Γιατί οι επενδυτές ακούν Σωτήρη Τσιόδρα…

Στην οικονομική τάξη τής μετά την κρίση εποχής θα υπάρχουν δύο λογής οικονομίες.

Αυτές που θα έχουν συσσωρεύσει τεράστιες ποσότητες περιουσιακών στοιχείων, στα οποία περιλαμβάνονται κρατικά επενδυτικά κεφάλαια και αποθέματα σκληρού νομίσματος, και αυτές με τεράστια δημόσια χρέη.

Οι πρώτες χρονικά επενδυτικές ευκαιρίες θα δημιουργηθούν παγκοσμίως στην πρώτη κατηγορία χωρών, οι οποίες θα είναι και οι πρώτες που θα ανακάμψουν.

Οι μεγάλες ωστόσο αποδόσεις θα προκύψουν από τις θετικές περιπτώσεις της δεύτερης κατηγορίας χωρών.

Προφανώς σε αυτή την κατηγορία, που θα βρεθεί στο ραντάρ περισσότερο ριψοκίνδυνων επενδυτών, εντάσσεται και η Ελλάδα.

«Κλειδί» οπότε για την ταχεία ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας μετά την πανδημία θα είναι πως θα βρεθεί στην «καλή» πλευρά των υπερχρεωμένων – αλλά με προοπτικές – οικονομιών.

Σε αυτή την κατεύθυνση είναι σημαντικό τι θα προσέξουν κυρίως οι επενδυτές. Σε ποιους τομείς θα επικεντρωθεί η σκέψη τους:

– Το πρώτο που κοιτάζουν επί του παρόντος είναι: αγοράστε ό,τι «αγοράζει» η ΕΚΤ. Στην περίπτωση της Ελλάδας η ΕΚΤ έχει φροντίσει ήδη για το θετικό κλίμα. Οπως τονίζει στη συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα» η Ιζαμπελ Σνάμπελ, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η ΕΚΤ είναι αποφασισμένη να κάνει «ό,τι χρειαστεί». Δηλαδή θα προχωρήσει κατά παρέκκλιση των κανόνων ακόμα και στην ένταξη της Ελλάδας στο κανονικό πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. Μεγάλη αλλαγή πολιτικής, πολύ νωρίτερα από το αναμενόμενο και με σημαντική συμβολή στη διατήρηση του κόστους δανεισμού σε βιώσιμα επίπεδα μεσοπρόθεσμα.

– Το δεύτερο αφορά τις τράπεζες. Θα παραμείνουν προστατευμένες και ενισχυμένες ως αγωγοί ρευστότητας σε ολόκληρη την ευρωζώνη; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά «ναι». Αλλωστε η ενθάρρυνση μιας νέας τραπεζικής κρίσης θα ήταν αυτοκτονική από τους φορείς χάραξης πολιτικής. Σε αυτή τη φάση, μάλιστα, η ΕΚΤ δείχνει να έχει την πρωτοκαθεδρία στην ταχεία αντιμετώπιση του προβλήματος. Οι δε ελληνικές τράπεζες σε αυτή τη φάση δείχνουν εξαιρετικά ισχυρές, περισσότερο μέρος της λύσης και λιγότερο – έως καθόλου – μέρος του προβλήματος. Ηδη η εποπτική Αρχή στη Φρανκφούρτη με τη χαλάρωση των κεφαλαιακών απαιτήσεων τις τελευταίες εβδομάδες έχει επιδιώξει να διατηρήσει τη ροή πιστώσεων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά και να μετριάσει την οικονομική αναταραχή που προκαλείται από τη μαζική καραντίνα που έχει τεθεί σε εφαρμογή στην προσπάθεια επιβράδυνσης της εξάπλωσης του ιού. Είναι ξεκάθαρο ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ελπίζουν ότι οι τράπεζες θα διαδραματίσουν πιο εποικοδομητικό ρόλο από ό,τι στην κρίση του 2008, όταν κατηγορήθηκαν ευρέως ότι αποτέλεσαν την πηγή πολλών προβλημάτων.

– Το τρίτο που κοιτούν οι επενδυτές είναι: επενδύστε στις κυβερνήσεις που θα δαπανήσουν ορθολογικότερα τα πακέτα οικονομικής «επιβίωσης». Οι περισσότερες χώρες επιλέγουν τη λύση των εγγυήσεων. Στην περίπτωση της Ελλάδας, οι εγγυήσεις είναι απλά ένα μέρος του προγράμματος ενίσχυσης της οικονομίας. Το μεγαλύτερο είναι τα απευθείας τσεκ στους εργαζομένους και στις επιχειρήσεις. Ωστόσο η κυβέρνηση, άρα και η επιτυχία του εγχειρήματος συγκράτησης των απωλειών για την ελληνική οικονομία, θα κριθεί κυρίως από την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων σε κλάδους από τους οποίους εξαρτάται το ελληνικό ΑΕΠ, όπως ο τουρισμός. Για την ώρα και εν αναμονή της πλήρους εξέλιξης του προβλήματος, δεν είναι σαφή ούτε τα μέτρα ενίσχυσης του κλάδου ούτε το μέγεθος της πραγματικής ζημιάς του. Για παράδειγμα, μια πτώση 50% θα σήμαινε ότι θα πρέπει να αναζητηθούν τρόποι ώστε να έρθουν στην Ελλάδα 15 εκατ. τουρίστες. Πιστεύει κανείς αυτή την ώρα ότι θα βρεθούν πτήσεις και συνθήκες (υγειονομικοί έλεγχοι) προκειμένου να γίνει κάτι τέτοιο κατορθωτό;

Ωστόσο, αν προστεθεί ότι η οικονομία βρισκόταν σε ενθαρρυντική τροχιά πριν από την πανδημία και ότι οι ελληνικές Αρχές αντέδρασαν με αποφασιστικότητα σε αυτή την κρίση υγείας, πετυχαίνοντας εντυπωσιακά αποτελέσματα, τότε πιθανότατα απαντάται με επάρκεια και ο μοναδικός αστερίσκος. Το ατού για τη γρήγορη, ταχύτερα από τους ανταγωνιστές ανάκαμψη του τουρισμού ίσως να είναι αυτό που τώρα θεωρούμε απλό υγειονομικό κατόρθωμα: οι καθημερινές ανακοινώσεις του επιδημιολόγου Σωτήρη Τσιόδρα για τα λίγα αναλογικά κρούσματα του Covid-19 στην Ελλάδα και τις παραδοσιακές τουριστικές περιοχές είναι πιθανό να περισώσουν μεγάλο μέρος από τις απώλειες που έχουν ήδη προεξοφληθεί. Μετά την πανδημία η τουριστική βιομηχανία θα αναζητεί ασφαλείς προορισμούς και μεγαλύτερη διαφημιστική καμπάνια από τα στατιστικά του ιού στην Ελλάδα δεν θα μπορούσε να γίνει…