε δύσκολα μέτρα, αλλά και στη σχέση εμπιστοσύνης πολιτείας – κοινωνίας. «Είμαστε δημοκρατία της πειθούς» έχει πει, εξού και θα προσπαθήσει να εξηγήσει τη φιλοσοφία και τους στόχους του «στρατηγικού σχεδίου σταδιακής μετάβασης». Βέβαιο θεωρείται το πρωθυπουργικό κάλεσμα σε συστράτευση για έναν κοινό σκοπό. Αυτός είναι «να πάρουμε τις ζωές μας πίσω» σχολίασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, διευκρινίζοντας ότι μετά τις πρωθυπουργικές ανακοινώσεις θα ακολουθήσει κοινή παρουσίαση των πτυχών του σχεδίου από τα αρμόδια στελέχη. Κατά πληροφορίες, στην παρουσίαση θα συμμετέχουν ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Ακης Σκέρτσος, ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας Νίκος Χαρδαλιάς, ο καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας και οι εμπλεκόμενοι στην πρώτη φάση απομακλιμάκωσης υφυπουργοί, όπως οι Νίκος Παπαθανάσης για την αγορά, Θοδωρής Λιβάνιος για το Δημόσιο, Γιάννης Κεφαλογιάννης για τις μεταφορές κ.ά.

Αξιολόγηση ανά 15 ημέρες. Βασικός κανόνας είναι ότι τα στάδια άρσης των περιορισμών, αρχής γενομένης από την 4η Μαΐου, θα απέχουν χρονικά, ώστε να γίνεται αξιολόγηση επιπτώσεων ανά 15ήμερο. Μετά τις επιχειρήσεις λιανεμπορίου, προσωπικής υγιεινής – αισθητικής, κομμωτηρίων αλλά μεταξύ άλλων και του ερασιτεχνικού αθλητισμού σε εξωτερικούς χώρους, θα ανοίξουν «σε εύλογη χρονική απόσταση μεταξύ τους» οι βαθμίδες της εκπαίδευσης, με βέβαιη πρεμιέρα τη Γ’ Λυκείου στις 11 Μαΐου.

Η επιστημονική επιτροπή συζήτησε διαφορετικές προσεγγίσεις και ενστάσεις και συμφώνησε τελικά να εισηγηθεί στον Πρωθυπουργό βαθμιαίο και υπό προϋποθέσεις άνοιγμα των σχολείων ως την 1η Ιουνίου. Επικρατέστερες ημερομηνίες είναι στις 18 Μαΐου να επιστρέψουν οι υπόλοιπες τάξεις του Λυκείου και τα Γυμνάσια και έπειτα από δύο εβδομάδες τα Δημοτικά, σε ένα μακρόσυρτο, συντηρητικό πλάνο επαναλειτουργίας των βαθμίδων εκπαίδευσης.

Σίγουρα προς τα τέλη του μήνα θα ακολουθήσουν οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις, τα εστιατόρια και τα μπαρ, υπό προϋποθέσεις (τραπεζοκαθίσματα έξω κ.λπ.), ενώ στις τελικές φάσεις του πλάνου εντάσσεται ο τουρισμός. Αρχικά θα λειτουργήσουν οι ξενοδοχειακές μονάδες 12μηνης διάρκειας και έπειτα, πιθανότατα στο διάστημα 28 Ιουνίου – 5 Ιουλίου, θα δοθεί σύνθημα επανεκκίνησης στα εποχικά τουριστικά καταλύματα.

Μετά από πυρετώδεις διαβουλεύσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση και στους ειδικούς αποφασίστηκαν κλιμακωτοί περιορισμοί ανά κλάδο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι προκρίθηκε ενιαία λύση για το σύνολο της αγοράς. Το πιθανότερο είναι να υπάρξουν διαφορετικές προϋποθέσεις για τη λειτουργία, για παράδειγμα ενός εμπορικού καταστήματος και ενός κομμωτηρίου. Στη γενική εικόνα πάντως το «μοντέλο σουπερμάρκετ» θα διατηρηθεί. Οσον αφορά τους περιορισμούς κυκλοφορίας, σταδιακά θα επιτραπεί ο μεγαλύτερος κοινωνικός συγχρωτισμός, ενώ η εντός αστικών κέντρων μετακίνηση δεν θα απαιτεί SMS ή έγγραφη δήλωση.