Eνας ύμνος

Η σκηνή έχει αναμφισβήτητα κάτι το σουρεαλιστικό. Δεν παύει όμως να σε κάνει να ανατριχιάζεις, είτε είσαι αριστερός είτε δεξιός, είτε σε ενδιαφέρουν τα κοινά είτε μονάχα η πάρτη σου. Στις εννιά το βράδυ, από ένα μπαλκόνι μιας έρημης πόλης όπου κυριαρχεί ο φόβος, ακούγονται πρώτα χειροκροτήματα. Υστερα η κραυγή «Αθάνατος». Και στο τέλος ένας ύμνος: «Νέοι, γέροι, όλοι μαζί φωνάζουν, ζήτω, ζήτω, ζήτω το ΕΑΜ!».

Αλίμονο στη χώρα που έχει ανάγκη από ήρωες, βάζει τον Γαλιλαίο να πει ο Μπρεχτ. Eξαρτάται βέβαια από τη χώρα. Εξαρτάται από τη χρονική στιγμή. Εξαρτάται κι από τους ήρωες. Η Ελλάδα στηρίχθηκε επανειλημμένα στους ήρωές της για να κρύψει τα λάθη της, να αποποιηθεί των ευθυνών της, να υψωθεί σε ένα βάθρο από όπου κοίταζε με περιφρόνηση τους «βαρβάρους». Χρησιμοποίησε πολλές φορές το παρελθόν για να μεταμφιέσει το παρόν και να επαγγελθεί ένα ψεύτικο μέλλον. Αυτή τη φορά όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Και ο λόγος είναι ότι ο Μανώλης Γλέζος δεν μπορεί να «χρησιμοποιηθεί». Δεν θα μπορούσε σε κανονικές συνθήκες, δεν μπορεί και στις έκτακτες περιστάσεις που ζούμε. Πρωταγωνίστησε όταν ήταν νέος σε μια εμβληματική ηρωική πράξη εναντίον του γερμανού κατακτητή, επέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του στη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να μπει ασπίδα απέναντι στους φανατικούς και τους ανόητους προκειμένου να καταθέσει στεφάνι ο γερμανός πρεσβευτής στο Δίστομο. Υπήρξε μαχητικός αριστερός σε όλη του τη ζωή, αλλά την επομένη του θανάτου του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη επισκέφθηκε τον γιο του κρατώντας ένα γαρίφαλο.

Εναν τέτοιο ήρωα τον έχεις ανάγκη, ανεξάρτητα από το αν συμφωνείς ή διαφωνείς με τις ιδέες του και τα οράματά του. Κι αν οι συνθήκες που επικρατούν δεν σου επιτρέπουν να τον αποχαιρετήσεις από κοντά, σε βοηθούν να κάνεις κάποιες σκέψεις και συγκρίσεις. Για φαντάσου! Εμείς προσπαθούμε να τα βγάλουμε πέρα με έναν πρόσκαιρο και μερικό περιορισμό των ελευθεριών μας κι εκείνος πέρασε 16 χρόνια στην εξορία και στη φυλακή. Εμείς συζητάμε μεταξύ μας ποια τηλεοπτική σειρά θα δούμε για να γλυκάνουμε λίγο τον εγκλεισμό μας κι εκείνος ξόρκιζε τον δικό του εγκλεισμό γράφοντας στο πίσω μέρος των σπιρτόκουτων κι ανοίγοντας κουβέντα με τους φύλακες.

Δεν έχουν φυσικά σχέση οι δύο εποχές. Οπως η πανδημία που αντιμετωπίζουμε σήμερα δεν έχει σχέση με την πείνα και τη σκλαβιά από την οποία ήθελε να σώσει τότε τη χώρα ένα κίνημα που είχε «πρόγραμμα λαοκρατία». Για φαντάσου όμως! Το όργανο του κόμματος που κατ’ εξοχήν κηρύσσει τη λαοκρατία επέλεξε να αφιερώσει χθες σε έναν ήρωα της εθνικής αντίστασης κάτι λιγότερο από το 2% του πρωτοσέλιδού του. Τουλάχιστον τον έβαλε στα αριστερά.

Αλλά ο Μανώλης Γλέζος ήταν πάνω απ’ αυτά.