Η φροντίδα ατόμων με άνοια εν μέσω πανδημίας

Η πανδημία του COVID-19 υποχρέωσε τις τελευταίες εβδομάδες πολλές χώρες και τη χώρα μας να πάρουν πολύ αυστηρά μέτρα που απευθύνονται τόσο στον γενικό πληθυσμό όσο και στις ευπαθείς ομάδες. Πιθανότατα, η άνοια δεν αυξάνει τον κίνδυνο για την αναπνευστική ασθένεια που προκαλείται από τον νέο κορωνοϊό, αντίστοιχα όπως και η άνοια δεν αυξάνει τον κίνδυνο για τη γρίπη. Υπάρχουν όμως καταστάσεις που σχετίζονται με την άνοια, όπως η αυξημένη ηλικία των περισσότερων ασθενών, η ευπάθεια αυτών, η συνύπαρξη πολλαπλών υποκείμενων νοσημάτων, στις οποίες οι συμπεριφορές που αποτελούν συμπτώματα της άνοιας μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο νόσησης.

H ανάγκη προφύλαξης των ατόμων με άνοια από έκθεση στην ασθένεια COVID-19 είναι επιτακτική, σύμφωνα με τους ειδικούς. Τα μέλη των οικογενειών τους και γενικότερα οι φροντιστές θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι για την τήρηση των κανόνων υγιεινής και των απαραίτητων προφυλάξεων για την πρόληψη της λοίμωξης από τον COVID-19.

Στο πλαίσιο αυτό, οι επιστήμονες προτείνουν – εφόσον είναι εφικτό – να υπάρχει ένας μόνο συγκεκριμένος φροντιστής ανά ασθενή. Τα άτομα με άνοια μένουν στο σπίτι, εκτός αν συντρέχει επείγουσα ιατρική ή άλλη ανάγκη. Αν χρειαστεί να βγουν από το σπίτι, πάντα να συνοδεύονται. Οι επισκέψεις στα άτομα με άνοια πρέπει να περιοριστούν στις απολύτως απαραίτητες για την ασφάλειά τους, σύμφωνα με τις γενικές οδηγίες. Ο φροντιστής πρέπει να επιδεικνύει ιδιαίτερη προσοχή όσον αφορά τις άλλες του επαφές, για να μην εκθέτει τον εαυτό του και τον ασθενή σε κίνδυνο.

Φροντίδα. Είναι σημαντική η φροντίδα για την ικανοποίηση των βασικών αναγκών των ατόμων με άνοια και για τα αυτονόητα, η οποία περιλαμβάνει:

– Σωστή λήψη φαρμάκων.

– Διατήρηση της καθημερινής ρουτίνας (σταθερό ημερήσιο πρόγραμμα).

– Ισορροπημένη διατροφή.

– Σωστό ύπνο.

Είναι σημαντικό εντούτοις να ληφθεί υπ’ όψιν ότι η απομόνωση, η μειωμένη δυνατότητα επικοινωνίας με τους οικείους, η αδυναμία εξόδου από το σπίτι και όλες οι αλλαγές της καθημερινής ρουτίνας μπορεί να προκαλέσουν άγχος, εκνευρισμό, ευερεθιστότητα, σωματική δυσφορία στα άτομα με άνοια.

Στα πιο προχωρημένα στάδια, συμπτώματα όπως η άσκοπη κινητικότητα, το παραλήρημα και οι ψευδαισθήσεις μπορεί να επιδεινωθούν. Για τη διαχείριση αυτών των συμπτωμάτων της άνοιας χρησιμοποιούμε κατ’ αρχήν μη φαρμακευτικές τακτικές. Αν τα πράγματα δυσκολέψουν πολύ, επικοινωνήστε με τον γιατρό που παρακολουθεί τον ασθενή για το πρόβλημα της άνοιας.

Επικοινωνία. Η επικοινωνία με τα άτομα με άνοια είναι σημαντική. Μιλάμε τακτικά μαζί τους, ακούμε με προσοχή τους εξωπραγματικούς ή μη φόβους τους, τους ενθαρρύνουμε πρόσωπο με πρόσωπο ή τηλεφωνικά. Αν υπάρχει η δυνατότητα, εκμεταλλευόμαστε την τεχνολογία ώστε να μη νιώθουν αποκομμένοι (π.χ. με βιντεοκλήση). Οταν αυτό δεν είναι δυνατό, ένα απλό τηλεφώνημα είναι αρκετό.

