«Βαθιές» ρυθμίσεις και στον ορίζοντα… bad bank

«Ορατότης μηδέν». Με τη φράση αυτή σχολίασε κορυφαία τραπεζική πηγή την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στο μέτωπο των κόκκινων δανείων, λίγες εβδομάδες μετά το ξέσπασμα της κρίσης του κορωνοϊού. Οπως επεσήμανε μιλώντας στα «ΝΕΑ», «από εκεί που ετοιμαζόμασταν για τον πρώτο μεγάλο κύκλο εξυγίανσης με τη χρήση του σχεδίου κρατικών εγγυήσεων “Ηρακλής” και είχαμε φτάσει ακόμη και στο σημείο να συζητούμε τα επόμενα βήματα για τη μείωση των καθυστερήσεων κάτω από το 10%, όλοι οι σχεδιασμοί μας έχουν ανατραπεί». Δεν είναι μόνο τα deals που βρίσκονταν σε φάση προετοιμασίας ή σε στάδιο ολοκλήρωσης και πάγωσαν μέχρι νεωτέρας, καθώς κάθε επενδυτική δραστηριότητα έχει ανασταλεί. «Είναι και το γεγονός ότι δεν ξέρουμε ποια θα είναι η επόμενη ημέρα στην οικονομία για να επαναπροσδιορίσουμε τη στρατηγική μας» υπογραμμίζει η ίδια πηγή. Σε αυτή τη φάση όλες οι τράπεζες παρέχουν βραχυπρόθεσμες διευκολύνσεις για να «μην πέσει καμία ενήμερη ως σήμερα επιχείρηση ή ιδιώτης στον γκρεμό λόγω κορωνοϊού». Από το τελευταίο τρίμηνο της χρονιάς θα φανεί καλύτερα το μέγεθος του προβλήματος και τότε θα εξεταστεί ποιοι δανειολήπτες χρειάζονται βαθύτερες ρυθμίσεις.

Αναμφίβολα, η ύφεση το 2020 θα δημιουργήσει μια νέα γενιά κόκκινων δανείων, τόσο στη λιανική όσο και στην εταιρική τραπεζική. «Για να γίνει αντιληπτή μια τάξη μεγέθους των επιπτώσεων μιας μείωσης του ΑΕΠ κατά 7%-10%, αρκεί να ανατρέξουμε στα στοιχεία του 2011. Εκείνη τη χρονιά η ελληνική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 9% και κοκκίνισαν χορηγήσεις ύψους 14 δισ. ευρώ, με τις επισφάλειες σε απόλυτο αριθμό να ενισχύονται κατά 40% περίπου» σημειώνει σχετικά γενικός διευθυντής συστημικού ομίλου. Και προσθέτει πως «αν υποθέσουμε πως θα έχουμε μια ανάλογη επίδραση εφέτος, στην καλύτερη περίπτωση θα είναι σαν να πήγε στράφι ένας ολόκληρος χρόνος δουλειάς μας στα κόκκινα δάνεια».

Θετικό για τον κλάδο πάντως είναι το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δείχνει αποφασισμένη να στηρίξει μέχρι τέλους το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αφού ανέβαλε τα stress tests, χαλάρωσε τους εποπτικούς κανόνες, εξασφαλίζοντας για τις ελληνικές τράπεζες ένα μαξιλάρι κεφαλαίων 11,50 δισ. ευρώ για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της κατάστασης, ενώ ακύρωσε ουσιαστικά τους επιχειρησιακούς σχεδιασμούς μείωσης των δεικτών καθυστερήσεων έως το 2022. Επιπλέον, την περασμένη εβδομάδα με την απόφασή της να εντάξει στους αποδεκτούς τίτλους για παροχή ρευστότητας και τα ελληνικά κρατικά ομόλογα, δημιουργεί μια γραμμή πιστώσεων με μηδενικό κόστος ύψους 10 δισ. ευρώ για τις εγχώριες τράπεζες, τα οποία μπορούν να διοχετευτούν στην πραγματική οικονομία. Την κουβέντα για τη μετά κορωνοϊό εποχή άνοιξε την περασμένη εβδομάδα ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, με άρθρο του στη γερμανική εφημερίδα «Handelsblatt». Σε αυτό κάνει λόγο για την αναγκαιότητα επιτάχυνσης της ολοκλήρωσης της τραπεζικής ένωσης και επισημαίνει πως «θα χρειαστούμε πλήρη, αν και προσωρινή, ευελιξία όσον αφορά τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων προς τον τραπεζικό τομέα, καθώς και τη χρήση εταιρειών διαχείρισης κόκκινων δανείων (Asset Management Companies) σε ευρωπαϊκό ή και εθνικό επίπεδο». Ο κεντρικός τραπεζίτης με τον τρόπο αυτόν βάζει και επίσημα στο τραπέζι των συζητήσεων το θέμα της δημιουργίας μεγάλων bad banks, τις οποίες θα στηρίξουν τα κράτη με εγγυήσεις. Διαφορετικά, σημειώνει, «η ανάκαμψη των οικονομιών θα καθυστερήσει».

Ποιες συναλλαγές επηρεάζονται λόγω κορωνοϊού. Οι ελληνικές τράπεζες προγραμμάτιζαν για εφέτος πλήθος συναλλαγών για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, οι οποίες θα διευκολύνονταν και από την αναβληθείσα πλήρη απελευθέρωση των πλειστηριασμών, που ήταν προγραμματισμένη για την 1η Μαΐου. Ολος ο σχεδιασμός τους έχει ανατραπεί, καθώς στην ουσία η αγορά χρέους, υπό τις τρέχουσες έκτακτες συνθήκες, είναι εκτός λειτουργίας.