Κόκκινη, όπως λέμε Κορωνοϊός

«Η μαμά στο τέλος μίσησε το Παλέρμο, επειδή οι κάτοικοι της πόλης δεν ήθελαν να μπουν σε καραντίνα. Η Αννα θυμόταν πως, προτού καν φτάσει η Κόκκινη στο Καστελαμάρε, είχε σταματήσει να τη στέλνει στο σχολείο. Είχαν κλειστεί στο σπίτι με ένα σωρό προμήθειες σε τρόφιμα στοιβαγμένες στην κουζίνα και στο σαλόνι. Ενα βράδυ ήρθε ο μπαμπάς (…) Ο ιός τού είχε ρουφήξει το πρόσωπο, τα μάτια του ήταν πρησμένα και όλο το σώμα του ήταν γεμάτο σημάδια. Σύρθηκε μέχρι την πόρτα, μόνο που η μαμά δεν τον άφησε να μπει. “Φύγε, φύγε! Είσαι μολυσμένος!” του ούρλιαζε».

Κάπου στις αρχές της περασμένης δεκαετίας, ο ιταλός συγγραφέας Νικολό Αμανίτι βρισκόταν, για διακοπές στην Κρήτη, καλεσμένος του φίλου του Ανταίου Χρυσοστομίδη. Μια μέρα ενώ διάβαζε, μόνος, το βιβλίο του κάτω από ένα πεύκο σε μία ερημική παραλία, είδε μια παρέα από παιδιά 6-11 ετών να περπατούν στην ακρογιαλιά. Είχαν κάτι το μεγαλίστικο αυτά τα παιδιά, σκέφτηκε, κάτι το σοβαρό στον τρόπο συνύπαρξής τους, χωρίς να τσακώνονται σαν μυξιάρικα. Ξαφνικά αναρωτήθηκε τι θα έκαναν αν έμεναν μόνα τους. Μόνα τους σε έναν κόσμο όπου οι ενήλικοι, για κάποιον μυστηριώδη λόγο, έχουν εξαφανιστεί. Εναν άγονο κόσμο, ανήμπορο να αναπαραχθεί. Εναν κόσμο όπου η ανθρώπινη ζωή περιορίζεται στην παιδική ηλικία και τελειώνει πριν από την εφηβεία.

Η πανδημία

Κάπως έτσι γεννήθηκε η «Αννα», περιέγραψε ο συγγραφέας στην εφημερίδα «La Repubblica» το μυθιστόρημά του που κυκλοφόρησε και στα ελληνικά το 2016 (εκδ. Μεταίχμιο, μτφ. Δήμητρα Δότση). Η Αννα είναι ένα παιδί, που ζει σε έναν κόσμο όπου μια μυστηριώδης πανδημία, η επονομαζόμενη «Κόκκινη», προσβάλλει όλο τον πληθυσμό άνω των 14 ετών: «Η οικογένεια Λο Κάπο, με εξαίρεση την Τσελέστε που ήταν κρεβατωμένη στο δωμάτιό της, εξαντλημένη από τον βήχα, συγκεντρώθηκε μπροστά από την τηλεόραση περιμένοντας να ακούσει το διακαναλικό μήνυμα του πρωθυπουργού. Εκείνος όμως που παρουσιάστηκε τελικά ενώπιον των δημοσιογράφων ήταν ο υπουργός Υγείας, ο οποίος (…) συμβούλευσε τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους και να μετακινούνται μόνο σε περιπτώσεις απόλυτης ανάγκης. “Οποιος υποφέρει από αναπνευστική ανεπάρκεια η οποία συνοδεύεται από οιδηματώδεις δερματικές εκδηλώσεις, πυρετό και συμπτώματα πνευμονίας ή άλλων αναπνευστικών παθήσεων, πρέπει να απομονωθεί τάχιστα γιατί πιθανώς να έχει κολλήσει τον ιό και να αποτελεί απειλή για τους κοντινούς του ανθρώπους”».

Η αποστολή

Εν τέλει, οι ενήλικοι πεθαίνουν. Και η Αννα έχει μια αποστολή: να σωθεί πριν περάσει το κατώφλι της εφηβείας και να σώσει τον μικρό αδελφό της. Στη διαδρομή της συναντά στρατιές απελπισμένων, που καθώς πλησιάζουν την ώρα που ο ιός θα τους μολύνει, κάνουν οτιδήποτε για να αποκτήσουν τις ακραίες «θεραπείες» για τις οποίες έχουν ακούσει: διότι όλοι τους, ακόμη και οι πλέον βάναυσοι, δεν είναι παρά ευκολόπιστα, φοβισμένα παιδιά.

Η «Αννα» δεν είναι ούτε «Αρχοντας των Μυγών», ούτε «Αγώνες Πείνας», ούτε καν «Μαντ Μαξ». Ο Αμανίτι φτιάχνει μια δική του σχολή χτίζοντας (ή μήπως προφητεύοντας;) έναν κόσμο που, γεμάτος από απελπισμένους αθώους, αποδεικνύεται πολύ πιο τρομακτικός από οποιοδήποτε σενάριο με κανιβάλους πάνω σε φορτηγά-τέρατα. Σύντομα ελπίζουμε να τον δούμε να παίρνει σάρκα και οστά και στη μικρή οθόνη: η «Άννα» γίνεται τηλεοπτική σειρά σε σενάριο του ίδιου του συγγραφέα.

Στο βιβλίο, η αυξανόμενη ένταση δημιουργείται μέσα από σύντομες  προτάσεις, με αποστασιοποίηση ακόμη και από τις πιο τρομακτικές σκηνές και την απειλή να ελλοχεύει καθώς το κορίτσι πορεύεται προς την εφηβεία, σαν σκοτεινός Πίτερ Παν. Μια μελέτη για την ανθρωπότητα στα καλύτερα και στα χειρότερά της; «Αυτό που ήθελα να καταλάβω», έλεγε ο Αμανίτι, «είναι κατά πόσο αληθεύει ότι σημασία δεν έχει πόσο διαρκεί η ζωή, αλλά πώς τη ζούμε. Η Αννα μπορούσε να μου το μάθει αυτό».

Και μια ανατριχιαστική σύμπτωση: Ολα όσα διαδραματίζονται στο βιβλίο, υποτίθεται πως συμβαίνουν στην Ιταλία του 2020…