Στους ασθενείς αρχικού σταδίου και στον βαθμό που είναι σε θέση να κατανοήσουν, ενημερώνουμε με απλά λόγια τα άτομα με άνοια για τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Επίσης μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τους ασθενείς αρχικού σταδίου στο σχολαστικό πλύσιμο των χεριών. Τοποθετούμε πινακίδες στο μπάνιο και αλλού, ως μια μόνιμη υπενθύμιση της ανάγκης πλυσίματος των χεριών με ζεστό νερό και σαπούνι, προτείνουμε ως μια γρήγορη εναλλακτική το αλκοολούχο αντισηπτικό χεριών.

Δραστηριότητες. Η παραμονή στο σπίτι δεν συνεπάγεται πλήρη αδράνεια, καθώς πολλές δραστηριότητες μπορούν να πραγματοποιούνται και μέσα στο σπίτι. Για να διατηρηθεί η ενεργητικότητα και η νοητική και σωματική ενδυνάμωση των ατόμων με άνοια, υπάρχουν πολλές επιλογές και ειδικότερα για άτομα με άνοια ήπιων σταδίων. Ο ασθενής μπορεί να έχει περιορισμένη διάρκεια προσοχής, έτσι μια ποικιλία από σύντομες δραστηριότητες είναι αρκετή:

-Δραστηριότητες όπως το πλέξιμο ή το κέντημα, η ζωγραφική, η μουσική της αρεσκείας τους είναι ευχάριστες και ταυτόχρονα ενισχύουν την πνευματική λειτουργία.

– Η τηλεόραση προσφέρει ταυτόχρονα εικόνα και ήχο και θα μπορούσε να είναι μια εποικοδομητική ασχολία, όταν όμως αξιοποιείται σωστά.

-Το διάβασμα βιβλίων, εφημερίδων κ.λπ. (ανάλογα με τον βαθμό νοητικής λειτουργίας του κάθε ασθενούς) έχει τη δική του προσωπική μαγεία με ψυχαγωγικό, ενημερωτικό ή φιλοσοφικό περιεχόμενο.

– Τα παιχνίδια με χαρτιά, η κρεμάλα, τα σταυρόλεξα, τα επιτραπέζια κ.λπ. αποτελούν έναν ευχάριστο τρόπο να περάσει κάποιος τον χρόνο του.

– Για ανθρώπους που αγαπούν τη γραφή ή νιώθουν την ανάγκη λόγω της καραντίνας να εναποθέσουν κάπου τις σκέψεις, τις ανησυχίες και τα συναισθήματά τους, μια καλή λύση είναι η καταγραφή ημερολογίου, ποιημάτων, ιστοριών (προσωπικών και μη) ή ακόμα και νέων πληροφοριών για τα χόμπι τους (π.χ. συνταγές μαγειρικής).

Εκτός από τις πνευματικές δραστηριότητες, υπάρχουν πολλές δυνατότητες σωματικής άσκησης και εντός του σπιτιού, όπως υπάρχουν και πολλές ιδέες για πολλαπλούς διαφορετικούς τρόπους δημιουργικής απασχόλησης.

Διασυνδεθείτε με τις οργανώσεις Alzheimer που υπάρχουν στη χώρα μας και μπείτε στις ιστοσελίδες τους, όπου θα βρείτε προτάσεις για μεγάλη ποικιλία από δραστηριότητες που μπορούν να γίνουν στο σπίτι.

Από τη Δευτέρα 30 Μαρτίου η γραμμή 1110 αποτελεί κόμβο ενημέρωσης για τους ανθρώπους με άνοια και όσους τους φροντίζουν. Μια νέα υπηρεσία παρέχεται στους πολίτες από το 24ωρο τηλεφωνικό κέντρο 1110 της Περιφέρειας Αττικής και του ΙΣΑ σε συνεργασία με την Εταιρεία Alzheimer Αθηνών. Απευθύνεται στα άτομα με άνοια, στις οικογένειές τους και στους φροντιστές τους γενικότερα. Μέσω της υπηρεσίας αυτής παρέχονται συμβουλευτική καθοδήγηση για θέματα που ανακύπτουν στην καθημερινότητα των ατόμων με άνοια, απαντήσεις σε πρακτικά ερωτήματα του υποστηρικτικού τους περιβάλλοντος καθώς και επίλυση ιατρικών αποριών που μπορεί να γίνει τηλεφωνικά. Επιπλέον, οι δημοτικοί υπάλληλοι που εργάζονται στο πρόγραμμα «Βοήθεια στο σπίτι» καθώς και το προσωπικό των Συμβουλευτικών Σταθμών για την Ανοια που λειτουργούν εντός των δήμων καλούνται να παραπέμπουν τους δημότες που χρήζουν αυτής της υποστήριξης στο τηλεφωνικό κέντρο 1110.