Επιστροφή Κέινς {LF}και κορωνοϊός

Η κρίση του κορωνοϊού επανέφερε στην κορυφή των διεθνών εξελίξεων τον αναντικατάστατο ρόλο του κράτους και της πολιτικής στην οικονομία και την κοινωνία. Την ευεργετική δηλαδή λειτουργία των εργαλείων της δημοσιονομικής πολιτικής και της αυξημένης προσφοράς του χρήματος στην αγορά, που επιβεβαιώνουν τον απόλυτα καθοριστικό ρόλο των κυβερνήσεων και των ομοσπονδιακών τραπεζών, σε κάθε απειλητική καμπή της ιστορίας και υπό οποιεσδήποτε αιτίες και συνθήκες. Οσες αλλαγές και να έχει επιφέρει η παγκοσμιοποίηση των οικονομιών σε όλο το μήκος και πλάτος του πλανήτη, οι τρομακτικές επιπτώσεις της πανδημίας αναδεικνύουν την ακαταμάχητη αλήθεια, ότι στα δύσκολα ο ιδιωτικός τομέας αποσυναρμολογείται χωρίς την κυβερνητική στήριξη και ότι, επίσης, είναι αδύνατο και συνεπώς λάθος να τα εναποθέτεις όλα στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό αφορά εξίσου την Ευρωπαϊκή Ενωση, όσο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδίως μάλιστα τις τελευταίες, στις οποίες, μεταξύ των άλλων, ο μισός σχεδόν πληθυσμός δεν έχει πρόσβαση στο σύστημα δημόσιας υγείας.

Οι δραματικές εξελίξεις που ζούμε διεθνώς ημέρα με την ημέρα, θα μας οδηγήσουν όπως φαίνεται και σε κάποιες ρεαλιστικότερες αναγνώσεις του οικονομικού αλφαβητάριου, μετά από ουκ ολίγες οδυνηρές κοινωνικές συνέπειες κατά την τελευταία δεκαετία. Η παρούσα κρίση και η προηγούμενη κρίση μετά το 2008, δείχνουν ότι τα οικονομικά δόγματα δεν μπορούν να εκφράσουν μακροπρόθεσμα τη συνοχή και την πρόοδο των οικονομιών και των κοινωνιών, όταν αντιστρατεύονται τον πρωτεύοντα ρόλο της πολιτικής απέναντι στις αγορές ή όταν υποβαθμίζουν την αξία βασικών δημοσίων αγαθών, όπως είναι η παιδεία, η κοινωνική ασφάλιση και η δημόσια υγεία. Αυτό αποκαλύπτουν τα ίδια τα γεγονότα. Ολες αυτού του τύπου οι ανεπάρκειες και οι στρεβλώσεις του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος έχουν προκαλέσει και έχουν οδηγήσει τον τελευταίο μήνα στα φαινόμενα κατάρρευσης και πανικού. Από τις εξελίξεις στη δημόσια υγεία, χαρακτηριστικά, όπου διεξάγεται ένας θηριώδης αγώνας για την επιβίωση εκατομμυρίων ανθρώπων, κρίνεται σήμερα η τύχη της διεθνούς οικονομίας και η ευημερία των κρατών. Γι’ αυτό και οι κυβερνήσεις υπερπήδησαν αυτόματα τα οποιαδήποτε δογματικά συμπλέγματα και αποφάσισαν άμεσα την κατάργηση των δημοσιονομικών κανόνων πειθαρχίας, τη θεαματική αύξηση των κρατικών δαπανών και τη συνεχή αιμοδοσία των τραπεζών για την ενίσχυση επιχειρήσεων, κλάδων και θέσεων απασχόλησης, καθιστώντας εκ νέου επίκαιρες τις θεμελιώδεις κατευθύνσεις του Κέινς.

Στο ίδιο μήκος κύματος, τόσο η ομοσπονδιακή τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και η κεντρική τράπεζα της Ευρώπης, ανακοίνωσαν πάρα πολύ σοβαρά προγράμματα και άρχισαν να διοχετεύουν στην αγορά πολλές εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια και ευρώ η κάθε μία, για να στηρίξουν την παγκόσμια επιχείρηση διάσωσης των οικονομιών. Μιλάμε για εντυπωσιακά νούμερα, κυρίως από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία αναλαμβάνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο και το βαρύ έργο να κρατήσει ζωντανή οικονομικά την Ευρώπη, βάζοντας την πλάτη που πρέπει και στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις… Πρόκειται για μία ηχηρή και καθαρά πολιτική παρέμβαση της Λαγκάρντ, αντάξιας της πολιτικής του Ντράγκι, ο οποίος κράτησε όρθιο το ευρώ. Η αγορά δημοσίου χρέους σε τέτοια έκταση, μπορεί να αποδειχτεί εξάλλου ανεκτίμητης συμβολής στην προοπτική του πολυπόθητου ευρωομολόγου και της προοπτικής της πολιτικής ένωσης.