Η μαθησιακή καμπύλη της Δύσης για τον COVID-19

Καθώς η μνήμη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 παραμένει νωπή, οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες έχουν έντονο τον φόβο ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές ενδέχεται να καταρρεύσουν. Αντιμέτωπες με την πανδημία COVID-19, χρησιμοποιούν κάθε μέσο στη διάθεσή τους για να αποφύγουν την επανάληψη του παγώματος της αγοράς, η οποία αποδείχθηκε τόσο επιζήμια πριν από μία δεκαετία.

Η αντίδραση στην κρίση του 2008 ήταν κάπως καθυστερημένη και με σύγχυση αρχικά, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, επειδή οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής και το κοινό δεν είχαν βιώσει μεγάλη οικονομική κρίση.

Ωστόσο, οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες έμαθαν τα μαθήματά τους και τώρα εφαρμόζουν μέτρα σε μεγάλη κλίμακα σε μια προσπάθεια να μετριάσουν τον οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας. Εκεί βρίσκεται ένα μάθημα από τη στρατιωτική ιστορία: Οι στρατιώτες που έχουν πραγματική εμπειρία μάχης τείνουν να είναι πολύ ισχυρότεροι. Και είναι η έλλειψη εμπειρίας που εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την καθυστερημένη απάντηση της δημόσιας υγείας στον COVID-19 και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ δεν αντιμετώπισαν κρίση δημόσιας υγείας αυτού του μεγέθους από την εποχή της ισπανικής πανδημίας γρίπης του 1918-1919. Αντίθετα, οι ασιατικές χώρες που αντιμετώπισαν την επιδημία σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου (SARS) πριν από 20 χρόνια αντέδρασαν πολύ πιο γρήγορα στην εστία COVID-19, εφαρμόζοντας δραστικά μέτρα περιορισμού που τους επέτρεψαν να ισοπεδώσουν την καμπύλη μετάδοσης σχετικά γρήγορα.

Η παγκόσμια οικονομία τελικά θα επανεκκινήσει, επειδή όλα τα κεφάλαια, η τεχνολογία και η εργασία της παραμένουν εκεί που ήταν. Επιπλέον, η εμπειρία του παρελθόντος δείχνει ότι οι καταναλωτές θα επαναλάβουν σε μεγάλο βαθμό τα προηγούμενα πρότυπα δαπανών τους, όπως συνέβη και μετά την ισπανική γρίπη. Αν και ο ιός αυτός επέστρεψε περισσότερες από μία φορές, κυρίως λόγω της φύσης των συστημάτων δημόσιας υγείας που υπήρχαν στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, η παγκόσμια ύφεση διήρκεσε τελικά λιγότερο από έναν χρόνο. Εάν οι συνδυασμένες προσπάθειες των κεντρικών τραπεζών και των κυβερνήσεων μπορούν να διατηρήσουν σε λειτουργία τις χρηματοπιστωτικές αγορές και να αποτραπούν μαζικές χρεοκοπίες, τότε υπάρχει μια καλή πιθανότητα ότι η αναπόφευκτη παγκόσμια ύφεση θα ακολουθηθεί από μια έντονη ανάκαμψη από τη στιγμή που θα αντιμετωπιστεί ο ιός. Αλλά αυτό απαιτεί από τις δυτικές κοινωνίες να προσαρμοστούν και να μάθουν γρήγορα πώς να προστατεύσουν τη δημόσια υγεία.

Ο Ντάνιελ Γκρος είναι διευθυντής του Centre for European Policy Studies